Luật Thủ đô năm 2026: Tăng mức xử phạt để nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật

Cơ sở pháp lý quan trọng nâng cao hiệu quả quản lý về an ninh, trật tự

Thông tin tại toạ đàm, Thượng tá, Tiến sỹ Nguyễn Bá Ngự, Phó Trưởng phòng Tham mưu, Công an TP Hà Nội cho biết, Nghị quyết số 56/2026/NQ-HĐND của HĐND TP Hà Nội quy định về mức tiền phạt đối với một số hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; giao thông đường bộ liên quan trật tự đô thị trên địa bàn TP Hà Nội (thực hiện điểm b khoản 1 Điều 14 Luật Thủ đô số 02/2026/QH16), có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/7/2026, quy định mức tiền phạt áp dụng đối với 28 hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội, giao thông đường bộ liên quan trật tự đô thị trên địa bàn TP Hà Nội.

Theo quy định tại Nghị quyết, có 12 hành vi vi phạm quy định về đăng ký quản lý cư trú, bao gồm 8 hành vi có mức tiền phạt sau khi tăng là từ 3 triệu đến 6 triệu đồng; 4 hành vi có mức tiền phạt sau khi tăng là từ 6 triệu đến 12 triệu đồng.

2 hành vi vi phạm quy định về cấp, quản lý, sử dụng thẻ căn cước công dân, thẻ căn cước, căn cước điện tử hoặc giấy chứng nhận căn cước, có mức tiền phạt sau khi tăng là từ 3 triệu đến 6 triệu đồng.

1 hành vi vi phạm quy định về quản lý ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự, có mức tiền phạt sau khi tăng là từ 15 triệu đến 30 triệu đồng.

2 hành vi vi phạm các quy định về thi hành các biện pháp xử lý hành chính, có mức tiền phạt sau khi tăng là từ 1 triệu đến 2 triệu đồng.

7 hành vi vi phạm các quy định về xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh, cư trú và đi lại. Trong đó có 3 hành vi vi phạm liên quan đến cơ sở lưu trú, có mức tiền phạt từ 6 triệu đến 40 triệu; 3 hành vi vi phạm liên quan hộ chiếu, giấy thông hành, có mức tiền phạt sau khi tăng từ 1 đến 10 triệu đồng; 1 hành vi vi phạm liên quan mời, bảo lãnh cho người nước ngoài nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú.., có mức tiền phạt sau khi tăng là từ 30 triệu đến 37,5 triệu đồng.

4 hành vi vi phạm thuộc nhóm hành vi giao thông đường bộ liên quan trật tự đô thị; dừng, đỗ xe có mức tiền phạt sau khi tăng từ 200 nghìn đồng đến 6 triệu đồng.

Hướng tới mục tiêu giảm số vụ vi phạm

Thông tin thêm về nội dung này, Thượng tá Nguyễn Thành Lâm, Trưởng phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an TP Hà Nội khẳng định, Nghị quyết số 56/2026/NQ-HĐND của HĐND TP Hà Nội là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về an ninh, trật tự trên địa bàn Thủ đô.

Việc tăng mức xử phạt đối với 24 hành vi vi phạm trong các lĩnh vực cư trú, căn cước, ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện về an ninh trật tự không chỉ nhằm xử lý nghiêm các hành vi vi phạm mà còn hướng tới mục tiêu phòng ngừa, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân, tổ chức và doanh nghiệp.

Để triển khai hiệu quả Nghị quyết, Phòng PC06 - Công an TP sẽ tập trung thực hiện đồng bộ các giải pháp tuyên truyền, phòng ngừa, kiểm tra và xử lý vi phạm.

“Quan điểm xuyên suốt của Công an TP là không đặt mục tiêu tăng số lượng trường hợp xử phạt, mà hướng tới mục tiêu giảm số vụ vi phạm, nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật của người dân. Việc tăng mức xử phạt chỉ là một trong những giải pháp nhằm nâng cao tính răn đe, phòng ngừa chung; điều quan trọng hơn là xây dựng môi trường sống an toàn, văn minh, kỷ cương, góp phần giữ vững an ninh trật tự, phục vụ hiệu quả sự phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô trong tình hình mới”, Thượng tá Nguyễn Thành Lâm nêu rõ.

Công an TP Hà Nội sẽ tập trung đánh giá và kiểm soát chặt chẽ các nhóm hành vi có tính chất ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự an toàn, tính toàn vẹn của hệ thống cơ sở dữ liệu (đặc biệt là hệ thống dữ liệu dân cư), cũng như các hành vi ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động xã hội.

Cụ thể, trong lĩnh vực Căn cước, tập trung xử lý các hành vi làm sai lệch thông tin, thay đổi thông tin và sử dụng thông tin không chính xác.

Trong lĩnh vực Cư trú, tập trung vào các hành vi làm sai lệch thông tin, gây ảnh hưởng đến tính toàn vẹn của dữ liệu và có nguy cơ phát sinh hoạt động vi phạm pháp luật, xâm phạm quyền lợi hợp pháp của công dân khác. Chú trọng kiểm soát việc thực hiện quy định về thông báo lưu trú tại các cơ sở kinh doanh lưu trú và việc chấp hành các quy định pháp luật về cư trú nói chung. Đây là nội dung cốt lõi ảnh hưởng trực tiếp đến công tác quản trị xã hội và đảm bảo an ninh trật tự tại địa bàn cơ sở.

Về quy trình triển khai, Công an TP Hà Nội giữ quan điểm ưu tiên tuyên truyền trước, xử phạt sau.

Phương châm thực hiện là tuyên truyền cụ thể, sâu rộng bằng nhiều hình thức (qua các nhóm mạng xã hội, trang thông tin điện tử, hệ thống loa phát thanh và phát tờ rơi trực tiếp) đến từng cá nhân, khu dân cư, chung cư và các khu nhà trọ – đặc biệt là những nơi có nguy cơ cao xảy ra vi phạm.

Nguyên tắc xử lý là chỉ tiến hành xử phạt vi phạm hành chính đối với những trường hợp đã được tuyên truyền, hướng dẫn nhiều lần nhưng vẫn cố tình vi phạm.

Thượng tá Nguyễn Thành Lâm cũng khẳng định, việc tham mưu áp dụng các chế tài nghiêm khắc hơn (tăng mức phạt tiền từ 1,5 đến 2 lần tùy theo tính chất, mức độ vi phạm) tuân thủ theo các nguyên tắc sau: Việc tăng mức phạt hoàn toàn không nhằm mục đích tăng nguồn thu cho ngân sách, mà mục tiêu duy nhất là tăng tính răn đe, nâng cao ý thức thượng tôn pháp luật của người dân, hướng tới hạn chế tối đa các hành vi vi phạm trong lĩnh vực cư trú và các lĩnh vực liên quan.

“Công an TP muốn gửi đến toàn thể người dân Thủ đô một thông điệp rất rõ ràng: “Khi chúng ta chấp hành nghiêm túc các quy định của pháp luật, chúng ta sẽ không bao giờ phải lo lắng về câu chuyện bị xử phạt”. Sự tự giác của người dân sẽ đảm bảo tính minh bạch, công bằng xã hội và giúp cơ quan chức năng có đầy đủ thông tin sạch để quản trị xã hội một cách hiệu quả nhất”, Thượng tá Nguyễn Thành Lâm nói.

Trung tá, Tiến sỹ Đào Việt Long - Phó Trưởng phòng Cảnh sát giao thông, Công an TP Hà Nội cũng thông tin, trước yêu cầu phải xây dựng Hà Nội là TP văn minh hiện đại, Luật Thủ đô 2026 không chỉ là một đạo luật đơn thuần mà còn là đòn bẩy chiến lược giải quyết cơ chế đặc thù cho Hà Nội, là bước ngoặt về tư duy chính trị với 3 đột phá lớn với tinh thần xuyên suốt là phân quyền mạnh mẽ. Trong đó, việc cho phép tăng mức tiền phạt đối với nhiều hành vi vi phạm thể hiện sự quyết liệt của TP Hà Nội.

Do đó, Phòng Cảnh sát giao thông TP đã chọn tham mưu tăng mức xử phạt đối với nhóm hành vi vi phạm lên từ 1,5-2 lần gồm việc không tuân thủ các quy định về dừng xe, đỗ xe tại nơi đường bộ giao nhau cùng mức với đường sắt; dừng xe, đỗ xe trong phạm vi bảo vệ công trình đường sắt, phạm vi an toàn của đường sắt. Lý do là mức tiền phạt được đưa ra chưa tương xứng với hành vi vi phạm nên số vi phạm ngày càng gia tăng.

Trung tá Lê Minh Tuấn, Phó Trưởng phòng Công tác Chính trị, Công an TP Hà Nội cũng khẳng định, Luật Thủ đô 2026 có phạm vi tác động lớn, không chỉ giới hạn trong Hà Nội mà còn tác động đến nhiều cơ quan, nhiều ngành, nhiều lĩnh vực…Luật có nhiều điểm mới đáng chú ý, mang tính khác biệt, đặc thù. Do đó công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật về Luật này đặc biệt quan trọng.

Thời gian qua, cùng với công tác tuyên truyền phổ biến Luật Thủ đô của hệ thống chính trị Thủ đô nói chung, Công an TP đã tổ chức tuyên truyền bằng nhiều hình thức khác nhau trên tinh thần công khai minh bạch, tăng cường truyền thông chính sách, áp dụng chuyển đổi số trong tuyên truyền từ trực tiếp đến trực tuyến, coi trọng vai trò của công an cơ sở.

Thời gian tới, Phòng Công tác Chính trị sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật, đặc biệt là Luật Thủ đô để các quy định mới đến được với từng người dân.