Luật sư phải “vừa hồng, vừa chuyên”

Đồng thời, Luật Luật sư có hiệu lực từ năm 2007, thay thế Pháp lệnh Luật sư năm 2001, càng tạo điều kiện phát triển đội ngũ luật sư chuyên nghiệp, có phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn, phát huy vai trò của mình. Điều này thể hiện qua số lượng, chất lượng đội ngũ luật sư tại Hải Phòng đang ngày càng được nâng lên rõ rệt.

Song bên cạnh đó, vẫn còn một số luật sư do kinh nghiệm, kỹ năng hành nghề hạn chế, khi tranh luận, chỉ lệ thuộc vào ý kiến chuẩn bị sẵn, thiếu phản biện kịp thời, nên chưa thuyết phục, viện dẫn căn cứ luật chưa sát đúng. Có luật sư khi trình bày quan điểm bào chữa cho bị cáo A nhưng lại quên đi những nguyên tắc cơ bản, làm xấu đi tình trạng của bị cáo B. Một số luật sư còn coi việc tranh tụng là hình thức, nhất là trong các vụ án hình sự chỉ định luật sư. Cá biệt có trường hợp, phần đầu luật sư bào chữa cho rằng bị cáo vô tội, nhưng đến cuối lại đề nghị Hội đồng xét xử xem xét áp dụng các tình tiết giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo (!).

Ngoài vấn đề về trình độ, chuyên môn, một số trường hợp thái độ luật sư thiếu tôn trọng đối với Hội đồng xét xử. Như có vụ, khi hội đồng xét xử đang xét hỏi bị cáo, luật sư nhận bào chữa cho bị cáo đó đã rời  khỏi phòng xử án  từ lúc nào. Vị chủ tọa phiên tòa đành phải cho người “gọi” luật sư quay vào và nhắc nhở “nếu luật sư bỏ ra ngoài khi bị cáo đang trả lời câu hỏi của Hội đồng xét xử về các tình tiết liên quan đến vụ án, về việc có tham gia hay không của bị cáo, mức độ ra sao, thì luật sư sẽ căn cứ vào đâu để bào chữa”. Hoặc nhiều trường hợp khi Hội đồng xét xử  tuyên án khá lâu, mới thấy luật sư quay trở vào vị trí, thậm chí có trường hợp, sau khi kết thúc phần tranh luận, luật sư đã ra về mà không nghe Hội đồng xét xử tuyên án. Mới đây, trong một phiên tòa xét xử phúc thẩm vụ án hình sự tại TAND thành phố, bị cáo được dẫn giải ra trước vành móng ngựa, Hội đồng xét xử, kiểm sát viên có mặt, nhưng phiên tòa chưa thể bắt đầu vì vắng luật sư. Phiên tòa đành tạm hoãn để thư ký gọi điện tìm luật sư. Pphiên tòa sơ thẩm xét xử vụ án tham ô tài sản, lập quỹ trái phép xảy ra tại Công ty Thương mại đầu tư và xây dựng Hải Phòng phải hoãn tới 4 lần, trong đó có 2 lần luật sư xin hoãn. Một phiên tòa bị hoãn nhiều lần, gây dư luật bất bình trong nhân dân. Điều đáng nói, mặc dù khi thông báo lịch xét xử, thư ký đã trao đổi với luật sư để thống nhất, nhưng đến ngày xét xử, một luật sư lại xin hoãn vì “khai trương văn phòng”. Thư ký liên lạc bằng điện thoại di động nhưng luật sư tắt máy.

Nghề luật sư là một nghề chuyên môn mà xã hội đang cần, có tính độc lập cao. Vị thế của luật sư được mọi người đánh giá như thế nào phụ thuộc vào chính mỗi luật sư. Là người nắm vững về luật pháp, luật sư không chỉ tham gia trong hoạt động tố tụng, mà còn tư vấn, tuyên truyền, giáo dục pháp luật đến người dân. Bằng hoạt động của mình, luật sư góp phần bảo vệ công lý, công bằng xã hội và pháp chế xã hội chủ nghĩa. Vì vậy, người luật sư ngoài việc trau dồi vững vàng kiến thức chuyên môn, rất cần có tâm nghề nghiệp, trung thực và tôn trọng thủ tục tố tụng.

Hoàng Minh