Luật sư "hiến kế" giảm án oan

(PLO) - Nhìn lại từ khâu điều tra, truy tố, xét xử đến thi hành án, các chuyên gia pháp luật chỉ ra những lỗ hổng dễ dẫn đến oan sai, từ đó kiến nghị những giải pháp để hạn chế tình trạng này.
Luật sư "hiến kế" giảm án oan
Ai biết trong buồng hỏi cung, họ làm gì?
Luật sư Nguyễn Đình Khỏe (Văn phòng Luật sư Tràng Thi) chỉ ra rằng, khâu điều tra dễ dẫn đến tình trạng mớm cung, bức cung - những nguyên nhân dẫn đến sai lệch bản chất vụ án - là do trong phòng hỏi cung chỉ có ĐTV và bị can, mà bị can lại ở “thế yếu” nên vi phạm dễ xảy ra.
Pháp luật đã quy định trong quá trình hỏi cung hoặc lấy lời khai, nếu có căn cứ về việc ĐTV dùng nhục hình hoặc bức cung, xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình, cá nhân có thể thực hiện quyền tố cáo theo quy định của pháp luật. Nhưng rào cản là việc người tố cáo đó không tài nào chứng minh được hành vi vi phạm.
“Giả sử có bị đánh thật nhưng bên này bảo có, bên kia bảo không là đã khó xác định rồi. Trường hợp nếu ở trong trại giam thì càng khó chứng minh việc bị dùng nhục hình, có khi đau chỉ nằm mà khóc ” – ông Khỏe nói.
Ra tới tòa, có tình trạng các bị can phản cung, không nhận tội với lý do bị ép cung và dùng nhục hình trong quá trình điều tra. Trường hợp này, Tòa án cũng như Kiểm sát viên thường lặp một câu hỏi: “Bị cáo nói thế thì có gì để chứng minh không?”.
Lại nữa, bằng chứng rành rành là bản cung thường bắt đầu bằng câu hỏi về tình trạng sức khỏe: “Anh hôm nay có tỉnh táo, có đủ sức khỏe và sẵn sàng khai báo không?”. Nếu trước đó đã trả lời “có” thì lý gì mà cãi nữa?. Rồi bản cung ấy luôn chốt cuối bằng câu: “Tôi đã đọc lại bản cung này, không bị mớm cung, ép cung…” và ký tên.
Còn khi đã vào trại giam, con đường kêu oan càng trắc trở hơn nhiều. Đơn kêu oan được phạm nhân viết, chuyển cho quản giáo và giám thị để chuyển đến các cơ quan chức năng. Nhưng, theo một cán bộ trại giam thì số đơn được hồi âm trả lời không đáng kể!
Kiểm sát viên, Luật sư cùng “soi”
Sau vụ ông Chấn bị oan sai, nhiều ý kiến đề nghị các cơ quan tố tụng cần “vá” ngay những lỗ hổng trong hoạt động tố tụng bằng cách VKS cần nâng cao vai trò giám sát hoạt động điều tra.
Bên cạnh đó, sự có mặt của luật sư cũng được coi là yếu tố nhằm hạn chế oan sai. Cùng với suy nghĩ sai lầm coi bị can là tội phạm ngay từ giai đoạn đầu của quá trình điều tra, cơ quan điều tra nhiều khi có cái “nhìn” chưa chuẩn đối với luật sư bào chữa.
Mặc dù theo quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự, người bào chữa hoàn toàn có quyền tham gia tố tụng từ khi khởi tố bị can, trừ trường hợp cần giữ bí mật điều tra đối với tội phạm xâm phạm an ninh quốc gia, nhưng quy định này lại không ràng buộc cơ quan điều tra phải có trách nhiệm và nghĩa vụ phối hợp với luật sư trong các hoạt động điều tra vụ án.
Do vậy, cơ quan điều tra thường dùng rất nhiều rào cản để hạn chế sự tham gia của luật sư, luật sư chỉ được sao chụp hồ sơ vụ án sau khi kết thúc giai đoạn điều tra.
“Để hạn chế tối đa những trở ngại đó, pháp luật nên có những quy định mở rộng quyền cho luật sư theo hướng: sự có mặt của luật sư trong quá trình hỏi cung là bắt buộc, thậm chí biên bản hỏi cung cũng bắt buộc phải có chứ ký của luật sư, nếu thiếu chữ ký trong các biên bản hỏi cung thì biên bản đó sẽ không có hiệu lực. Điều này sẽ giúp giảm thiểu được đáng kể những vụ án oan”- Luật sư Trương Anh Tú thẳng thắn.
Tuấn Anh - Phan Thanh
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Tiếp tục hoàn thiện nhiệm vụ rà soát văn bản quy phạm pháp luật theo chuyên đề, lĩnh vực

Tiếp tục hoàn thiện nhiệm vụ rà soát văn bản quy phạm pháp luật theo chuyên đề, lĩnh vực
(PLVN) - Chiều 1/7, Phó Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) Nguyễn Duy Thắng đã chủ trì cuộc họp trao đổi về tình hình thực hiện nhiệm vụ rà soát VBQPPL theo chuyên đề, lĩnh vực của Tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ về rà soát VBQPPL và tình hình xử lý kết quả rà soát VBQPPL của các bộ, cơ quan ngang bộ.

Cục Thi hành án dân sự TP.Hồ Chí Minh có 2 tân Phó cục trưởng

Phó Tổng cục trưởng Tổng cục THADS Nguyễn Văn Lực trao Quyết định bổ nhiệm cho 2 tân Phó Cục trưởng
(PLVN) -Chiều 01.7, tại trụ sở Cục Thi hành án dân sự (THADS) Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), thừa ủy quyền của Bộ trưởng Bộ Tư pháp, thay mặt Lãnh đạo Tổng cục THADS, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục THADS Nguyễn Văn Lực đã chủ trì lễ trao Quyết định về công tác cán bộ cho Lãnh đạo Cục THADS Thành phố Hồ Chí Minh.

Bộ Tư pháp Việt Nam và Bộ Tư pháp Vương quốc Anh ký Ý định thư hợp tác

Trước sự chứng kiến của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, Bộ trưởng Tư pháp Việt Nam Lê Thành Long và Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Tư pháp Vương quốc Anh Dominic Raab đã tiến hành ký Ý định thư về ký mới Biên bản Ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực vực pháp luật và tư pháp giữa Chính phủ CHXHCN Việt Nam và Chính phủ Vương quốc liên hiệp Anh và Bắc Ai len
(PLVN) -Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Vương quốc liên hiệp Anh và Bắc Ai-len (Vương quốc Anh), vào ngày 30/6/2022, trước sự chứng kiến của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, Bộ trưởng Tư pháp Việt Nam Lê Thành Long và Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Tư pháp Vương quốc Anh Dominic Raab đã tiến hành ký Ý định thư về ký mới Biên bản Ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực vực pháp luật và tư pháp giữa Chính phủ CHXHCN Việt Nam và Chính phủ Vương quốc liên hiệp Anh và Bắc Ai len (Ý định thư hợp tác).

Sóc Trăng bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2022

Sóc Trăng bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2022
(PLVN) -  Sở Tư pháp tỉnh Sóc Trăng vừa tổ chức Hội nghị bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng. Dự và chủ trì hội nghị có bà Phạm Thị Minh Huệ - Phó Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Sóc Trăng và trên 250 đại biểu là đại diện các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng.

Sơn La: Tập huấn nghiệp vụ cho công chức tư pháp

Sở Tư pháp Sơn La tập huấn nghiệp vụ cho công chức tư pháp trên địa bàn.
(PLVN) - Trong 4 ngày (từ ngày 27 - 30/6), Sở Tư pháp tỉnh Sơn La đã tổ chức Hội nghị tập huấn nghiệp vụ hộ tịch, chứng thực, nuôi con nuôi, xử lý vi phạm hành chính và chuẩn tiếp cận pháp luật năm 2022, cho hơn 200 công chức phòng tư pháp các huyện, thành phố và công chức tư pháp - hộ tịch các xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh. 

Nữ cán bộ hơn hai mươi năm đồng hành với ngành Tư pháp

Nữ cán bộ hơn hai mươi năm đồng hành với ngành Tư pháp
(PLVN) - Về nhận công tác trong ngành Tư pháp tại phường Cửa Bắc (TP Nam Định, tỉnh Nam Định) từ năm 1998, đến nay đã 24 năm, cũng là chừng ấy thời gian chị Vũ Hồng Anh miệt mài, gắn bó và hết mình với công việc mang nhiều trọng trách này,