Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ: Cần làm rõ khái niệm “vũ khí quân dụng”

0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) -  Xung quanh khái niệm “vũ khí quân dụng”, phá hủy kết cấu vật chất tương tự” trong Luật số 50/2019/QH14 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, ý kiến chuyên gia cho rằng cần làm rõ, cụ thể hơn nữa để tránh kẽ hở pháp luật.
Ảnh minh họa Ảnh minh họa

Cần loại bỏ những kẽ hở có thể bị lợi dụng

Luật số 50/2019/QH14 được ban hành nhằm khắc phục khoảng trống pháp lý trong việc xử lý hình sự đối với các hành vi chế tạo, mua bán, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí có tính năng, tác dụng tương tự vũ khí quân dụng (VKQD).

Qua thực tiễn công tác đấu tranh, phòng chống tội phạm cho thấy, các loại vũ khí có tính năng, tác dụng tương tự VKQD (súng ổ xoay, súng bút, súng tự chế bắn đạn hoa cải…) có tính sát thương cao, có khả năng gây thiệt hại nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe của con người. Nếu các hành vi này không được luật hóa để xử lý về hình sự có thể làm tình hình tội phạm phức tạp, dẫn tới việc lợi dụng kẽ hở của pháp luật để chế tạo, mua bán, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng trái phép, chiếm đoạt vũ khí có tính năng, tác dụng tương tự VKQD.

Mặt khác những nội dung sửa đổi, bổ sung tại Luật số 50/2019/QH14 chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn đặt ra. Trước hết, quay trở lại khái niệm “Vũ khí quân dụng” tại điểm a khoản 1, Điều 1 của Luật số 50/2019/QH14 quy định:

“2. Vũ khí quân dụng bao gồm:

a) Vũ khí được chế tạo, sản xuất bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật, thiết kế của nhà sản xuất hợp pháp, được trang bị cho lực lượng vũ trang nhân dân và các lực lượng khác theo quy định của Luật này để thi hành công vụ, bao gồm: Súng cầm tay: súng ngắn, súng trường, súng tiểu liên, súng trung liên, súng chống tăng, súng phóng lựu; Vũ khí hạng nhẹ: súng đại liên, súng cối, súng ĐKZ, súng máy phòng không, tên lửa chống tăng cá nhân; Vũ khí hạng nặng: máy bay chiến đấu, trực thăng vũ trang, xe tăng, xe thiết giáp, tàu chiến, tàu ngầm, pháo mặt đất, pháo phòng không, tên lửa; Bom, mìn, lựu đạn, ngư lôi, thủy lôi; đạn sử dụng cho các loại vũ khí quy định tại điểm này;

b) Vũ khí được chế tạo, sản xuất thủ công hoặc công nghiệp, không theo tiêu chuẩn kỹ thuật, thiết kế của nhà sản xuất hợp pháp, có khả năng gây sát thương, nguy hại cho tính mạng, sức khỏe của con người, phá hủy kết cấu vật chất tương tự như vũ khí quy định tại điểm a khoản này, không được trang bị cho lực lượng vũ trang nhân dân và các lực lượng khác quy định tại Điều 18 của Luật này để thi hành công vụ.”

Căn cứ vào nội hàm của khái niệm trên, nếu giả thuyết: “Vũ khí được chế tạo, sản xuất thủ công hoặc công nghiệp, bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật, thiết kế của nhà sản xuất hợp pháp, có khả năng gây sát thương, nguy hại cho tính mạng, sức khỏe của con người, phá hủy kết cấu vật chất tương tự như vũ khí quy định tại điểm a khoản này, không được trang bị cho lực lượng vũ trang nhân dân và các lực lượng khác quy định tại Điều 18 của Luật này để thi hành công vụ”.

Ví dụ: một khẩu súng X hay một tên lửa Y được sản xuất công nghiệp, bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật, thiết kế của nhà sản xuất hợp pháp (bán trên thị trường súng đạn của nước M) được đưa trái phép vào lãnh thổ Việt Nam, các loại vũ khí này không được trang bị cho lực lượng vũ trang nhân dân và các lực lượng khác quy định tại Điều 18 của Luật, có uy lực phá hủy kết cấu vật chất hơn cả loại súng K, tên lửa F của chúng ta thì có là VKQD hay không? VKQD thuộc điểm a hay b?

Luật ban hành nhằm bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ quyền con người, quyền công dân và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, nhưng với khái niệm hiện tại thì mới chỉ xử lý được những đối tượng sử dụng súng vãng lai, tự chế trong nội địa. Những loại vũ khí nguy hiểm cao cho an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội như ví dụ trên nếu các đối tượng xấu đưa vào Việt Nam để hoạt động nhằm mục đích xấu làm ảnh hưởng đến an ninh, trật tự của đất nước thì liệu có bị xử lý được theo Điều 304 của BLHS hay không?

“Phá hủy kết cấu vật chất tương tự” như thế nào?

Về những vũ khí có tính năng, tác dụng tương tự VKQD được quy định bổ sung vào điểm b khoản 2 Điều 3 của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ như sau: “b) Vũ khí được chế tạo, sản xuất thủ công hoặc công nghiệp, không theo tiêu chuẩn kỹ thuật, thiết kế của nhà sản xuất hợp pháp, có khả năng gây sát thương, nguy hại cho tính mạng, sức khỏe của con người, phá hủy kết cấu vật chất tương tự như vũ khí quy định tại điểm a khoản này, không được trang bị cho lực lượng vũ trang nhân dân và các lực lượng khác quy định tại Điều 18 của Luật này để thi hành công vụ”.

Với khái niệm trên thì yếu tố mấu chốt để kết luận VKQD thuộc điểm này là điều kiện “phá hủy kết cấu vật chất tương tự như vũ khí quy định tại điểm a”, điều kiện khác thực sự là không quan trọng, thậm chí khi quy định như vậy lại tạo ra “lỗ hổng” pháp lý như đã phân tích, lấy ví dụ ở trên.

Theo quy định tại khoản 2 Điều 3 và khoản 2 Điều 73 của Luật cho thấy yêu cầu khi kết luận một vũ khí thuộc điểm b thì buộc phải dẫn chiếu về vũ khí nào trong danh mục VKQD tại điểm a. Bài toán đặt ra là nếu trong trường hợp chưa kịp ban hành danh mục VKQD tại điểm a theo quy định của Luật thì sẽ giải quyết vấn đề tính năng, tác dụng tương tự mà cụ thể là “phá hủy kết cấu vật chất tương tự” như thế nào? Có cần chỉ ra vũ khí cần giám định có khả năng sát thương, phá hủy kết cấu vật chất tương tự như loại vũ khí nào thuộc danh mục VKQD tại điểm a hay không?

Trường hợp đã ban hành danh mục VKQD tại điểm a thì sẽ kiểm nghiệm khả năng “phá hủy kết cấu vật chất tương tự” như thế nào? Về cơ sở khoa học, có hai cách cơ bản là dựa trên các tham số động lực học của loại súng so sánh, tiến hành bắn thực nghiệm súng cần giám định, sử dụng các phương tiện đo các tham số động lực học để đối chiếu xem có đạt được thông số kỹ thuật như súng được so sánh hay không hoặc thực nghiệm bắn so sánh trực tiếp 2 loại súng với cùng điều kiện về khoảng cách tới vật cản, kết cấu vật cản như tiêu chuẩn kiểm nghiệm của nhà sản xuất hoặc của cơ quan nghiên cứu chuyên sâu về vũ khí để kiểm chứng khả năng phá hủy kết cấu vật chất, tầm bắn, độ tản mát…

Câu hỏi đặt ra là các loại súng như: súng ổ xoay, súng bút, súng tự chế bắn đạn hoa cải, súng săn tự chế cưa nòng… có khả năng “phá hủy kết cấu vật chất” tương tự như súng ở danh mục VKQD tại điểm a hay không? Điều kiện kiểm nghiệm về khả năng phá hủy kết cấu vật chất tương tự là như thế nào? Có cần cùng điều kiện kiểm nghiệm của nhà sản xuất hoặc của cơ quan nghiên cứu chuyên sâu về vũ khí hay không?

Trung tá Đỗ Văn Hoàn

(Cục Điều tra hình sự, Bộ Quốc phòng)

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Đề xuất tăng mức phạt vi phạm giao thông: Còn nhiều ý kiến khác nhau

Cảnh sát giao thông dừng xe vi phạm.
(PLVN) -  Góp ý kiến với dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng hải, giao thông đường bộ, đường sắt; hàng không dân dụng mà Bộ Giao thông Vận tải vừa trình Chính phủ, nhiều ý kiến đồng tình nhưng cũng không ít ý kiến trái chiều.

Tình huống oái oăm

Tình huống oái oăm
(PLVN) - Làm sao để Phú Quốc “sạch”COVID-19 là điều quan trọng không chỉ với Phú Quốc, Kiên Giang mà với ngành du lịch cả nước.

Nghỉ hưu trước tuổi theo diện tinh giản biên chế, có được hưởng BHXH một lần không?

Nghỉ hưu trước tuổi theo diện tinh giản biên chế, có được hưởng BHXH một lần không?
(PLVN) -  Bạn đọc từ địa chỉ email hangngoc293…@gmail.com: Tôi sinh ngày 3/5/1968, đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) từ tháng 12/1995, ngạch thủ quỹ, mã số ngạch 06035, tổng thời gian đóng BHXH là 25 năm 4 tháng, thời gian chưa hưởng bảo hiểm thất nghiệp là 12 năm 4 tháng. Tháng 4/2021, tôi bị ốm nên muốn xin nghỉ hưu trước tuổi theo diện tinh giản biên chế, hưởng chế độ BHXH 1 lần. Vậy, trường hợp của tôi có đủ điều kiện hưởng BHXH một lần không?

Gỡ khó trong xác định tình trạng nghiện ma túy

Lực lượng chức năng khống chế một đối tượng nghi “ngáo đá” tại Long An.
(PLVN) -  Việc xác định tình trạng nghiện hiện nay còn gặp một số khó khăn, vướng mắc như: Nhân lực làm công tác xác định tình trạng nghiện chưa đủ năng lực để xác định được tình trạng nghiện nhiều chất ma túy khác nhau; chưa có tiêu chí xác định tình trạng nghiện với một số loại ma túy tổng hợp…

Chưa phải là lúc ăn mừng

 "Biển người” ở Hà Nội xuống đường, chen lấn trong đêm Trung thu.
(PLVN) -  Văn phòng Chính phủ có công điện truyền đạt chỉ đạo của Thủ tướng Phạm Minh Chính về việc chấn chỉnh, tiếp tục thực hiện nghiêm túc các biện pháp phòng, chống dịch COVID-19.

Đừng biện bạch “cuồng chân”

Tối 21/9, nhiều ngàn người đổ về các tuyến phố trung tâm Hà Nội.
(PLVN) -  Tối 21/9, lấy cớ “cuồng chân”, “vui Trung thu”, nhiều ngàn người đổ về các tuyến phố trung tâm Hà Nội, dẫn đến tình trạng ùn tắc một số nơi; đi chỉ để “cho vui”, “đánh bóng mặt đường”, “lượn một vòng hồ".

Đừng “bức tử” nghĩa thầy trò

Đừng “bức tử” nghĩa thầy trò
(PLVN) - Chỉ trong khoảng thời gian ngắn bắt đầu năm học mới, đã có không ít “sự cố” xảy ra trong mối quan hệ thầy cô giáo và học sinh đó đây, ở nhiều bậc học. Những câu chuyện không hay diễn ra giữa mùa dịch về ứng xử thầy - trò đã cho thấy nhiều “lỗ hổng” đáng lo ngại trong giáo dục ngày nay.

Khu đô thị phải có hệ thống thoát nước riêng

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Đây là một trong những yêu cầu đặt ra tại dự thảo thông tư của Bộ Xây dựng quy định về công trình hạ tầng kỹ thuật thu gom, thoát nước thải đô thị, khu dân cư tập trung đang trình lấy ý kiến nhân dân.

Sự tử tế, nhân ái

Hình chỉ có tính minh hoa.
(PLVN) - Khi vừa có thông tin hơn 1.500 trẻ em mồ côi do mất cha mẹ trong dịch COVID, ngay lập tức ông Chủ tịch Công ty FPT có ý tưởng và đề xuất ý tưởng đó thành hiện thực là nuôi dạy 1000 trẻ mồ côi đến tuổi trưởng thành.

Kịch bản linh hoạt

Hình minh họa.
(PLVN) - Bắt đầu từ hôm qua Hà Nội điều chỉnh các biện pháp phòng, chống dịch bệnh COVID-19 theo Chỉ thị số 15/CT-TTg; duy trì hoạt động 22 chốt kiểm soát ra vào thành phố; cho phép hoạt động thêm nhiều dịch vụ, cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn, uống chỉ bán hàng mang về và đóng cửa trước 21 giờ hằng ngày.

Hạn cuối cho chủ phương tiện sang tên đổi chủ

Hạn cuối cho chủ phương tiện sang tên đổi chủ
Bộ Công an cho phép người dân sang tên xe qua nhiều đời chủ, kể cả khi không có giấy tờ chuyển quyền sở hữu (mua bán, cho tặng…) đến ngày 31/12/2021. Hết thời gian này, các chủ phương tiện chưa thực hiện sẽ bị xử phạt nghiêm để răn đe.

Mức đóng Bảo hiểm y tế học sinh, sinh viên

Tham gia BHYT giúp học sinh, sinh viên được chăm sóc sức khỏe ban đầu ngay tại trường học.
(PLVN) -  Năm học 2021-2022, ngân sách nhà nước tiếp tục hỗ trợ 30% mức đóng bảo hiểm y tế cho học sinh, sinh viên, như vậy học sinh sinh viên chỉ đóng 70% mức đóng. Theo đó, số tiền thực tế mà mỗi học sinh, sinh viên sẽ đóng là 46.935đ/tháng, tương đương với 563.220đ/năm.

Kịch bản phục hồi

Hoạt động của doanh nghiệp tạo ra sức sống của nền kinh tế.
(PLVN) - Dịch COVID-19 bùng phát lần thứ 4 tại Việt Nam đã tác động lớn đến kinh tế đất nước, trong đó có hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp.