Luật lệ lụy chính trị

0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Vụ việc "công chúa Huawei" là một trong những vụ việc vừa pháp lý quốc gia và quốc tế lẫn chính trị thế giới và quan hệ giữa các quốc gia dai dẳng suốt 3 năm qua vừa đi tới hồi kết.
Giám đốc tài chính Huawei Mạnh Vãn Chu. Giám đốc tài chính Huawei Mạnh Vãn Chu.

Cái kết cục ấy vốn đã không thể khác ngay từ khi vụ việc xảy ra. Nguyên do ở chỗ chuyện pháp lý nhưng lại ở trong cuộc chơi chính trị và bởi luật hay lệ đều lụy chính trị.

Bà Mạnh Vãn Chu là Giám đốc Tài chính Tập đoàn công nghệ cao Huawei của Trung Quốc. Cách đây 3 năm, khi quá cảnh qua Canada, người phụ nữ này bị phía Canada bắt giữ theo yêu cầu của Mỹ. Phía Mỹ muốn Canada dẫn độ bà Mạnh Vãn Chu sang Mỹ với cáo buộc bà này thông qua một công ty ở Hong Kong (Trung Quốc) đã vi phạm các biện pháp chính sách mà Mỹ áp dụng trừng phạt những công ty nước ngoài tiếp tục quan hệ hợp tác kinh doanh với Iran.

Canada vốn là đồng minh chính trị và quân sự của Mỹ, lại cùng quan điểm với Mỹ trong chính sách đối với Trung Quốc và cùng với Mỹ rất trắc trở và căng thẳng trong quan hệ với Trung Quốc. Mỹ cáo buộc bà Mạnh Vãn Chu theo luật Mỹ, trong khi Canada bắt giữ người phụ nữ này vừa theo luật của Canada, vừa theo cái lệ là đồng minh tiền hô hậu ủng với nhau. Nhân tố chính trị trong chuyện này là cả hai đều công cụ hóa vụ việc bắt giữ và yêu cầu dẫn độ bà Mạnh Vãn Chu để nhằm vào Tập đoàn Huawei và Trung Quốc.

Trong thế giới ngoại giao quốc tế lại có cái lệ là có đi có lại, ăn miếng trả miếng và người sao thì ta vậy. Gần như ngay sau khi bà Mạnh Vãn Chu bị phía Canada bắt giữ, phía Trung Quốc bắt giữ2 công dân Canada ở Trung Quốc với cáo buộc họ hoạt động gián điệp, tức là vi phạm luật pháp quốc gia của Trung Quốc.

Phía Trung Quốc quả quyết việc bắt giữ này không hề liên quan gì đến chuyện xảy ra với bà Mạnh Vãn Chu trong khi cả Canada, Mỹ và các đồng minh của họ trong khối Phương Tây đồng loạt cáo buộc Trung Quốc chơi trò “ngoại giao con tin”.

3 năm qua là khoảng thời gian phía Canada vận hành quy trình pháp lý quốc gia để đi tới quyết định có dẫn độ bà Mạnh Vãn Chu sang Mỹ hay không. Cho tới trước đấy, phía Canada chưa từng khước từ yêu cầu dẫn độ của Mỹ. Cũng 3 năm ấy là khoảng thời gian phía Trung Quốc đưa 2 công dân Canada ra xét xử trước tòa án. Một người đã bị tuyên phạt tù 12 năm.

Có thể thấy phía Trung Quốc nhìn vào diễn biến phiên toà ở Canada mà vận hành chuyện xét xử 2 công dân của nước này. Rồi vào cùng thời điểm bà Mạnh Vãn Chu được phía Canada trả tự do và lên máy bay bay về Trung Quốc thì phía Trung Quốc cũng trả tự do cho 2 công dân Canada. Đích thân Thủ tướng Canada Justin Trudeau ra sân bay đón 2 người kia trong khi bà Mạnh Vãn Chu được đón tiếp như người hùng ở Trung Quốc.

Điều đáng chú ý nữa là Bộ Tư pháp Mỹ đạt được thỏa thuận riêng với bà Mạnh Vãn Chu để có cớ không tiếp tục truy cứu người phụ nữ này, giúp Tòa án Canada đi đến phán quyết là bà Mạnh Vãn Chu không còn vi phạm cả luật pháp của Canada lẫn luật pháp Mỹ.

Canada phải giải thích luật theo cách khác để trả tự do cho bà Mạnh Vãn Chu. Trung Quốc đã đẩy Canada vào tình thế sẽ phải trả giá đắt nếu đáp ứng yêu cầu của Mỹ và cũng đồng thời đẩy Mỹ vào tình thếkhó xử với láng giềng nếu cứ kiên quyết đòi phía Canada dẫn độ bà Mạnh Vãn Chu sang Mỹ.

Chính bởi cục diện này mà ngay từ đầu vụ việc, thiên hạ đã có thể dự liệu thấy là phía Canada sẽ không dám quyết định dẫn độ bà Mạnh Vãn Chu sang Mỹ vì việc giải cứu công dân ra khỏi Trung Quốc còn quan trọng hơn việc đáp ứng yêu cầu dẫn độ của Mỹ. Ba năm qua là khoảng thời gian Mỹ và Canada cần để xem Trung Quốc chơi cuộc chơi chính trị và luật lệ này đến đâu và để họ tìm ra giải pháp giúp cả hai giữ được thể diện.

Hạ Nham
Cùng chuyên mục
Tổng thống Nga Putin vui vẻ đón nhạn chú chó Alabai từ Tổng thống Turkmenistan.

Quà của nguyên thủ (Bài 10): Tổng thống Turkmenistan mang Di sản quốc gia được tặng người đồng cấp Nga Putin

(PLVN) -  Biết được Tổng thống Nga Vladimir Putin rất yêu quý động vật, đặc biệt là loài chó, các nhà lãnh đạo khác thường tặng thú cưng làm quà cho ông Putin trong mỗi cuộc gặp và những dịp đặc biệt. Tổng thống Turkmenistan Gurbanguly Berdymukhammedov cũng đã tặng người đồng cấp Nga một con chó Alabai nhân dịp sinh nhật lần thứ 65 của ông.

Đọc thêm

Núi lửa Krakatau phun trào với sức mạnh gấp 13.000 sức công phá của quả bom nguyên tử ném xuống Hiroshima

Ảnh tư liệu núi lửa Krakatau phun trào.
(PLVN) - Với chỉ số phun trào núi lửa ở mức độ 6, trận thiên tai đã cướp đi sinh mạng của ít nhất 36.417 người, đồng thời phá hủy toàn bộ 165 ngôi làng, thành phố gần đó và làm 132 ngôi làng bị tàn phá nghiêm trọng. Thảm họa tại đảo núi lửa Krakatau là một trong số những ngày tồi tệ nhất của lịch sử nhân loại.

Bi kịch và hiểm nguy trên hành trình những đứa trẻ phải rời bỏ quê hương (Kỳ 1)

(ảnh minh họa trẻ em di cư).
(PLVN) - Theo đánh giá của Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) cứ 50 triệu trẻ em trên toàn thế giới thì có 28 triệu trẻ em buộc phải di cư do xung đột và bạo lực. Với mong muốn tìm được sự bình yên ở vùng đất mới, nhiều đứa trẻ ngây thơ không biết hành trình đó đầy hiểm nguy và gian nan đang chờ đợi...

Hành trình "đổi đời" của tỷ phú Lucio Tan

Tỷ phú Lucio Tan (phải) tại cuộc gặp gỡ Chính phủ Phillipines.
(PLVN) - Tại Philippines và nhiều quốc gia khác trong khu vực, không ai không biết tới cái tên Lucio Tan. Từ một người gác cổng, cậu lau sàn, đến ông trùm thuốc lá, tỷ phú bất động sản, hàng không…

Công lý muộn nên thiếu công bằng

Công lý muộn nên thiếu công bằng
(PLVN) - Hãng Google vừa bị tòa án của Liên minh châu Âu (EU) bác bỏ tất cả lập luận khiếu nại quyết định của Ủy ban châu Âu (EC) hồi năm 2017 phạt hãng này 2,4 tỷ euro vì cung ứng nền tảng dịch vụ chung nhưng lại chủ ý thiên vị cho sản phẩm của chính mình.

Luật và quyền giữa thời dịch bệnh

Một cuộc biểu tình tại Đức ngày 1/8 để phản đối các lệnh hạn chế xã hội khi cho rằng đây là các biện pháp hạn chế tự do.
(PLVN) - Trước tình hình dịch bệnh COVID-19 tăng cao trở lại, chính quyền ở các nơi trên châu lục lại buộc phải áp dụng trở lại nhiều biện pháp ứng phó đã từng được áp dụng trong những lần ứng phó làn sóng dịch bệnh trước đấy.

Liên minh khó xử

Hàng trăm người di cư dựng trại ở biên giới Belarus với Ba Lan hôm 10/11.
(PLVN) - Người tị nạn và di cư tụ tập về vùng biên giới giữa Belarus và Ba Lan với chủ định vượt biên giới giữa hai nước này để nhập cảnh vào Liên minh châu Âu (EU) gây khó khăn và khó xử cho Ba Lan và EU.

Mỹ và Trung Quốc gây bất ngờ ở COP26

Tổng thống Biden phát biểu tại cuộc họp báo ngày 2-11 ở Glasgow (Anh).
(PLVN) - Tại COP26, ông Biden đã phê phán Nga và đặc biệt là Trung Quốc, về việc lãnh đạo hai nước này không tham dự trực tiếp, coi đấy là sai lầm lớn của họ. Vì sao vậy?

Nhà khoa học mang trái tim thiên sứ

Bác sĩ Jonas Salk tiêm vaccine bại liệt thử nghiệm cho một bé gái vào năm 1954. (Ảnh: Getty Images).
(PLVN) - Ở tuổi 40, Jonas Salk trở thành nhà khoa học được yêu mến nhất nước Mỹ. Ông đã không lấy bằng sáng chế độc quyền cho vaccine  bại liệt của mình mà cung cấp công thức điều chế miễn phí. Dù bỏ lỡ cơ hội kiếm 7 tỷ USD nhưng đổi lại Jonas Salk đã cứu hàng triệu người thoát chết hoặc ngồi xe lăn.