Luật lệ đảo ngược

(PLVN) - Ở châu Âu hiện tại đang có một sự kiện chẳng khác gì một vụ nổ bom chính trị là việc lãnh đạo cao cấp nhất chính thể ở Kosovo bị Tòa án đặc biệt về tội phạm chiến tranh ở Kosovo truy tố. Tòa án này được thành lập năm 2011 với các thành viên được đề cử và chọn lựa từ nhiều quốc gia khác nhau trên thế giới.
Tội ác của quân đội Kosovo trong cuộc chiến tranh Nam Tư. Tội ác của quân đội Kosovo trong cuộc chiến tranh Nam Tư.

Sứ mệnh của tòa án này là xét xử những tội ác chiến tranh ở Kosovo trong thời gian xảy ra cuộc nội chiến ở nơi đây hồi cuối thập kỷ 90 của thế kỷ trước. Kosovo khi ấy là một phần của Serbia. Mỹ và NATO sau đó phát động cuộc chiến tranh chống quân đội Serbia và hậu thuẫn người Anbani ở Kosovo.

Nhờ sự hậu thuẫn và bảo hộ của Mỹ, NATO và EU, Kosovo đơn phương tuyên bố độc lập, tách ra khỏi thực thể nhà nước Serbia. Chính thể mới ở Kosovo được Mỹ và nhiều thành viên EU công nhận.

Về phương diện luật pháp quốc tế, Kosovo là bộ phận của Serbia và Mỹ cùng với EU và NATO đã bất chấp luật pháp quốc tế khi hậu thuẫn và bảo hộ để Kosovo đơn phương tuyên bố độc lập. Lợi ích chính trị được họ đặt lên trên cả luật pháp quốc tế.

Cái lệ ở đây đối với họ là chỉ tuân thủ luật pháp quốc tế khi có lợi và luận giải luật pháp quốc tế theo cách riêng mới có lợi cho họ. Ngay cả việc thành lập Tòa án đặc biệt nói trên lúc đầu cũng được chủ ý khởi xướng nhằm truy tố và trừng phạt những chính khách và cá nhân trong chính quyền Serbia có liên quan đến cuộc chiến tranh ở Kosovo.

Bây giờ, tòa án này truy tố những người khi xưa được Mỹ, EU và NATO hậu thuẫn để Kosovo ly khai Serbia. Tòa án đã được thành lập thì cũng được coi là được luật pháp ủy thác để xét xử nhưng bị cáo trong vụ việc này không phải người dân bình thường mà lại là những người có được quyền lực nhờ việc lệ lật luật khi xưa. Chỉ riêng việc những người này bị tòa án đặc biệt kia truy tố không thôi cũng đã đủ để lật ngược lại chuyện lệ lật luật năm xưa.

Trong thế giới luật pháp và tư pháp không thể có chuyện dùng cái vô lý này để biện minh cho cái vô lý khác, dùng sai phạm này để hợp pháp hóa sai phạm khác. Mỹ, EU và NATO hiện bị đẩy vào tình thế khó xử. Họ không thể sử dụng chính trị để can thiệp và chi phối hoạt động của tòa án giống như đã dùng chính trị để lấn át luật trước đây và sử dụng toà án này phục vụ lợi ích chính trị ở Kosovo.

Tòa án này bây giờ lại có thể gây tổn hại đến lợi ích và mưu tính chính trị của họ ở Kosovo. Mối quan hệ giữa Serbia và Kosovo rất phức tạp và trắc trở trên nhiều phương diện. Mỹ, EU và NATO hối thúc 2 bên hòa giải với nhau bởi chỉ khi hoà giải mà cốt lõi là Serbia công nhận Kosovo là nhà nước độc lập, có chủ quyền, thì EU và NATO mới có thể kết nạp Kosovo vào hàng ngũ thành viên và EU mới chấp nhận thu nạp Serbia.

Sau khi cả EU lẫn Liên hợp quốc đều thất bại với vai trò trung gian hòa giải giữa Serbia và Kosovo, Mỹ đứng ra đảm nhận vai trò ấy và đã đạt được thành quả nhất định. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã mời lãnh đạo Serbia và Kosovo sang Mỹ gặp gỡ ngày 27/6/2020, nhưng rồi vì chuyện truy tố này mà sự kiện ấy bị hoãn lại vô thời hạn.

Luật pháp trong hình hài của Tòa án đặc biệt kia đã chẳng khác gì hủy hoại cuộc chơi chính trị của các bên liên quan đến Serbia và Kosovo. Sau hơn hai thập kỷ, luật và lệ đảo ngược vị trí và vai trò trong cuộc đấu trực diện với nhau ở Kosovo và liên quan đến Kosovo. Hệ lụy của sự đảo ngược này hiện chưa thể lường hết được về chính trị cũng như pháp lý và tư pháp. Quá khứ không chỉ phủ bóng mà còn tác động tới tương lai của mối quan hệ giữa Serbia và Kosovo.

Hạ Nham
Cùng chuyên mục
Cảnh sát ngăn chặn biểu tình ở thành phố Belarus  vào tháng 8/2020.

Chuyện vận dụng và viện dẫn luật

(PLVN) - Mới rồi, chính quyền Belarus buộc chiếc máy bay hành khách của hãng hàng không Ryanair (Anh) khi bay ngang qua không phận Belarus phải hạ cánh xuống sân bay Minsk ở ngoại ô thủ đô của đất nước này đã dấy lên làn sóng tranh luận và những cuộc phản đối...

Đọc thêm

Trung Đông lại chiến sự

Người dân tập trung tại một tòa nhà bị sập sau cuộc không kích của Israel vào thành phố Gaza.
(PLVN) - Ở khu vực Trung Đông, xô xát giữa người Palestine với cảnh sát Israel và người Do Thái cực hữu tại vùng phía Đông thành phố Jerusalem đã nhanh chóng đưa đến đụng độ quân sự, thậm chí còn có thể đã đến mức chiến tranh giữa Israel và lực lượng Hamas ở dải Gaza. 

Luật lụy tình huống

Tòa nhà Quốc hội Australia.
(PLVN) - Bảo hộ công dân ở nước ngoài là một trong những trách nhiệm của mọi nhà nước trên thế giới. Trách nhiệm này được công nhận chung vừa là đương nhiên vừa là được xác nhận trong luật pháp quốc gia và luật pháp quốc tế. Nhưng Australia mới đây lại vận dụng này rất khác.

Trả giá cho hình thức

Tàu cá Pháp và chạm với tàu cá Anh.
(PLVN) - Cả Chính phủ Anh lẫn Pháp đều viện dẫn lợi ích quốc gia để biện giải cho việc đưa tàu chiến đến ngư trường chung của hai bên. Ở thời trước khi nước Anh ra khỏi EU (Brexit), hai bên đã nhiều lần xô đẩy nhau vào tình huống như hiện tại. 

Đồng minh thêm đặc biệt

Tổng thống Mỹ Joe Biden (phải) và Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide tại cuộc họp báo chung sau hội đàm ở Washington, DC, ngày 16/4/2021 (giờ Mỹ) (ảnh: AFP/TTXVN).
(PLVN) - Thời buổi dịch bệnh Covid-19 buộc hoạt động ngoại giao phải chuyển từ trực tiếp là chính sang hình thức trực tuyến là chủ yếu, mà vẫn tiến hành gặp gỡ cấp cao trực tiếp thì sự kiện ấy phải có ý nghĩa rất quan trọng đối với các bên tham gia. Như cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden và Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga ở Washington (Mỹ) vừa đây. 

Dùng luật lấn lệ

Việc sắp xếp vị trí ngồi trong buổi tiếp chuyện đã dấy lên nhiều tranh cãi.
(PLVN) - Chuyện lễ tân ngoại giao trong chuyến công du Thổ Nhĩ Kỳ mới rồi của Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel và Chủ tịch Uỷ ban châu Âu Ursula von der Leyen được dư luận để tâm đến còn nhiều hơn cả kết quả của sự kiện quan trọng này trong mối quan hệ giữa Liên minh châu Âu (EU) và Thổ Nhĩ Kỳ. 

Láng giềng căng thẳng

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy (giữa) tại khu vực gần tiền tuyến với các tay súng ly khai ở vùng Donbass, hôm 8/4.
(PLVN) - Trong những ngày vừa qua, giữa Ukraine và Nga trở nên căng thẳng và đối đầu gia tăng khiến châu Âu phải lo ngại về khả năng lại xảy ra đụng độ quân sự và thậm chí cả chiến tranh giữa hai bên như đã từng xảy ra cách đây 7 năm. Tình trạng ấy là kết quả của hàng loạt diễn biến cả về chính trị lẫn quân sự có liên quan đến Nga và Ukraine, đến Mỹ, EU và NATO.

Sự cố đơn giản thành chuyện lớn

Tàu Ever Given đã được giải cứu.
(PLVN) - Sau gần một tuần bị mắc cạn ở kênh đào Suez (Ai Cập), con tàu chở hơn 2.000 container Ever Given đã được giải cứu và đi lại thông thương đã được khôi phục ở nơi này.

Hóa giải bất hòa

(ảnh minh họa).
(PLVN) - Với sự tham dự trực tiếp của Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Antony Blinken vào cuộc gặp vừa rồi của Nộ trưởng Ngoại giao các nước thành viên NATO, và sự tham dự trực tuyến của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden vào hội nghị cấp cao tới đây của Liên minh châu Âu (EU), chính quyền mới ở Mỹ tiếp tục dùng hành động cụ thể để khẳng định và thực hiện chủ ý “Đưa nước Mỹ trở lại” với thế giới. 

Lỡ dịp phải chờ thời

(Hình minh họa).
(PLVN) - Chín ngày sau khi chính thức nhậm chức, tân Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide đã có cuộc điện đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Ông Tập Cận Bình còn không phải là lãnh đạo quốc gia nước ngoài đầu tiên trao đổi trực tuyến với ông Suga. Thực tế này phản ánh tình thế mới xuất hiện trong mối quan hệ giữa Nhật Bản và Trung Quốc. 

Trận đầu chưa quyết định

Tổng thống Donald Trump và ứng viên Joe Biden.
(PLVN) - Trận đấu khẩu trực tiếp vừa qua giữa ông Trump và ông Biden đi vào lịch sử nước Mỹ với tư cách là một sự kiện vô cùng tồi tệ. Nguyên nhân do ông Trump đã biến cuộc tranh luận trở thành một cuộc tổng sỉ vả đối thủ chính trị trên mọi phương diện. Ông Trump tập trung đề cao thành tựu cầm quyền của mình và đưa ra những cáo buộc nặng nề đối với ông Biden nhưng lại không cung cấp được chứng cứ cụ thể... 

Lệ khác biệt trước thềm 2 cuộc bầu cử

Nhà Trắng (Hoa Kỳ)
(PLVN) - Luật pháp và tư pháp ở nước Mỹ có những đặc thù mà không nơi nào khác trên thế giới có. Bên ngoài nhìn nhận đấy là nguyên do khiến luật pháp và tư pháp ở nước Mỹ bất cập, lạc hậu và không công bằng. 

Chuyện riêng ở diễn đàn chung

Tổng thống Mỹ và Chủ tịch Trung Quốc bày tỏ quan điểm khác biệt trong Đại hội đồng Liên Hợp quốc.
(PLVN) - Khóa họp Đại hội đồng Liên Hợp quốc năm nay là tiền lệ mới khi các vị lãnh đạo các nước thành viên không đến tham dự trực tiếp mà sử dụng hình thức trực tuyến. Tổng thống Mỹ Donald Trump lúc đầu chủ định đến phát biểu trực tiếp tại Liên Hợp quốc nhưng rồi cũng lại gửi thông điệp qua video như những người khác. Một trong những nội dung chính trong bài trình bày của ông Trump là công kích Trung Quốc. 

Luật nay bỏ lệ xưa

Thủ tướng Anh Boris Johnson.
(PLVN) - Chính phủ Anh và Thủ tướng Boris Johnson hiện sa lầy trong tình trạng bế tắc đối sách cho cả việc ứng phó dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do virus corona gây ra, lẫn việc đàm phán với Liên minh châu Âu (EU) về thoả thuận mới làm khuôn khổ và nền tảng để gây dựng mối quan hệ hợp tác giữa hai bên sau khi nước Anh ra khỏi EU (Brexit). 

Được dịp, không được thời

Bà Angela Merkel - Thủ tướng Đức.
(PLVN) - Nước Đức đảm trách cương vị chủ tịch luân phiên Liên minh châu Âu (EU) từ ngày 1/7 vừa qua cho 6 tháng tới. Ngay từ năm ngoái, Chính phủ Đức đã bắt đầu chuẩn bị cho trọng trách này, bởi ít nhất thì cũng phải sau 13 năm nước Đức mới có lại cơ hội cầm cân nảy mực chèo lái EU trong thời gian nửa năm và bởi đấy sẽ là lần cuối cùng đối với Thủ tướng Đức Angela Merkel.