Luật Công nghiệp công nghệ số và chiến lược phát triển trung tâm dữ liệu

Quy định về đầu tư hạ tầng số

Theo Điều 21, hoạt động đầu tư xây dựng hạ tầng công nghiệp công nghệ số – bao gồm viễn thông, điện toán đám mây, trung tâm dữ liệu, khu công nghệ số tập trung – được xếp vào nhóm ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư. Điều này có nghĩa là các dự án DC được hưởng hỗ trợ theo pháp luật về đầu tư, thuế, đất đai và các quy định liên quan.

Bên cạnh đó, Điều 10 của Luật quy định các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động công nghiệp công nghệ số phải tuân thủ pháp luật về an toàn thông tin, an ninh mạng, dữ liệu cá nhân, còn Điều 7 yêu cầu áp dụng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, khuyến khích tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế. Đây là cơ sở để hình thành một môi trường cạnh tranh công bằng, minh bạch, tạo điều kiện thu hút cả doanh nghiệp trong nước và nhà đầu tư quốc tế tham gia phát triển hạ tầng số.

Chính sách ưu đãi xây dựng Data Center

Đầu tư trung tâm dữ liệu đòi hỏi vốn lớn và thời gian hoàn vốn dài. Theo Cushman & Wakefield (2025), chi phí phát triển trung bình tại Việt Nam đạt khoảng 7,1 triệu USD/MW, thấp hơn mức trung bình khu vực (10,1 triệu USD/MW). Với quy mô 50 MW, một dự án có thể cần tới 350–360 triệu USD.

Để khuyến khích đầu tư, Điều 28 Luật Công nghiệp công nghệ số quy định dự án trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo thuộc nhóm ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư. Điều này đồng nghĩa doanh nghiệp được hưởng hỗ trợ về thuế, đất đai, tín dụng và hải quan theo pháp luật hiện hành. Dù Luật không quy định chi tiết từng loại ưu đãi, nhưng việc xếp DC vào nhóm ưu tiên đã tạo hành lang pháp lý quan trọng, cho phép áp dụng các chính sách miễn giảm thuế, ưu tiên đất tại khu công nghệ cao và hỗ trợ huy động vốn từ các tổ chức tín dụng, phù hợp với Luật Đầu tư và Luật PPP.

Các dự án đang triển khai

Trong vài năm gần đây, thị trường trung tâm dữ liệu tại Việt Nam đã chứng kiến sự bùng nổ đầu tư từ cả doanh nghiệp trong nước và quốc tế. Theo báo cáo của Bộ Khoa học và Công nghệ tháng 5, Việt Nam có 41 trung tâm dữ liệu thương mại đang vận hành toàn quốc, thuộc 12 doanh nghiệp, với tổng công suất thiết kế 221 MW. Một trong những dự án tiêu biểu là Viettel IDC Hòa Lạc, được khánh thành năm 2024, với công suất thiết kế khoảng 30 MW, diện tích hơn 21.000 m² và sức chứa hơn 2.400 rack. Đây là trung tâm dữ liệu lớn nhất của Việt Nam tính đến nay, ứng dụng công nghệ tiết kiệm năng lượng và đạt nhiều chứng nhận xanh, sẵn sàng cho nhu cầu AI.

Bên cạnh đó, FPT Telecom đã đưa vào hoạt động FPT Fornix HCM02 tại Khu Công nghệ cao TP.HCM vào năm 2025, với diện tích 10.000 m², công suất 3.600 rack, đạt chuẩn Tier III, trở thành trung tâm dữ liệu lớn nhất của FPT và thứ tư trong hệ thống của tập đoàn.

Ở phía Bắc, VNPT IDC Hòa Lạc đã đi vào vận hành với quy mô 23.000 m², sức chứa khoảng 2.000 rack. Đây là dự án trung tâm dữ liệu lớn nhất của VNPT, định vị là hạ tầng cốt lõi trong chiến lược chuyển đổi số của tập đoàn.

Không chỉ các doanh nghiệp trong nước, nhà đầu tư quốc tế cũng đã tham gia mạnh mẽ. Gaw Capital (Hong Kong) công bố kế hoạch phát triển trung tâm dữ liệu quy mô 20 MW tại Khu Công nghệ cao TP.HCM, trên khu đất rộng hơn 6.000 m². Dự án này được kỳ vọng sẽ bổ sung năng lực hạ tầng đáng kể cho thị trường phía Nam, đồng thời khẳng định sức hút của Việt Nam trong mắt các quỹ đầu tư quốc tế.

Những dự án trên cho thấy Việt Nam đang trở thành điểm đến hấp dẫn của đầu tư trung tâm dữ liệu, với sự kết hợp giữa doanh nghiệp nội địa và các tập đoàn toàn cầu. Đà tăng trưởng này phản ánh nhu cầu ngày càng lớn về hạ tầng dữ liệu trong bối cảnh kinh tế số phát triển nhanh và khung pháp lý mới từ Luật Công nghiệp công nghệ số tạo nền tảng ổn định, minh bạch.

Xu hướng quốc tế so sánh

Trên thế giới, phát triển trung tâm dữ liệu là một cuộc đua chiến lược. Singapore hiện là trung tâm DC hàng đầu ASEAN, với công suất gần 1.000 MW, đồng thời triển khai chính sách “DC Green” từ năm 2022, yêu cầu DC mới phải đạt PUE dưới 1,3 và cam kết sử dụng 100% năng lượng tái tạo đến năm 2030. Malaysia nổi lên như điểm nóng với các dự án hyperscale tại Johor, thu hút đầu tư hàng tỷ USD từ Microsoft, Google, Amazon. Indonesia, với dân số trên 270 triệu người, đang chứng kiến Jakarta dẫn đầu khu vực về số lượng dự án DC mới, tập trung phục vụ thương mại điện tử và fintech.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam đang nổi lên như một “điểm sáng” khi Chiến lược Hạ tầng số (Quyết định 1132/QĐ-TTg, 09/10/2024) định hướng phát triển các trung tâm dữ liệu quy mô lớn, xanh và hiệu quả năng lượng; đồng thời, Luật Công nghiệp công nghệ số (71/2025/QH15) mở hành lang ưu đãi cho doanh nghiệp. Lợi thế chi phí, vị trí địa chiến lược và khung pháp lý mới là điểm tựa để Việt Nam bứt tốc, bắt nhịp làn sóng DC trong khu vực.

Kết luận

Luật Công nghiệp công nghệ số đã chính thức xác lập trung tâm dữ liệu, viễn thông và điện toán đám mây là ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư (Điều 21, 28). Đây là cơ sở pháp lý để doanh nghiệp DC được hưởng ưu đãi về thuế, đất đai, tín dụng và hải quan, đồng thời gắn trách nhiệm bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật (Điều 7, Điều 10).

Thị trường DC Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng nhanh, với sự tham gia mạnh mẽ của cả tập đoàn nội địa và nhà đầu tư quốc tế. Tuy nhiên, để đạt mục tiêu 870 MW vào năm 2030 và hướng tới trở thành trung tâm DC khu vực, cần tập trung vào ba yếu tố then chốt: nguồn năng lượng bền vững, nhân lực chất lượng cao và cơ chế giám sát minh bạch. Nếu triển khai đồng bộ, Luật Công nghiệp công nghệ số sẽ không chỉ là “đòn bẩy” cho phát triển hạ tầng dữ liệu, mà còn là nền tảng để Việt Nam khẳng định vị thế trong kỷ nguyên kinh tế số toàn cầu./.