Lựa chọn giải pháp phù hợp phát triển quỹ nhà ở đô thị

Có thể thấy trong mấy năm gần đây, thị trường về nhà ở của Hải Phòng diễn biến không sôi động như ở Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và nhiều tỉnh, thành phố khác trong cả nước, thậm chí có khi còn được coi là một thị trường đóng băngggg. Theo kết quả rà soát của Sở Xây dựng, tính đến cuối năm 2004, toàn thành phố có hàng trăm dự án phát triển nhà, trong đó tới hơn 80% số dự án được giao đất. Tiến độ triển khai thực hiện các dự án này nhìn chung là chậm, tạo thành dư luận khá phức tạp. Nếu chỉ nhìn vào số lượng các dự án phát triển nhà, tình hình thị trường nhà đất ở Hải Phòng hiện nay là cung vượt quá cầu. Tuy nhiên, nếu đánh giá một cách thực chất, các dự án với quy hoạch, quy mô được duyệt hầu như chỉ đáp ứng được đối với những người có thu nhập cao, còn những người có thu nhập thấp không đủ khả năng mua được, nhất là trong các dự án kinh doanh nhà. Đây đang là một mâu thuẫn thực tế, vì nhìn mặt bằng chung cung vượt quá cầu, song thực tế nhu cầu về nhà ở của thành phố lại còn thiếu, nhiều khó khăn và bức xúc.

Làm thế nào để kích cầu về thị trường phát triển nhà, từng bước giải quyết nhu cầu nhà ở cho người có thu nhập thấp và bảo đảm chỉnh trang, nâng cấp đô thị theo đúng quy hoạch phát triển thành phố trước mắt và lâu dài? Đó là vấn đề lớn, đang đặt ra cho những nhà quản lý, các doanh nghiệp xây dựng và nhiều người quan tâm suy nghĩ, lựa chọn giải pháp hữu hiệu. Theo ông Nguyễn Đức Thường, Giám đốc Công ty Xây dựng và Phát triển nhà( Sở Xây dựng), vấn đề này nhất thiết phải có bàn tayyyy của Nhà nước can thiệp và định hướng, có thể bằng những giải pháp như sau:

Một là, việc thực hiện các dự án phát triển nhà chỉ nên giao cho một số doanh nghiệp chuyên ngành, có đủ năng lực thực sự, không nên giao tràn lan cho nhiều đơn vị, nhất là các công ty TNHH, doanh nghiệp tư nhân mà trước đó thiếu sự thẩm định kỹ lưỡng về năng lực dẫn tới dự án bị đình trệ hoặc nảy sinh phức tạp không đáng có. Kể cả những dự án giao đất cho dân làm nhà ở, cũng nên giao cho doanh nghiệp đủ năng lực thực hiện( tốt nhất là các công ty nhà nước, công ty cổ phần từ doanh nghiệp nhà nước), tránh tình trạng chia lô, để dân xây dựng tuỳ tiện, không theo quy hoạch thiết kế như đã diễn ra từ trước tới nay.

Hai là, những dự án phát triển nhà thuộc phạm vi ngoại thành cần nghiên cứu cụ thể và hạn chế việc giao đất để bảo đảm sự phát triển đô thị theo định hướng tập trung.

Ba là, thành phố cần tập trung chỉ đạo thực hiện một số dự án xây dựng chung cư nhiều tầng mới, hiện đại, có tính năng sử dụng đa dạng tại các khu nhà tập thể trong đô thị cũ. Bên cạnh đó, các dự án đầu tư xây dựng khu đô thị mới cũng phải được thực hiện theo quy mô hiện đại để kéo dãn mật độ dân trong nội thành cũ. Phần diện tích do những cơ quan, xí nghiệp di chuyển để lại, không nên hoặc hạn chế việc phát triển nhà, mà chủ yếu cho đầu tư xây dựng thành các trung tâm thương mại- dịch vụ. Để thuận lợi cho việc giải phóng mặt bằng, cải tạo các khu nhà tập thể cũ, nên tạm dừng việc thanh lý nhà ở đây.

Bốn là, thành phố cần áp dụng một số cơ chế cho loại hình đầu tư xây dựng chung cư dành cho người có thu nhập thấp như: miễn, giảm tiền sử dụng đất, thuế và tiền đầu tư cơ sở hạ tầng, hỗ trợ bảo lãnh vay vốn đầu tư lãi suất thấp...

Đây là những giải pháp đề xuất trên cơ sở chắt lọc từ thực tiễn, có tính xác đáng và hoàn toàn phù hợp với chủ trương của thành phố về cải tạo, chỉnh trang nâng cấp đô thị. Điều cơ bản nhất là các cơ quan, ngành chức năng cần nghiên cứu điều chỉnh, bổ sung, sớm hoàn thiện để tham mưu với Thành uỷ, UBND thành phố có quyết sách vận dụng vào thực tiễn./.

Duy Tuấn