Lựa chọn 10 hay 12

Khi xây dựng đề án, lúc đầu các ngành chức năng đề xuất có 3 mức thu. Cụ thể, xe có dung tích dưới 100 cm3 thì thu 10%, xe hơn 1000 cm3 đến dưới 3000 cm3 thu 12%, còn xe 3000 cm3 trở lên thu 14%... Sau khi tham khảo mức thu và cách thu của các tỉnh, thành phố khác, liên ngành họp lại và thống nhất đề nghị  mức thu là 12%.

Mặc dù vậy, nhiều thành viên Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND thành phố khi thẩm tra đề án chưa đồng tình. Theo ông Đỗ Cường Thanh, Phó Giám đốc Sở Công Thương, nên có cách nhìn nhận  thoáng hơn khi thu lệ phí trước bạ loại ô tô này. Quan điểm của ông Thanh là nên khuyến khích tăng số lượng ô tô rồi qua đó thu các khoản phí khác như lệ phí xăng dầu, tiền cầu đường… Khi nhiều người dân có thể mua sắm ô tô, tất việc tổ chức giao thông, mở rộng thành phố, mở rộng đường… sẽ phải được tính đến, mang lại nhiều lợi ích khác, nhất là bảo đảm an toàn giao thông hơn. Mặt khác, giảm thuế để khuyến khích người dân mua xe có thể góp phần kích cầu và giãn dân ra vùng ngoại ô, vùng mới đô thị hóa… Hơn nữa, trên toàn quốc, Hà Nội thu 12%, Đà Nẵng, thành phố Hồ Chí Minh thu 10%... Vì vậy, ông Thanh và một số thành viên của Ban Kinh tế- Ngân sách HĐND thành phố đề xuất mức thu nên là 10%. 

So sánh với số liệu cụ thể của ngành Thuế cho thấy, trung bình một tháng, Hải Phòng có khoảng gần 100 xe ô tô đăng ký, số thu được khoảng 4- 4,5 tỷ đồng. Tính chung một  năm, toàn thành phố thu cao nhất được 1000 xe, số thu đạt khoảng 50 tỷ đồng. Nếu thu theo tỷ lệ 12%, chỉ tăng thu tối đa được 10 tỷ đồng. Như vậy, vấn đề đặt ra là 10 tỷ đồng này có ý nghĩa như thế nào đối với sự phát triển cả thành phố. Theo kế hoạch, năm 2009, Hải Phòng phải bảo đảm số thu nội địa 4500 tỷ đồng, 10 tỷ đồng so với 4500 tỷ đồng không phải là lớn nhưng nếu đặt trong bối cảnh phát sinh chi lên tới 200- 300 tỷ đồng thì 1 tỷ đồng cũng có ý nghĩa chứ chưa nói tới 10 tỷ đồng.

Vì thế, Trưởng Ban Kinh tế Ngân sách Nguyễn Đình Bích phân tích thêm và cho rằng: quyết định thu 10% hay 12% phải có đầy đủ cơ sở pháp lý chặt chẽ, hài hòa lợi ích giữa các bên sao cho không làm hụt thu ngân sách nhưng cũng không là sức ép quá lớn đối với các tổ chức và cá nhân mua xe, có tính tới nhu cầu lâu dài của người dân và cần nhất là phải bảo đảm không cao quá, không thấp quá so với các thành phố lớn cùng chung điều kiện về cơ sở hạ tầng. Do đó, đề án cần được tiếp tục xem xét, thẩm tra thêm, trên cơ sở tính toán hết khả năng thu, khả năng mua xe của các tổ chức, cá nhân, mối quan hệ giữa thu lệ phí trước bạ và đăng ký xe để nguồn thu không chạy đi nơi khác.

Thế mới biết, dù chỉ là một vấn đề không lớn nhưng phải có sự cân nhắc, lựa chọn kỹ trước khi quyết định. Cũng cho thấy việc tăng thu ngân sách là một trong những vấn đề lớn hiện nay của thành phố.

Từ chuyện thu lệ phí trước bạ ô tô dưới 10 chỗ ngồi, có nhiều người đặt câu hỏi, trong khi phải tính toán, cân nhắc khá kỹ về tỷ lệ thu 10% hay 12%,  tại sao không xây dựng thêm một số đề án khác để quyết định mức thu cao hơn, phù hợp với thực tế. Mức thu viện phí, học phí và ngay cả là thu phí giữ xe đạp, xe máy, xe ô tô hiện nay đang bộc lộ sự bất cập, không phù hợp với thực tế, nhưng chưa được thay đổi, làm lãng phí một nguồn thu không nhỏ. Tính toán sát thực, có mức thu hợp lý, kịp thời về phí và lệ phí sẽ là một giải pháp quan trọng để tăng thu ngân sách cho thành phố, đáp ứng yêu cầu phát triển.

Trọng Nhân