Lớp học "vĩnh hằng" của cô giáo, liệt sĩ Bùi Thị Thanh Xuân và 30 học sinh
(PLVN) - Tại xã Tây Thụy Anh (tỉnh Hưng Yên) có một nghĩa trang đặc biệt - Nghĩa trang 21/10 là nơi yên nghỉ của cô giáo - liệt sĩ Bùi Thị Thanh Xuân và 30 học sinh Trường Phổ thông cấp 2 Thụy Dân, nạn nhân cuộc ném bom ngày 21/10/1966 của giặc Mỹ.
Lớp học giữa thời bom đạn
Cách đây 60 năm, Thụy Dân là một xã nhỏ thuộc huyện Thụy Anh. Nơi đây có Trường cấp II Thụy Dân (nay là Trường THCS Tây Thụy Anh) mới được thành lập, với vài mái tranh tre đơn sơ, nằm biệt lập ở rìa làng, nép mình dưới những hàng phi lao.
Vào lúc 10h30’ ngày 21/10/1966, khi làng quê đang yên bình, người dân vừa kết thúc buổi lao động, lớp học của cô giáo Bùi Thị Thanh Xuân cũng sắp kết thúc tiết học cuối cùng. Đúng lúc ấy, máy bay Mỹ bất ngờ ập tới, trút những loạt bom kinh hoàng xuống xóm làng. Những quả bom đầu tiên rơi trong làng đã khiến 9 người dân thiệt mạng. Sau đó, máy bay Mỹ tiếp tục trút 4 quả bom hạng nặng xuống lớp học của cô giáo Xuân và các học sinh Trường cấp II Thụy Dân.
Vụ ném bom đã cướp đi sinh mạng của cô giáo Bùi Thị Thanh Xuân và 30 học sinh lớp 7, trong đó có 12 học sinh nữ. Cô Xuân khi ấy vừa tròn 24 tuổi, đã có một con nhỏ chưa đầy 3 tuổi và đang mang thai người con thứ hai. Khi được tìm thấy, cô Xuân vẫn còn ôm chặt hai học sinh trong vòng tay thân yêu của mình.
Sự hy sinh của cô giáo trẻ cùng 30 học sinh là mất mát không gì bù đắp được đối với gia đình, nhà trường và người dân địa phương. Nhưng từ đau thương ấy, hình ảnh người cô giáo tận tụy, hết lòng chở che học trò đã trở thành biểu tượng xúc động của tình thầy trò, của lòng dũng cảm và khát vọng học tập.
Sáu thập kỷ trôi qua, câu chuyện về ngày 21/10/1966 vẫn được các thế hệ gìn giữ, nhắc nhớ. Nghĩa trang 21/10, nơi yên nghỉ của cô giáo, liệt sĩ Bùi Thị Thanh Xuân và 30 học sinh, trở thành địa chỉ ghi dấu một trang lịch sử đau thương nhưng giàu ý nghĩa giáo dục truyền thống của quê hương.
Khắc ghi sự hy sinh, gìn giữ giá trị lịch sử
Ngày 21/10, Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Tây Thụy Anh tổ chức lễ tưởng niệm 60 năm ngày hy sinh của cô giáo, liệt sĩ Bùi Thị Thanh Xuân và ngày mất của 30 học sinh lớp 7, Trường cấp II Thụy Dân.
Phát biểu tại Lễ tưởng niệm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Văn Nghiêm bày tỏ lòng thành kính, niềm xúc động sâu sắc và lòng biết ơn vô hạn đối với sự hy sinh của cô giáo, liệt sĩ Bùi Thị Thanh Xuân cùng 30 học sinh. Ông gửi lời thăm hỏi, tri ân tới thân nhân liệt sĩ, các nhân chứng lịch sử, các thế hệ cán bộ, giáo viên, học sinh và nhân dân địa phương.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên nhấn mạnh, hình ảnh cô giáo Xuân ngã xuống khi đang mang thai người con thứ hai, trong tư thế vẫn ôm chặt học trò, gợi lên niềm xúc động sâu sắc về tình yêu thương, trách nhiệm và sự hy sinh cao cả của người thầy. Giữa bom rơi, đạn nổ, cô giáo đã dành sự chở che cho học sinh, để lại hình ảnh đẹp về phẩm chất của người nhà giáo và tình nghĩa thầy trò.
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh, chiến tranh đã lùi xa nhưng những mất mát, đau thương vẫn còn in đậm trong ký ức của nhiều thế hệ. Giữa mênh mông đồng lúa, Nghĩa trang 21/10 với 31 ngôi mộ nằm bên nhau như một lớp học "vĩnh hằng", là chứng tích về sự tàn khốc của chiến tranh, tinh thần quật cường của quân và dân địa phương, đồng thời khắc ghi truyền thống thi đua “dạy tốt - học tốt” của các thế hệ thầy và trò.
Sự hy sinh của cô giáo, liệt sĩ Bùi Thị Thanh Xuân và 30 học sinh là lời nhắc nhở sâu sắc về giá trị của độc lập, tự do và hòa bình. Việc bảo tồn, phát huy giá trị di tích không chỉ thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, mà còn góp phần giáo dục truyền thống cách mạng, bồi đắp lòng yêu nước và trách nhiệm của thế hệ hôm nay đối với quê hương, đất nước.
Ông Phạm Văn Nghiêm đề nghị các cấp, ngành và địa phương đẩy mạnh tuyên truyền về sự kiện lịch sử ngày 21/10/1966, làm sâu sắc hơn nhận thức của các thế hệ về sự hy sinh anh dũng của cô giáo, liệt sĩ Bùi Thị Thanh Xuân và 30 học sinh; qua đó nâng cao ý thức trân trọng hòa bình, độc lập, tự do. Cùng với đó, tiếp tục thực hiện tốt công tác “đền ơn đáp nghĩa”, chăm lo người có công, gia đình chính sách; quan tâm tu bổ, chỉnh trang, nâng cấp các công trình ghi công và nghĩa trang liệt sĩ.
Đối với ngành Giáo dục cần tăng cường giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc; đẩy mạnh các hoạt động tìm hiểu lịch sử địa phương, bồi đắp đạo lý “tôn sư trọng đạo” trong đội ngũ nhà giáo và học sinh, sinh viên.
Ông Phạm Văn Nghiêm cũng đề nghị xã Tây Thụy Anh sớm hoàn thiện quy hoạch, báo cáo cấp có thẩm quyền để triển khai dự án tu bổ, tôn tạo Di tích lịch sử quốc gia Khu tưởng niệm 21/10, từng bước đưa nơi đây trở thành “địa chỉ đỏ” trong giáo dục truyền thống của tỉnh Hưng Yên và cả nước.
Cùng với đó, địa phương cần triển khai dự án xây dựng Trường THCS Thụy Dân, nay là Trường THCS Tây Thụy Anh trở thành trường học kiểu mẫu, đáp ứng đầy đủ yêu cầu về cơ sở vật chất, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học...