Long Thành kết nối đa hướng, sức bật liên vùng - Bài 2: Những mạch giao thông hội tụ

Nhiều tuyến kết nối đang dần hoàn thiện

Những ngày giữa tháng 10, trong khi các hệ thống, thiết bị bên trong sân bay Long Thành được kiểm tra, chạy thử, bên ngoài công trường, nhiều tuyến giao thông kết nối cũng đang bước vào giai đoạn thi công cao điểm.

Cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây được mở rộng; cao tốc Bến Lức - Long Thành đã thông toàn tuyến; cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu tiếp tục hoàn thiện. Cùng với Vành đai 3 và hệ thống đường 25B, 25C, ĐT.769, ĐT.770B, ĐT.773, các hướng tiếp cận sân bay đang từng bước được mở rộng.

Theo Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), sân bay Long Thành giai đoạn 1 có công suất thiết kế 25 triệu hành khách/năm. Quy mô này đòi hỏi hệ thống giao thông kết nối phải đủ năng lực tiếp nhận lượng phương tiện lớn, đồng thời phân bổ dòng xe theo nhiều hướng, tránh dồn áp lực lên một số tuyến hiện hữu.

Từ TP.HCM, trục kết nối trực tiếp hiện nay là cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây. Đoạn gần 22km từ nút giao Vành đai 2 TP.HCM đến nút giao cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu đang được mở rộng lên 8 - 10 làn xe. Cầu Long Thành cũng được xây dựng thêm một đơn nguyên 5 làn song song với cầu hiện hữu.

Ông Phạm Thanh Hải, Giám đốc Ban Quản lý dự án các đường cao tốc phía Nam thuộc VEC cho biết, tiến độ toàn dự án hiện đạt khoảng 72%. Mục tiêu là cơ bản hoàn thành trong năm 2026 để phục vụ đồng bộ với sân bay Long Thành. Theo kế hoạch, phần đường cơ bản hoàn thành vào tháng 12/2026, riêng cầu Long Thành hoàn thiện toàn bộ trong năm 2027.

Ở phía Đông, cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu dài khoảng 54km đã được khai thác tạm từ tháng 5/2026 và dự kiến thông xe đồng bộ trong năm nay. Tuyến đường tạo trục kết nối từ sân bay Long Thành về khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu cũ và cụm cảng Cái Mép - Thị Vải.

Ở phía Tây, cao tốc Bến Lức - Long Thành dài 58km đã thông toàn tuyến, mở thêm hướng kết nối từ khu vực miền Tây về Đồng Nai và sân bay Long Thành.

Trong 24 giờ đầu sau khi thông toàn tuyến, cao tốc Bến Lức - Long Thành ghi nhận gần 25.000 lượt phương tiện, doanh thu hơn 1,8 tỷ đồng. So với thời điểm chỉ khai thác từng đoạn, lưu lượng phương tiện tăng khoảng 30%, doanh thu tăng 140%.

Ông Đào Ánh Phi, Giám đốc Công ty TNHH Vận tải Đặng Vũ Phát cho biết doanh nghiệp đã lựa chọn tuyến cao tốc Bến Lức - Long Thành ngay từ những ngày đầu khai thác.

Theo tính toán của doanh nghiệp, nếu đi QL51, qua Biên Hòa rồi theo QL1 về khu vực Long An cũ, hành trình dài hơn 100km, mất khoảng 2 giờ trong điều kiện thuận lợi và có thể kéo dài tới 4 giờ khi ùn tắc. Trong khi đó, đi cao tốc Bến Lức - Long Thành với quãng đường khoảng 58km chỉ mất khoảng 40 phút.

“Nếu tính cả nhiên liệu, thời gian của phương tiện và tài xế, khấu hao xe cũng như chi phí phát sinh do ùn tắc thì đi cao tốc lợi hơn nhiều. Với những chuyến hàng cần giao gấp, yếu tố thời gian càng quan trọng”, ông Phi cho biết.

Cùng với các tuyến cao tốc, Vành đai 3 TP.HCM đang mở thêm hướng tiếp cận khu vực sân bay. Đoạn từ cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây đến đường 25B, trong đó có cầu Nhơn Trạch, đã được đưa vào khai thác.

Khoảng 11km còn lại qua TP Đồng Nai đến nút giao cao tốc Bến Lức - Long Thành đang được đẩy nhanh thi công, dự kiến khai thác trong quý IV/2026.

Khi hoàn thành, Vành đai 3 sẽ góp phần phân bổ dòng phương tiện từ khu vực miền Tây, Bình Dương, Bình Phước cũ và các đô thị phía Tây về sân bay Long Thành, giảm áp lực cho các tuyến hiện hữu.

Trong dài hạn, Vành đai 4 TP.HCM dài khoảng 207km qua TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh được xác định là tuyến giao thông liên vùng, tạo thêm hướng kết nối giữa các khu vực sản xuất, đô thị và sân bay Long Thành.

Tại Đồng Nai, các tuyến 25B, 25C, ĐT.769, ĐT.770B, ĐT.773 đang được đầu tư để mở rộng khả năng tiếp cận sân bay từ các khu đô thị, khu công nghiệp và khu dân cư.

Trong đó, đường 25C kết nối với tuyến T1, dẫn trực tiếp vào khu vực cổng số 1 sân bay Long Thành. Đây là một trong những tuyến giữ vai trò quan trọng trong việc đưa phương tiện từ bên ngoài vào khu vực sân bay.

Như vậy, các tuyến cao tốc đảm nhận kết nối liên vùng; các tuyến vành đai giúp phân bổ dòng xe; còn hệ thống đường khu vực và tuyến T1 đưa phương tiện tiếp cận trực tiếp sân bay.

Ở hướng ven biển, cao tốc đô thị Hồ Tràm - Cảng hàng không quốc tế Long Thành đang được triển khai, dự kiến hoàn thành năm 2029. Khi đưa vào khai thác, tuyến này sẽ bổ sung thêm hướng kết nối giữa sân bay với khu vực ven biển và liên thông với các tuyến cao tốc, vành đai trong vùng.

Không để đường kết nối chậm hơn tiến độ sân bay

Khi sân bay Long Thành bước vào giai đoạn kiểm tra, chạy thử và chuẩn bị khai thác, tiến độ các tuyến giao thông bên ngoài trở thành một trong những điều kiện quyết định khả năng tiếp cận sân bay.

Theo Thông báo 516/TB-VPCP của Văn phòng Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc yêu cầu TP.HCM và TP Đồng Nai huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, tập trung chỉ đạo và phối hợp chặt chẽ với chủ đầu tư để xử lý ngay các khó khăn, vướng mắc thuộc thẩm quyền, nhất là về giải phóng mặt bằng, vật liệu xây dựng, cấp điện, cấp nước và hạ tầng kỹ thuật.

Các vấn đề phát sinh trên địa bàn phải được giải quyết dứt điểm trong tháng 10/2026, không để những vướng mắc thuộc trách nhiệm của địa phương ảnh hưởng đến tiến độ hoàn thành và đưa dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành cùng các tuyến giao thông kết nối vào khai thác.

Riêng với Đồng Nai, địa phương được yêu cầu chỉ đạo các đơn vị sản xuất đá xây dựng triển khai giải pháp nâng công suất khai thác theo quy định, tăng ca, tăng kíp, kéo dài thời gian khai thác và bổ sung máy móc, thiết bị khi cần thiết.

Nguồn vật liệu phải được ưu tiên cho dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành và các tuyến giao thông kết nối, bảo đảm đủ nguồn cung cho các công trình đang bước vào giai đoạn hoàn thiện.

Đối với hệ thống đường bộ, Bộ Xây dựng, các địa phương và VEC được yêu cầu tập trung nguồn lực, tổ chức thi công tăng ca, tăng kíp, đẩy nhanh tiến độ nhưng phải bảo đảm chất lượng, nhất là tại các hạng mục xử lý nền đất yếu.

Bộ Xây dựng đồng thời phối hợp với TP.HCM rà soát phương án mở rộng giai đoạn 2 Vành đai 3, xử lý khó khăn về nguồn cung nhựa đường.

Với các tuyến cao tốc mới đưa vào khai thác tại Đồng Nai, địa phương phải phối hợp với các cơ quan liên quan thống nhất phương án tổ chức giao thông trong tháng 10/2026, bảo đảm sự liên thông giữa các tuyến, hạn chế ùn tắc và tai nạn.

Song song với tiến độ thi công, phương án tổ chức giao thông khi sân bay Long Thành đi vào khai thác cũng phải được chuẩn bị từ sớm.

UBND TP.HCM và UBND TP Đồng Nai được giao phối hợp với Bộ Xây dựng, Bộ Công an xây dựng phương án giao thông kết nối sân bay với TP.HCM, các đô thị, khu công nghiệp và các tỉnh, thành trong khu vực.

Về dài hạn, TP.HCM và Đồng Nai tiếp tục nghiên cứu các tuyến đường sắt kết nối Long Thành với Tân Sơn Nhất, trung tâm TP.HCM và Đồng Nai, trong đó có Thủ Thiêm - Long Thành và tuyến Bến Thành - Suối Tiên kéo dài.

Tuy nhiên, trong giai đoạn sân bay chuẩn bị vận hành, yêu cầu trước mắt vẫn là hoàn thiện các tuyến đường bộ đang thi công, xử lý các điểm nghẽn về mặt bằng, vật liệu và tổ chức giao thông.

Sân bay Long Thành có thể hoàn thành các hạng mục bên trong, nhưng khả năng vận hành hiệu quả ngay từ những ngày đầu còn phụ thuộc vào việc các tuyến đường bên ngoài có đáp ứng được nhu cầu đi lại hay không. Vì vậy, tiến độ các tuyến cao tốc, vành đai và đường kết nối trực tiếp đang được đặt trong cùng yêu cầu về thời gian với tiến độ đưa sân bay vào khai thác.

(Còn tiếp)