Loại quả độc chết người nhưng là “quốc hồn quốc túy” của người Jamaica

0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Nếu không biết cách ăn, lượng độc tố trong lại quả ackee này sẽ khiến người dùng tử vong chỉ trong một ngày.
Quả ackee tươi. Quả ackee tươi.

Loại quả gắn liền với văn hóa người Jamaica

Loài cây này cũng họ với vải và nhãn, là một loài cây xanh quanh năm, có thể cao tới 10 mét, với thân ngắn và cành lá rậm rạp. Lá cây có hình lông chim, dai, dài 15–30 cm, với 6–10 lá non thuôn, dài. Mỗi lá non dài khoảng 8–12 cm và có chiều ngang 5–8 cm.

Hoa của chúng là hoa đơn tính và có mùi thơm ngát. Hoa màu trắng xanh, có năm cánh, thường nở vào những tháng ấm áp. Quả có hình quả lê. Khi chín, chúng chuyển từ màu xanh sang màu đỏ tươi rồi màu vàng cam rồi nứt ra để lộ 3 hạt đen lớn, bóng bẩy bao bọc bởi thịt quả mềm, mịn, xốp, có màu trắng đến vàng. Quả thường nặng từ 100-200g.

Tên khoa học của loài cây này được vinh danh theo tên thuyền trưởng William Bligh-người có công mang quả ackee từ Jamaica về Vườn thực vật hoàng gia Kew, Vương quốc Anh năm 1793 và giới thiệu nó với giới khoa học. Ban đầu, nó có tên khoa học là “Blighia Sapida” đặt vào năm 1806 để vinh danh vị thuyền trưởng Bligh.

Ông cũng là người có công đưa cây ackee từ Jamaica tới vườn bách thảo Hoàng gia ở Kew, London vào năm 1793 do trước đó loài cây này không được giới khoa học biết tới. Sau đó, tên phổ thông xuất phát từ tên gọi của nó ở Tây Phi - Akye. Từ ackee bắt nguồn từ tiếng Twi. Những cái tên khác với những phát âm khác nhau như: Ackee, Akee, táo akee, Achee, hay cây não thực vật.

Loại quả độc chết người nhưng là “quốc hồn quốc túy” của người Jamaica ảnh 1

Nếu ăn sống, chất độc trong quả ackee có thể gây tử vong.

Cũng từ đây, loại quả này đã trở thành một phần chính trong nhiều bữa ăn ở vùng Caribe cũng như được trồng ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới trên khắp thế giới. Ackee phù hợp với khí hậu nhiệt đới của Jamaica nên đã phát triển mạnh mẽ từ đấy. Hiện nay, dọc khắp đất nước này, du khách đều sẽ thấy những cây ackee to lớn, um tùm hoa lá. Ngày nay, trái ackee được đóng hộp và trở thành một trong những mặt hàng xuất khẩu chính của quốc gia này.

Ackee vốn là thứ quả kỳ lạ gắn liền với văn hóa người Jamaica. Được coi là thứ trái cây độc hại ở vùng Tây Phi, nếu biết cách ăn sẽ rất bổ dưỡng, còn ngược lại chúng có thể khiến người dùng tử vong chỉ trong 24 giờ. Được biết, người đàn ông chạy nhanh nhất thế giới - vận động viên điền kinh Usain Bolt thường thưởng thức món ăn chế biến từ quả Ackee hàng sáng. Điều này càng làm nhiều người tò mò.

Như đã nói ở trên, trong trái ackee có độc tố. Nếu ăn những quả chưa chín, bạn có thể bị hypoglycin thậm chí tử vong trong vòng một ngày. Bởi vậy người dân địa phương chỉ ăn những quả đã chín đỏ ửng và biến nó trở thành một phần món ăn "quốc hồn quốc túy" của mình.

Ăn sống sẽ bị độc, nhưng nấu chín lại có công dụng tuyệt vời

Với món ăn chế biến từ quả ackee, người Jamaica sẽ ăn cùng với cá muối (thường làm từ cá tuyết). Được biết, cá muối đến từ những vùng biển nhiều gió ở Bắc Âu và miền Đông Canada, được bảo quản bằng cách ướp muối bởi giữa thế kỷ 17, tủ đông chưa xuất hiện. Nó được chuyển chủ yếu từ Nova Scotia (Canada) đến các thuộc địa Caribbean của Anh (có Jamaica). Bằng một cách nào đó, công thức hoàn hảo cho 2 món này đã ra đời.

Đầu bếp Cuthbert Binns vốn là bếp trưởng một nhà hàng lâu năm tại Jamaica chia sẻ cách chế biến sao cho bổ dưỡng mà không sợ ngộ độc. Đó là luộc ackee cùng cá muối trong 20 phút rồi để ráo nước và lọc xương cá. Tiếp đó, đầu bếp sẽ xào cà chua, hành tây, tỏi trong chảo, rồi cho hỗn hợp trên vào, rắc thêm xạ hương, tiêu đen là có thể thưởng thức.

Loại quả độc chết người nhưng là “quốc hồn quốc túy” của người Jamaica ảnh 2

Theo mô tả, dù có lớp vỏ xanh sặc sỡ, ackee lại ẩn chứa thứ độc tố đáng sợ. Quả này cực độc nếu ăn lúc chưa chín. Bởi những phần chưa chín hoặc không ăn được của loại quả này có chứa độc tố tên là hypoglycin. Hypoglycin hoạt động như một chất ức chế fatty acyl-CoA dehydrogenase, 1 enzyme quan trọng trong con đường beta oxy hóa acid béo. Việc con đường này bị cản trở sẽ khiến cho acetyl CoA không được sản sinh ra, làm giảm quá trình tân tạo glucose và sản xuất năng lượng. Hậu quả là gây tụt đường huyết nặng kèm khởi phát nôn ói 2-6 tiếng sau khi ăn bữa ăn có chứa ackee còn chứa độc tố. Sau khoảng thời gian 18 tiếng, bệnh nhân có thể nôn ói nhiều hơn kèm theo co giật, hôn mê và tử vong.

Tuy nhiên khi được nấu chín, thịt quả ackee sẽ chuyển sang màu vàng bơ, có vị kem ngậy rất cân bằng với chút mặn đậm đà của cá muối. Đây cũng là món ăn sáng rất được người địa phương ưa chuộng.

Được biết, loại quả này có rất nhiều lợi ích cho sức khỏe. Cụ thể, quả Ackee rất giàu chất xơ, có thể giúp điều chỉnh việc loại bỏ ruột bằng cách thêm số lượng lớn vào phân của bạn và nhanh chóng di chuyển qua ruột của bạn. Chất xơ cũng có thể giúp giảm nguy cơ đầy hơi, chuột rút, táo bón và viêm đại tràng. Nó cũng có thể giúp giảm mức cholesterol xấu, do đó giúp tăng cường sức khỏe của tim.

Tiếp đó, loại quả này cũng rất giàu kali, là một thuốc giãn mạch được biết đến. Nó hoạt động bằng cách mở (làm giãn) mạch máu của bạn để hệ thống tim mạch của bạn không làm việc quá sức. Điều này có thể giúp giảm nguy cơ xơ vữa động mạch và tổn thương mạch máu của bạn.

Loại quả độc chết người nhưng là “quốc hồn quốc túy” của người Jamaica ảnh 3

Bên cạnh việc giúp giảm huyết áp, quả Ackee có thể giúp cải thiện lưu thông máu của bạn. Nó rất giàu chất sắt, rất quan trọng vì nó giúp cung cấp oxy hiệu quả xung quanh cơ thể bạn. Hàm lượng sắt cũng có thể giúp giảm các triệu chứng thiếu máu, chẳng hạn như yếu cơ, chóng mặt và các vấn đề về nhận thức.

Một trong những công dụng khác của Ackee là giúp giảm bớt các bệnh thông thường. Nó tình cờ là một nguồn vitamin C tuyệt vời, một chất dinh dưỡng có thể giúp tăng cường hệ thống miễn dịch của bạn, giúp bảo vệ cơ thể bạn khỏi các bệnh khác nhau.

Ackee còn rất giàu vitamin A, có thể tăng cường sức khỏe của mắt và bảo vệ chống lại các điều kiện như thoái hóa điểm vàng, một trong những nguyên nhân hàng đầu gây giảm thị lực. Theo một nghiên cứu, những người bổ sung vitamin tổng hợp có chứa vitamin A cũng như các vi chất dinh dưỡng khác, chẳng hạn như vitamin C, vitamin E, kẽm và đồng, đã giảm 25% nguy cơ phát triển thoái hóa điểm vàng tiến triển trong sáu năm.

Ackee tự hào có một loạt các axit béo có lợi, bao gồm axit stearic, linoleic và palmitic. Những axit đặc biệt đó là chất béo không bão hòa, là loại chất béo mà bạn muốn cải thiện sức khỏe tim mạch và giảm mức cholesterol nguy hiểm. Bằng cách loại bỏ hầu hết các chất béo bão hòa không lành mạnh khỏi chế độ ăn uống của bạn, bạn bảo vệ bản thân khỏi bị xơ vữa động mạch, đột quỵ, đau tim và bệnh tim mạch vành.

Có một số khoáng chất thiết yếu được tìm thấy trong quả Ackee, bao gồm canxi, phốt pho, sắt và kẽm, tất cả đều góp phần giúp xương khỏe mạnh hơn và giúp ngăn ngừa mất xương và khử khoáng. Có một lượng khoáng chất hấp thụ cao liên tục có thể làm chậm, dừng hoặc đảo ngược ảnh hưởng của bệnh loãng xương khi chúng ta già đi, khiến chúng ta mạnh mẽ lâu hơn!

Một trong những thành phần quan trọng trong chế độ ăn uống lành mạnh là protein, và ta nhận được nó từ một loại trái cây ngon như Ackee. Protein về cơ bản là khối xây dựng của các tế bào, mô cơ và các khía cạnh quan trọng khác của cơ thể chúng ta cần phải được bổ sung liên tục. Quả Ackee không có hàm lượng protein cao, nhưng nó lại cao bất thường so với một số loại trái cây khác.

Trước đó, tạp chí Time từng liệt kê ackee vào danh sách những loại thực phẩm nguy hiểm nhất thế giới. Việc buôn bán, nhập khẩu ackee được kiểm soát rất cẩn trọng. Ở Haiti, không ít trường hợp được ghi nhận tử vong vì ăn quả ackee chưa chín do tình trạng thiếu lương thực.

Do số lượng các trường hợp nhiễm độc ackee được báo cáo và các mối nguy hiểm liên quan đến việc ăn trái cây chưa chín, FDA thực sự đã cấm tất cả các sản phẩm ackee cho đến năm 2000. Ngày nay, chỉ cho phép các sản phẩm ackee đóng hộp hoặc đông lạnh ở Hoa Kỳ và nhập khẩu ackee tươi vẫn không được phép. Ngoài ra, FDA vẫn giám sát chặt chẽ hàm lượng hypoglycin của tất cả các sản phẩm ackee để đảm bảo an toàn cho các sản phẩm nhập khẩu.

Tuy nhiên, người Jamaica không để tâm đến những cảnh báo nguy hiểm ấy. “Chúng tôi biết lúc nào an toàn để hái quả ackee. Bạn chỉ được hái khi quả mở tự nhiên, nhìn rõ lớp vỏ màu vàng bên trong. Loại quả này chứa khí độc và nó sẽ tự giải phóng hết ra lúc chín", Janet Crick, chủ một resort ở Jamaica cho biết.

Hoài Thu
Cùng chuyên mục
Elizabeth Holmes xuất hiện cùng cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton năm 2015.

Trò lừa đảo lớn nhất Thung lũng Silicon

(PLVN) - Sau hơn 4 tháng xét xử, bồi thẩm đoàn Mỹ hôm 3/1 đã buộc 4 tội danh đối với “hiện tượng” Elizabeth Holmes (người sáng lập và là Giám đốc điều hành công ty Theranos) liên quan âm mưu lừa đảo để lôi kéo các nhà đầu tư tham gia công ty khởi nghiệp chuyên về xét nghiệm máu.

Đọc thêm

Nhận thức về luật thời dịch bệnh

Tay vợt Novak Djokovic.
(PLVN) - Novak Djokovic (người Serbia) là tay vợt được xếp hạng số 1 trên thế giới, đồng nghĩa là người giàu có, nổi tiếng và có ảnh hưởng không hề nhỏ đối với con người ở nhiều nơi trên thế giới.

Đối thoại chưa đạt kết quả

Căng thẳng giữa Nga và NATO vẫn chưa hạ nhiệt.
(PLVN) - Không ngoài dự liệu của cả các bên liên quan lẫn bên ngoài, các cuộc đối thoại về an ninh được tiến hành giữa Mỹ và Nga ngày 10/1 và giữa Nga với NATO ngày 13/1 vừa qua đều không đưa lại kết quả đáng kể nào.

Cơ hội lớn của tổ chức nhỏ

Lực lượng gìn giữ hòa bình CSTO trong một cuộc tập trận ở Nga năm 2021.
(PLVN) - Chỉ vài ngày sau khi can thiệp quân sự vào Kazakhstan, lực lượng quân đội chung của Tổ chức Hiệp ước an ninh tập thể (CSTO) đã bắt đầu triệt thoái ra khỏi đất nước này. Tổng thống Nga Vladimir Putin đánh giá hoạt động quân sự này của tổ chức rất thành công khi giúp chính quyền Kazakhstan mau chóng vãn hồi an ninh và ổn định chính trị xã hội.

Khám phá nghề muối ngàn năm thăng trầm ở Tây Phi

Lạc đà là phương tiện chủ yếu vận chuyển muối qua sa mạc Sahara.
(PLVN) - Muối là một khoáng chất rất quan trọng đối với người dân Tây Phi kể từ thời cổ đại, thậm chí có thể được dùng để đổi vàng hay nô lệ. Do địa hình thiên nhiên ít mỏ khoảng sản tự nhiên, nguồn khoáng chất này được cung cấp chủ yếu thông qua những cuộc du hành của những thương nhân muối qua sa mạc Sahara rộng lớn.

Nam thanh niên thoát tội “giết người, cướp của” sau gần 10 năm đi tù oan chỉ vì lời thú tội mơ hồ của một gã say

 Ryan Ferguson,
(PLVN) - Chỉ với lời thú tội trong cơn say rượu của một người bạn mà Ryan Ferguson (sống tại thành phố Columbia, bang Missouri, Mỹ) đã bị buộc tội giết người, cướp của và bị tống giam khi mới tròn 20 tuổi. Gần 10 năm sau song sắt, cuộc đấu tranh không mệt mỏi đòi công lý của anh và gia đình cuối cùng cũng đã được đền đáp xứng đáng.

Những góc khuất sau cuộc chia tay đắt giá của Tiểu vương Dubai và Công chúa Jordan

Tiểu vương Dubai Sheikh Mohammed bin Rashid Al Maktoum và Công chúa Jordan Haya Bint Al Hussein ngày hai vợ chồng còn mặn nồng.
(PLVN) - Tòa án ở Anh giữa tháng 12 vừa qua đã công bố phán quyết yêu cầu Phó Tổng thống, Thủ tướng Các tiểu vương quốc Ả-rập thống nhất (UAE) là Tiểu vương Dubai Sheikh Mohammed bin Rashid al Maktoum phải trả cho vợ cũ và các con tổng cộng gần 550 triệu bảng Anh (tương đương 730 triệu USD), đưa đây trở thành vụ dàn xếp ly hôn đắt giá nhất trong lịch sử Anh.

Câu chuyện về người tìm ra vaccine chấm dứt đại dịch đậu mùa

Bác sĩ Edward Jenner. (Ảnh: jennermuseum).
(PLVN) - Căn bệnh đậu mùa đã từng là nỗi sợ ám ảnh nhiều thế kỷ tại châu Âu, châu Á và thế giới. Cơn ác mộng đó chỉ thực sự chấm dứt hoàn toàn khi bác sĩ Edward Jenner đã dám làm cái việc bị cho là điên rồ khi lấy dịch từ vết thương của một bệnh nhân nhẹ, tiêm lên cánh tay cậu bé khỏe mạnh, từ đó phát minh ra vaccine (vắc-xin) giúp thế giới thoát khỏi đậu mùa.

Những mánh lới mới để nhập khẩu và tái chế rác thải bất hợp pháp ở Malaysia

Container chứa đầy rác thải nhựa ở Port Klang trước khi vận chuyển về nước xuất xứ.
(PLVN) - Vài năm trở lại đây, việc nhập khẩu rác thải nhựa bất hợp pháp độc hại, gây ô nhiễm không khí và ảnh hưởng đến sức khoẻ người dân trở thành vấn nạn nan giải tại Malaysia. Các đối tượng tái chế rác thải bất hợp pháp đã nghĩ ra nhiều mánh khóe hơn để lách luật, dấy lên những lo ngại về nguy cơ Malaysia bị biến thành bãi rác thế giới.

Jeffrey Epstein- gã tỷ phú bệnh hoạn gây rúng động nước Mỹ (kỳ 1)

Tỷ phú Jeffrey Epstein.
(PLVN) - Cho đến thời điểm này, vụ đại án về tỷ phú ấu dâm Jeffrey Epstein vẫn gây chấn động mỗi khi nhắc đến. Vị tỷ phú này bị truy tố hai tội danh gồm cầm đầu đường dây mại dâm trẻ vị thành niên và âm mưu mại dâm trẻ vị thành niên. Tuy nhiên, khi mọi việc chưa ngã ngũ, vị tỷ phú này đã tử tự ngay trong tù và để lại phía sau hàng loạt bê bối khủng khiếp.

Kinh hoàng thảm họa kép động đất và sóng thần ở Messina năm 1908

Nỗ lực tìm kiếm cứu người sống sót sau thảm họa.
(PLVN) - Trận động đất kinh hoàng nhất từng được ghi nhận trong lịch sử châu Âu đã làm rung chuyển Eo biển Messina ở miền nam nước Ý, san bằng hai thành phố là Messina ở Đảo Sicily và Reggio di Calabria ở đất liền Ý. Trận động đất và sóng thần theo sau đó đã cướp đi sinh mạng khoảng 100.000 người.

Chuyện ngược đời ở đất nước sản xuất bao cao su lớn nhất thế giới

Chuyện ngược đời ở đất nước sản xuất bao cao su lớn nhất thế giới
(PLVN) - Mặc dù “đế chế bao cao su” lớn nhất thế giới là Karex nằm ở đất nước Malaysia, thế nhưng người dân ở đây lại e ngại khi nhắc đến chuyện tình dục, họ ít sử dụng “áo mưa” nhất trong khu vực và cho rằng kiêng cữ được tuyên truyền là cách tốt nhất để ngăn ngừa có thai hoặc mắc các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục.

Lệ làng thua phép vua

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Ba Lan là một trong số những thành viên Liên minh châu Âu (EU) kích hoạt và gia tăng mức độ quyết liệt cuộc xung khắc giữa pháp luật quốc gia và luật pháp chung của liên minh.

Xu thế của những chuyện cũ trong năm mới

Xu thế của những chuyện cũ trong năm mới
(PLVN) - Năm 2021 đi qua và năm 2022 đến. Năm mới đương nhiên không phải là sự lặp lại hoàn toàn của năm cũ trên mọi phương diện tồn tại và vận động của thế giới, nhưng cũng lại không phải hoàn toàn mới.