Lo ngại về tính thanh khoản

Thị trường liên tục giảm điểm, các phiên tăng không rõ ràng và chưa thật sự bền vững, giá các loại cổ phiếu hầu hết ở mức quá thấp cũng không làm nhà đầu tư lo ngại bằng tính thanh khoản. Thực tế, khối lượng cổ phiếu giao dịch theo chiều hướng đi xuống qua các phiên gần đây cho thấy, sức hấp dẫn của thị trường chứng khoán Việt Nam ở mức thấp nhất kể từ khi ra đời.

Dòng tiền không chảy vào chứng khoán

Nếu như trước đây, mỗi sáng thức dậy, nhà đầu tư hào hứng với bảng điện tử tại các sàn chứng khoán bao nhiêu, bây giờ lại thờ ơ bấy nhiêu. Thời hoàng kim, không ít người mong ngóng giờ mở cửa để đặt lệnh, lệnh kín sàn ngay trong những phút giao dịch đầu tiên. Còn bây giờ, nhiều phiên, lệnh mua, lệnh bán khá thưa thớt. Trong tuần giao dịch vừa qua, nhà đầu tư vốn đã buồn vì số tiền trong tài khoản cứ ngày càng teo tóp do giá chứng khoán xuống quá thấp, lại thêm nỗi lo lớn khi tính thanh khoản càng ngày càng thấp và đáng báo động. Phiên giao dịch ngày 10- 5, giao dịch tại sàn chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh chỉ đạt  17,9 triệu chứng khoán, trị giá 365,9 tỷ đồng và không một mã nào giao dịch một triệu cổ phiếu. Với mốc này, thanh khoản tại sàn thành phố Hồ Chí Minh ở mức thấp nhất kể từ tháng 3- 2009 tới nay. Sàn Hà Nội cũng ở tình trạng tương tự.

Nhưng đây vẫn chưa là điểm dừng về sự èo uột của tính thanh khoản. Khối lượng, giá trị giao dịch dù có nhích lên một chút cũng không đáng kể. Tới phiên giao dịch cuối tuần, sàn thành phố Hồ Chí Minh dù có nỗ lực cũng chỉ đạt 18,2 triệu chứng khoán, tương đương 403,7 tỷ đồng. Còn sàn Hà Nội đạt 19 triệu chứng khoán, tương ứng 253 tỷ đồng. Như vậy, nếu so với con số hàng nghìn tỷ đồng trước đây và khối lượng vài chục triệu chứng khoán mỗi phiên, những con số này làm nhà đầu tư lo ngại.

Chưa dừng lại ở đó, nhiều mã cổ phiếu trước đây có khối lượng giao dịch lên tới vài triệu, hàng chục triệu cổ phiếu/ phiên thì rất nhiều phiên gần đây, không có cổ phiếu nào có khối lượng giao dịch hơn 1 triệu/ ngày. Ngay cả các blue-chips vốn được coi là thanh khoản khá trên thị trường, giao dịch cũng không sôi động như trước. Phiên ngày 13- 5, EIB giao dịch cao nhất HOSE cũng chỉ có một triệu, kế đến là SSI có mức chuyển nhượng 0,87 triệu, trong khi STB dừng lại với 0,58 triệu cổ phiếu sang tay. Còn KLS, PGS, PVX, THV, VND… trên sàn Hà Nội cũng chỉ tạm gọi là nhúc nhắc. Nhiều cổ phiếu trước đây được quan tâm, săn đón nay cũng rơi vào tình trạng chung của thị trường. Không ít cổ phiếu được rao bán nhiều mà không có người mua.

Thị trường chứng khoán liên tục giảm điểm, giá các loại cổ phiếu xuống quá thấp. Trong ảnh: Phiên giao dịch tại sàn chứng khoán Thăng Long.

Tạo động lực cho thị trường

Rõ ràng, thanh khoản yếu vẫn là vấn đề lớn nhất của thị trường chứng khoán Việt Nam hiện nay. Chợ chứng khoán cũng như bất cứ chợ hàng hóa nào khác phải có người mua, người bán mới có động lực thúc đẩy sự phát triển. Sự èo uột của thị trường từ đầu năm 2011 tới nay làm nản lòng nhà đầu tư cũng có nghĩa là ảnh hưởng không nhỏ tới hoạt động của doanh nghiệp khi không đạt được mục đích huy động vốn, một trong những chức năng cơ bản của thị trường chứng khoán. Có một điều trái ngược là trước đây, mỗi khi thị trường xuống thấp, giá cổ phiếu giảm là có một làn sóng ồ ạt bắt đáy, khối lượng giao dịch tăng với cấp số nhân, nay hoàn toàn ngược lại. Giá nhiều loại cổ phiếu được so sánh không bằng một mớ rau, không bằng một lần gửi xe, nhưng vẫn chưa có một làn sóng bắt đáy nào cả. Điều này khiến thị trường lâm vào tình trạng trì trệ và với một thị trường tài chính luôn năng động, luôn phát triển thì đây là dấu hiệu đáng lo ngại.

Nhiều nhà đầu tư chứng khoán cho rằng, đi chợ chứng khoán bây giờ khó hơn bao giờ hết. Các quyết định mua, bán dường như không phụ thuộc vào giá cả mà dựa vào cảm tính là chính. Hơn nữa, khi thấy mọi người không hào hứng mua, bán người có tiền cũng dè dặt.

Thực tế, ẩn số lạm phát, lãi suất, biến động giá xăng dầu vẫn còn đó nên kỳ vọng giao dịch chứng khoán sôi động hay cơ hội sinh lời cao từ đầu tư cổ phiếu chưa xuất hiện, đồng nghĩa với việc thanh khoản khó có thể tăng lên nhanh chóng trong thời gian tới. Thêm vào đó, việc thắt chặt tín dụng, tiền tệ và cả các khoản tín dụng khó thu hồi vốn của các công ty chứng khoán ngăn cản dòng tiền lớn đổ vào chứng khoán. Trong lúc thị trường lình xình, ít ai dám đổ tiền “ ruột” vào kinh doanh. Vì thế, nhiều doanh nghiệp có dự định phát hành tăng vốn cũng gặp nhiều khó khăn.

Thanh khoản là một lực đẩy của thị trường. Vì vậy, vấn đề cấp bách hiện nay là các nhà quản lý cần sớm đưa ra một số biện pháp tạo lực đẩy thu hút nhà đầu tư như cho phép mở nhiều tài khoản, rút ngắn thời gian chứng khoán sau khi mua bán về tài khoản, giảm từ 4 ngày hiện nay xuống còn 1- 2 ngày để quay nhanh đồng tiền. Ngoài ra, các yếu tố từ kinh tế vĩ mô và sức khỏe của doanh nghiệp cũng có tính quyết định tới thanh khoản của thị trường chứng khoán./.

Thanh Hiệp