Lộ diện những hạn chế trong dạy và học ngoại

Festival ngoại ngữ học sinh thành phố lần thứ 3 do Sở GD-ĐT tổ chức tại Trường THPT Lê Quý Đôn với sự tham gia của hàng nghìn học sinh, giáo viên yêu thích môn tiếng Anh.  Đây không chỉ là ngày hội để thầy và trò giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm học tốt môn tiếng Anh mà còn là dịp để ngành GD-ĐT và các trường nhận ra điểm yếu, lỗ hổng trong việc dạy và học bộ môn này.

Gian trưng bày của Phòng GD-ĐT quận Hải An có chủ đề về ô nhiễm môi trường và bảo vệ  môi trường. Khách tham quan gian trưng bày khá ngạc nhiên khi  thấy những sản phẩm được làm từ phế liệu, rác thải như khung ảnh làm từ nhựa dán tường, ống hút, ống đựng bút làm từ lõi cuộn giấy vệ sinh và vỏ hộp bia, đồ dùng học tập được làm bằng bột xốp… Với những hình ảnh tương phản giữa hành động gây ô nhiễm môi trường và với các hành động thiết thực bảo vệ môi trường, gian trưng bày của Phòng GD-ĐT quận Hải An được Ban tổ chức đánh giá cao bởi ý tưởng, nội dung và sự thể hiện chủ đề “nóng” của thành phố và đất nước hiện nay
Cùng với các gian trưng bày, dạ hội ngoại ngữ và họat động văn hóa, văn nghệ, Festival ngoại ngữ còn diễn ra một số cuộc thi chọn người “hiền tài” về tiếng Anh để vinh danh và trao thưởng. Nếu như thi “Rung chuông vàng” được coi như sân chơi vui vẻ với sự tham gia của 60  thí sinh thì chung kết Olympic tiếng Anh lại là cuộc so tài thật sự giữa 11 thí sinh (5 học sinh THPT và 6 học sinh THCS). Bài thuyết trình xuất sắc đã đem lại giải cao nhất và 170 USD học bổng của Trung tâm Anh ngữ APOLLO cho các em Nguyễn Trung Trà My (THCS Trần Văn Ơn, Hồng Bàng) và Trần Thanh Tùng (THPT chuyên Trần Phú). Để  vào được chung kết, 11 học sinh phải vượt qua hai cuộc thi vòng sơ khảo, đọ sức với gần 2000 thí sinh.

Lộ diện những hạn chế trong việc dạy và học tiếng Anh
Phần khai mạc Festival gây sự chú ý của những  người tham dự  bởi Phó giám đốc Sở GD-ĐT Vũ Văn Trà phát triển bằng tiếng Anh, còn đại diện APOLLO lại nói bằng tiếng Việt. Tuy nhiên, do kỹ năng phát âm của cả hai chưa  chuẩn, nên không ít giáo viên và học sinh nghe câu được câu chăng, như bị đánh đố. Phần giới thiệu đại biểu thành phố  dự Festival, khi thầy giáo dẫn chương trình đọc  lời tiếng Việt, giới thiệu đồng chí Hoàng Văn Kể, Phó chủ tịch UBND thành phố thì cô giáo phụ trách phần tiếng Anh lại xướng rất to tên của một đồng chí lãnh đạo khác không có mặt tại đây. Tuy chỉ là sơ suất nhỏ, nhưng cũng làm gây cười không đáng có trong một “bữa tiệc” ngoại ngữ có sự tham gia của nhiều người nước ngoài. Tại những góc khác của Festival, chúng tôi chứng kiến không ít cảnh học sinh giao tiếp với người nước ngoài không chỉ bằng ngôn ngữ mà cả bằng mắt, bằng tay. Một thầy giáo (xin được giấu tên) cho rằng, Festival không chỉ là giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm học tốt tiếng Anh mà còn làm lộ diện những hạn chế trong việc dạy và học môn ngoại ngữ này.
Thầy giáo Bùi Văn Khánh, chuyên viên Phòng giáo dục trung học (Sở GD-ĐT) cho rằng, mặc dù phong trào học tiếng Anh trong học sinh rộng khắp từ nội thành tới ngoại thành nhưng chất lượng chưa cao. Số  đông học sinh học tiếng Anh chỉ chú trọng phần ngữ pháp, xem nhẹ phần phát âm, nhất là kỹ năng nghe- viết, nghe- nói và giao tiếp bằng tiếng Anh. Thầy giáo Bùi Văn Phú, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Trần Phú cũng không ít lần bày tỏ sự băn khoăn về những hạn chế trong việc dạy và học tiếng Anh tại trường. Những điểm yếu này bộc lộ rõ  khi thầy và trò tham gia các kỳ thi quốc tế và khu vực, giao tiếp với bạn bè quốc tế. Bởi vậy, năm học 2009-2010, nhà trường có bước đột phá, mời giáo viên người nước ngoài dạy tiếng Anh cho học sinh khối 10 và cán bộ, giáo viên nhà trường.
Theo quy định của Bộ GD-ĐT, ngoại ngữ là môn học bắt buộc đối với học sinh các trường THPT và THCS. Tuy nhiên, việc triển khai dạy và học ngoại ngữ ở Hải Phòng gặp không ít khó khăn. Riêng môn tiếng Anh, hiện có tình trạng vừa thừa, vừa thiếu giáo viên. Trình độ  giáo viên  không đồng đều, dẫn đến chất lượng “đầu ra”  hạn chế. Thực tế, các học sinh theo học tại một số trung tâm Anh ngữ có người nước ngoài dạy phát âm, nghe-viết, nghe-nói tốt hơn so với học sinh học tại trường với thầy, cô người Việt. Vì vậy, theo kinh nghiệm của nhiều học sinh, càng tăng cường giao lưu, gặp gỡ với người nước ngoài, các kỹ năng tiếng Anh càng đạt chuẩn. Và Festival ngoại ngữ chính là nhằm mục đích đó.  
                                                                                                                                            Bích Hạnh