Linh thiêng lễ xên bản ở Mường Lò

(PLO) - Lễ xên bản (cúng ma bản) của đồng bào dân tộc Thái ở Nghĩa Lộ - Mường Lò (tỉnh Yên Bái) tương tự như lễ cúng thần hoàng làng của người Kinh. Nghi lễ này để tri ân những người có công khai phá, lập nên bản làng. Đây cũng là dịp để thắt chặt tinh thần đoàn kết, giao lưu giữa các hộ dân trong bản làng, tạo không khí phấn khởi bước vào một năm mới thi đua, lao động, sản xuất.
Ảnh nguồn Internet Ảnh nguồn Internet

Các bản làng của người Thái ở Nghĩa Lộ - Mường Lò được hình thành, gắn liền với các dòng họ: Cầm, Hoàng, Điêu, Lò… Để tưởng nhớ, biết ơn những người lập nên bản làng, cứ vào dịp rằm tháng Giêng, từ ngày 10 - 15 âm lịch, các bản làng ở Nghĩa Lộ - Mường Lò tổ chức lễ xên bản với nghi lễ trang trọng, linh thiêng. Các trưởng bản sẽ đứng lên họp bàn quyết định việc mua sắm các lễ vật. Các gia đình trong bản tự nguyện đóng góp tiền, gạo để chuẩn bị lễ vật và làm cỗ để cả làng bản cùng liên hoan sau tế lễ.

Sau đó, trưởng bản sẽ chọn những người có uy tín, có kinh nghiệm và bản thân gia đình người đó hạnh phúc, có kinh tế phát triển để giao nhiệm vụ sắm lễ gồm: 4 sấp vải thổ cẩm, vải chàm; vòng tay bạc, vòng cổ bạc; một mâm cỗ mặn đầy đủ một bộ lòng lợn; 1 con gà; rượu; trầu cau… Lễ cúng được tổ chức tại miếu ở đầu bản hoặc ở giữa bản.

Để bảo tồn và phát huy các lễ hội đặc sắc của đồng bào Thái Nghĩa Lộ - Mường Lò gắn với xây dựng thị xã văn hóa - du lịch, nhiều năm trở lại đây, thị xã Nghĩa Lộ đã quan tâm khôi phục nhiều lễ hội truyền thống, nhất là lễ hội rằm tháng Giêng với các nghi lễ tâm linh tốt đẹp, nhân văn như: lễ khai hạ, lễ cúng còn, lễ cúng bản, cúng mường...

Cuối tháng 2 năm 2018, thị xã Nghĩa Lộ đã chỉ đạo phường Trung Tâm tổ chức làm điểm lễ xên bản ở bản Pá Khết. Đây là một bản có truyền thống tổ chức lễ hội rằm tháng Giêng, trong đó có cúng xên bản gồm 4 vị: Cầm Ngọc Pào, Lò Văn Ắng, Hoàng Văn Song, Điêu Văn So là những người có công lập nên bản Pá Khết. Sau khi các vị này qua đời, để tưởng nhớ công lao, dân làng đã lập miếu thờ cúng.

Bà Điêu Thị Long sống gần miếu thờ của bản Pá Khết cho biết: “Ngày nay, trong tâm linh của người dân Pá Khết, nơi thờ các vị có công lập bản là rất linh thiêng và đặc biệt luôn là nơi hướng thiện của mỗi người dân bản với niềm tin sống lương thiện sẽ được các vị thần hoàng phù hộ độ trì”.

Được biết, hiện nay hậu duệ các dòng họ Cầm, họ Hoàng, họ Lò, họ Điêu sinh sống hòa thuận, đông vui trong bản, có nhiều đóng góp trong phát triển kinh tế và xây dựng bản đạt tiêu chuẩn văn hóa từ năm 2008, đoàn kết cùng nhau phát triển bản làng. Dịp cúng xên bản cũng là dịp để bà con thể hiện tinh thần đoàn kết qua các trò chơi dân gian sau lễ cúng, cùng nhau nâng cao đời sống vật chất và tinh thần.

Nhắc nhớ gốc tích bản làng cũng như những giá trị tốt đẹp khác mà người dân bản Thái ở Pá Khết hay các bản Thái khác ở Nghĩa Lộ đều chung tâm niệm gìn giữ, bảo tồn và phát huy nghi lễ truyền thống này, góp phần vào bản sắc lễ hội rằm tháng Giêng của người Thái nơi đây.

Hạnh Quyên
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Kế hoạch thi tốt nghiệp THPT của TP HCM

Hình minh hoạ.
(PLVN) - Trong tình hình dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, để chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT sắp diễn ra, TP HCM yêu cầu học sinh, thầy cô giáo coi, chấm thi hạn chế đi lại những nơi không cần thiết; không tổ chức nội quy tập trung mà thông tin cho thí sinh qua email, trang web hoặc tin nhắn…

Nghĩa tình đồng bào tăng sức mạnh chống COVID-19

Các nhu yếu phẩm như gạo, rau, củ, quả đã được các đoàn thể thị xã Hoàng Mai gửi tặng vùng phong tỏa chống dịch ở Nghệ An.
(PLVN) - Dù ngày hay đêm, những chuyến xe nghĩa tình vẫn âm thầm đi đến các chốt kiểm soát, gửi các phần quà quê tuy nhỏ nhưng gói trọn cả tấm lòng cho cán bộ, chiến sỹ và bà con đang bị phong tỏa phòng, chống COVID-19 ở Nghệ An. Dường như giữa dịch bệnh, nghĩa tình đồng bào lại bừng sáng hơn bao giờ hết.

Tin giao thông đến sáng 22/6: Tài xế Gojek tử vong bất thường trên vỉa hè; khởi tố 2 nhân viên đường sắt vô ý gây chết người

Tin giao thông đến sáng 22/6: Tài xế Gojek tử vong bất thường trên vỉa hè; khởi tố 2 nhân viên đường sắt vô ý gây chết người
(PLVN) - Hai nhân viên đường sắt bị khởi tố vì vô ý gây chết người; CSGT đội nắng thu gom hàng trăm chai nước giúp tài xế container; xử phạt tài xế xe tải không nhường đường xe cứu thương; tài xế Gojek tử vong bất thường trên vỉa hè là những tin giao thông đáng chú ý ngày 21/6.

Nhiệt độ Hà Nội và cả nước ngày và đêm nay, 22/6

Nhiệt độ Hà Nội và cả nước ngày và đêm nay, 22/6
(PLVN) - Hà Nội và các tỉnh miền Bắc nói chung đang qua đợt nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt, hôm nay nhiệt độ cao nhất khoảng 37 độ C, có nơi trên 37 độ C. Các tỉnh miền Trung có nơi nhiệt độ còn trên 39 độ C...

Những ngày lo toan nhưng ăm ắp tình người

Những ngày lo toan nhưng ăm ắp tình người
(PLVN) - Những ngày này TP Hồ Chí Minh đang trong giãn cách do dịch COVID-19, nhiều khu vực bị phong tỏa. Nhưng giữa những lo lắng, TP cũng chứng kiến nhiều câu chuyện cảm động về tình người.

Nạn phá thai ở giới trẻ - Trách nhiệm không của riêng ai

Cần thiết giáo dục giới tính cho thanh thiếu niên. Ảnh minh họa.
(PLVN) - Tâm lý “sống thoáng”, cùng với việc thiếu hiểu biết, thiếu kiến thức về sinh sản dẫn đến việc nhiều bạn gái trẻ quyết định phá thai một cách dễ dãi mà không hề biết rằng việc này sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng tới tâm lý, sức khoẻ…

Cảnh báo nhiều tỉnh miền Bắc sắp mưa lớn

Cảnh báo nhiều tỉnh miền Bắc sắp mưa lớn
(PLVN) - Dự báo từ chiều tối mai đến hết đêm 25/6, vùng núi và trung du Bắc Bộ có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to. Khu vực đồng bằng Bắc Bộ và Thanh Hóa ngày có mưa rào và dông cục bộ. Hà Nội chiều tối và đêm có lúc có mưa rào và dông...

Nhiệt độ Hà Nội và cả nước hôm nay, 21/6

Nhiệt độ Hà Nội và cả nước hôm nay, 21/6
(PLVN) - Hà Nội và các tỉnh/thành miền Bắc nói chung, các tỉnh Bắc Trung Bộ vẫn nắng nóng gay gắt, đặc biệt gay gắt với nhiệt độ cao nhất dao động 39 - 41 độ C. Trừ Hà Nội, các khu vực khác chiều tối và đêm khả năng mưa dông...

“Khuyến khích nông dân Hàn cưới du học sinh Việt”: Dự án đã bị đình chỉ xét duyệt

Ảnh minh họa
(PLVN) - Đây là phản hồi của Đại sứ quán Hàn Quốc tại Việt Nam trước yêu cầu làm rõ thông tin của Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam về “dự án khuyến khích nông dân kết hôn với du học sinh Việt Nam nhằm tăng dân số”. Theo đó, dự án trên là của một tổ chức cá nhân đã bị chính quyền địa phương đình chỉ xét duyệt từ ngày 22/4/2021.