Linh hoạt về giám hộ, hết “cửa” tẩu tán tài sản chung của vợ chồng

(PLO) - Xuất phát từ những bất cập hiện hành về giám hộ đương nhiên theo Điều 62 Bộ luật Dân sự năm 2005, Dự thảo Bộ luật Dân sự (sửa đổi) có thay đổi một số quy định về người giám hộ đương nhiên. 
Ảnh minh họa. Nguồn Internet Ảnh minh họa. Nguồn Internet

Những thay đổi này có thể góp phần hạn chế tình trạng vợ/chồng lợi dụng để tẩu tán tài sản chung đang diễn ra khi một người không may lâm vào tình trạng bạo bệnh dẫn đến mất năng lực hành vi.

Bất cập từ thực tiễn

Một vụ việc khá điển hình diễn ra tại TP.HCM cách đây gần 4 năm. Số là, bà N (quận 3) có cô con gái  tên H (SN 1971) bị  biến chứng sau cơn bạo bệnh khiến không còn khả năng nhận thức, điều khiển hành vi. Bà N đã “gõ cửa” rất nhiều cơ quan để giành quyền giám hộ người con gái nhưng bất thành. Bà N cho rằng chồng chị H đã ngoại tình, có con riêng và còn tự ý bán đi một số tài sản chung của vợ chồng. Vậy nên ngoài nguyện vọng được đưa chị H về nhà mình chăm sóc, bà N còn muốn được thay con rể thực hiện quyền giám hộ đối với chị N. 

Căn cứ vào một số văn bản trả lời của nhiều cơ quan, trong đó có thông báo của Cơ quan Cảnh sát điều tra quận Tân Bình cho rằng chồng chị H có dấu hiệu vi phạm chế độ một vợ, một chồng nhưng chưa đủ cơ sở để truy cứu trách nhiệm hình sự, bà N đã đến UBND phường nơi bà cư trú để đăng ký làm người giám hộ cho chị H. 

Đây cũng là hướng dẫn của Bộ Tư pháp khi trả lời đơn khiếu nại của bà tại Công văn ký ngày 28/3/2012. Tuy nhiên, yêu cầu đã nêu của bà N khi ấy không được UBND phường chấp thuận với lý do chưa có hướng dẫn về giám hộ đương nhiên.

Để tháo gỡ vướng mắc trên, thay vì quy định về người giám hộ đương nhiên như trong Bộ luật hiện hành, Dự thảo Bộ luật quy định theo nguyên tắc xác định người giám hộ theo ý chí của người cần được giám hộ trong trường hợp họ là người thành niên cử người giám hộ cho mình trước khi lâm vào tình trạng cần được giám hộ với hai điều kiện là việc cử giám hộ này phải được lập thành văn bản có công chứng và người được cử đồng ý làm người giám hộ. 

Người giám hộ cũng được xác định theo sự thỏa thuận của người thân thích của người cần được giám hộ (người thân thích theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 bao gồm người có quan hệ hôn nhân, nuôi dưỡng, người có cùng dòng máu về trực hệ và người có họ trong phạm vi ba đời). 

Trường hợp người thân thích không có thỏa thuận thì người giám hộ được cử trong số những người thân thích hoặc cá nhân, pháp nhân khác và ưu tiên cho người sống cùng hoặc đang trực tiếp chăm sóc người cần được giám hộ nếu bảo đảm lợi ích tốt nhất cho người được giám hộ.

Nên có nhiều người giám hộ

Về quyền, nghĩa vụ của người giám hộ đã được Dự thảo Bộ luật quy định khá cụ thể. Đặc biệt, Dự thảo Bộ luật đã quy định tách biệt và cụ thể hơn về quyền, nghĩa vụ của người giám hộ, theo đó trong trường hợp người được giám hộ còn người thân thích thì những người thân thích phải thực hiện nghĩa vụ tôn trọng, quan tâm, chăm sóc, nuôi dưỡng và giúp đỡ người được giám hộ theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình. Người giám hộ phải tạo điều kiện để người khác nói chung, người thân thích của người cần được giám hộ nói riêng quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ người được giám hộ.

Nêu vấn đề tại sao lần sửa đổi này Việt Nam không áp dụng chế định đồng giám hộ trong khi đây là chế định có nhiều lợi ích, GS người Pháp Michel cho rằng, việc chỉ có một người giám hộ mà Việt Nam đang đi theo sẽ có phần cứng nhắc. PGS.TS Đỗ Văn Đại cũng cho biết, hiện có nhiều nước áp dụng chế định đồng giám hộ, nhất là các nước theo hệ thống luật Anh - Mỹ.

Cụ thể hơn, GS Michel chia sẻ, ở Pháp, người chưa thành niên có thể có 2 người giám hộ, một người giám hộ về nhân thân, một người giám hộ về tài sản. Về người giám hộ, với trường hợp người bị mất năng lực hành vi, phần lớn sẽ do thẩm phán chỉ định người giám hộ, còn trước khi mất năng lực thì do chính họ chỉ định; người chưa thành niên thì do bố, mẹ còn sống hoặc đã mất đi để lại di chúc chỉ định, ra Tòa có thể bác nhưng tình huống này ít xảy ra. 

Đối với trường hợp chồng có sự trục lợi về tài sản chung như trên, Pháp có quy định bảo vệ rõ ràng nhờ chế định người giám sát giám hộ và người tư vấn về hôn nhân - gia đình, cao nhất là sự can thiệp của thẩm phán. Đây là những kinh nghiệm quý cho Việt Nam tham khảo trong quá trình hoàn thiện chế định giám hộ của Dự thảo Bộ luật. 

Uyên San
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Cục THADS Lào Cai có tân Phó Cục trưởng

Cục THADS Lào Cai có tân Phó Cục trưởng
(PLVN) -Mới đây, Cục THADS tỉnh Lào Cai đã tổ chức lễ trao Quyết định của Tổng cục trưởng Tổng cục THADS về việc điều động, bổ nhiệm cán bộ lãnh đạo Cục THADS.

Thiếu tướng, PGS.TS Hoàng Hữu Chiến: Đời binh nghiệp gắn liền sự nghiệp bảo vệ biên giới quốc gia

Thiếu tướng Hoàng Hữu Chiến khảo sát thực tế phục vụ xây dựng các thông tư hướng dẫn các nghị định của Luật BPVN tại Hải Phòng.
(PLVN) - Phát huy tốt vai trò tham mưu, giúp việc cho Thường vụ, Đảng ủy Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng về công tác biên phòng và xây dựng lực lượng, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới, vùng biển, đảo; xây dựng hoàn thiện hệ thống pháp luật về quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia, Thiếu tướng, PGS.TS Hoàng Hữu Chiến, Phó Tham mưu trưởng, Đại biểu Quốc hội khóa XV đã góp công trong việc soạn thảo Chiến lược bảo vệ biên giới quốc gia và Dự án Luật Biên phòng Việt Nam.

Thi hành án dân sự Bà Rịa – Vũng Tàu vượt khó lập thành tích chào mừng 75 năm Ngày truyền thống ngành Tư pháp

Cục THADS tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu lập thành thích thi đua chào mừng kỷ niệm 75 năm Ngày Truyền thống Thi hành án dân sự.
(PLVN) - Mặc dù tình hình dịch bệnh Covid-19 diễn biến rất phức tạp trên địa bàn, nhưng ngay từ đầu năm, Cục Thi hành án dân sự (THADS) tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu luôn tìm ra giải pháp phù hợp để hoàn thành tốt nhiệm vụ, lập thành thích thi đua chào mừng kỷ niệm 75 năm Ngày truyền thống ngành Tư pháp.

Kết quả rõ nét nhờ vận động tự nguyện thi hành án

Kết quả rõ nét nhờ vận động tự nguyện thi hành án
(PLVN) -Để giải quyết dứt điểm các vụ, việc phức tạp, từng bước hạn chế tình trạng án tồn đọng, các cơ quan THADS đã triển khai quyết liệt các giải pháp, trong đó công tác vận động, thuyết phục đương sự tự nguyện thi hành án.

Nở rộ các cuộc thi tuyên truyền pháp luật

Đồng chí Trần Chí Tiến, Giám đốc Sở Tư pháp Quảng Bình, Trưởng Ban Tổ chức Hội thi trao giải Nhất cho thí sinh Đặng Lê Thuỳ Trang, Chi bộ TT Đấu giá Tài sản nhà nước.
(PLVN) -Trong bối cảnh dịch bệnh phức tạp, nhằm không để công tác tuyên truyền pháp luật bị gián đoạn, ngành Tư pháp các địa phương đã đẩy mạnh tổ chức các cuộc thi tìm hiểu pháp luật trực tuyến.

“Khắc tinh” của tội phạm đất Cảng

 Đại tá Cường hỏi cung một đối tượng bị bắt .
(PLVN) - Giang hồ đất Cảng có tiếng phức tạp bậc nhất cả nước, nhưng khi nghe tên Đại tá Nguyễn Đức Cường, Trưởng Phòng Hồ sơ Công an Hải Phòng (từng là Phó phòng Cảnh sát Kinh tế, Trưởng phòng Cảnh sát Hình sự, Trưởng Công an quận Hồng Bàng), đều “ngại ngần”. Từ 2009 đến nay, Đại tá Cường đã tham gia chỉ huy, điều tra, bắt giữ hàng ngàn vụ án và đối tượng…

Cục trưởng Cục Thi hành án dân sự Nghệ An: Bí quyết thành công từ lời dạy của Bác về “dân vận khéo”

Ông Phạm Quốc Nam, Cục trưởng Cục THADS Nghệ An.
(PLVN) - Nhớ lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công”, “chúng ta phải thật thà thừa nhận rằng kinh nghiệm chúng ta còn ít, tài năng chúng ta còn kém, mà công việc thì nhiều”, muốn được nhân dân ủng hộ thì phải thực hiện tốt công tác dân vận… ông Phạm Quốc Nam, Cục trưởng Cục Thi hành án dân sự tỉnh Nghệ An đã phát huy tinh thần đoàn kết, sức mạnh tập thể để tìm ra các khâu đột phá, trong đó khâu đột phá đầu tiên mang tính quyết định là làm tốt công tác dân vận.

Nguyên Vụ trưởng vụ Pháp luật quốc tế (Bộ Tư pháp) Hoàng Phước Hiệp: Tự hào được làm “luật sư công của Chính phủ”

Ông Hoàng Phước Hiệp là một trong những người tham gia phái đoàn Việt Nam tham dự các cuộc đàm phán đa phương về việc Việt Nam gia nhập WTO. (Trong ảnh: Tổng Giám đốc WTO Pascal Lamy và Bộ trưởng Thương mại Việt Nam Trương Đình Tuyển trao đổi văn kiện Nghị định thư gia nhập WTO của Việt Nam)
(PLVN) - Những vụ tranh chấp giữa nhà đầu tư nước ngoài với Chính phủ Việt Nam, theo ông Hiệp, không thể mời luật sư tư được, bởi còn liên quan đến bí mật nhà nước. Thông lệ quốc tế gọi những người tham gia giải quyết tranh chấp kiểu này là luật sư công và ông Hiệp rất tự hào khi gánh trên vai nhiệm vụ của một “luật sư công”.