Liệu Mỹ có truy tố được ông chủ WikiLeaks? (Kỳ II)

Nước Mỹ buộc phải xem xét lại cơ chế thông tin liên bộ được thiết lập từ ngày 11/9/2001, sau những tiết lộ “động trời” trên trang web WikiLeaks. Ông chủ của trang web này, Julian Assange đã trở thành đối tượng bị truy nã quốc tế. 

Nước Mỹ buộc phải xem xét lại cơ chế thông tin liên bộ được thiết lập từ ngày 11/9/2001, sau những tiết lộ “động trời” trên trang web WikiLeaks. Ông chủ của trang web này, Julian Assange đã trở thành đối tượng bị truy nã quốc tế. 

Liệu Mỹ có truy tố được ông chủ WikiLeaks? (Kỳ II)
“Chỉ dẫn đỏ”

Tổ chức Cảnh sát quốc tế (Interpol) cho biết cơ quan này đã phát đi “chỉ dẫn đỏ” nhằm vào ông Julian Assange, công dân Australia 39 tuổi – nhà sáng lập WikiLeaks. Trong khuôn khổ một cuộc điều tra, lệnh truy nã này được phát đi từ Thụy Điển chống lại Assange với tội danh “hiếp dâm và tấn công tình dục”.

Một phát ngôn viên của Interpol đã xác nhận thông tin lệnh truy nã được phát trên trang web của tổ chức này. Ngoài ra, “chỉ dẫn đỏ” đã được Interpol gửi tới 188 nước thành viên để đề nghị bắt giữ và trục xuất những nhân vật đáng nghi. Về phần mình, Julian Assange hôm 30/11 đã đệ đơn lên Tòa án Tối cao Thụy Điển phản đối lệnh bắt giữ mà Tòa án nước này phát đi chống lại ông liên quan tới cáo buộc “hiếp dâm”. 

Về phần mình, những tiết lộ “động trời” của WikiLeaks hôm 30/11 tiếp tục làm khuynh đảo toàn thế giới. Trang web này còn khẳng định đang giữ 3.456 tài liệu mật của Viện nghiên cứu Mỹ ở Đài Loan – cơ quan đóng vai trò như đại sứ quán Mỹ tại Đài Loan, song ý định công bố của WikiLeaks chưa rõ ràng. Ngoài ra, vai trò của Mỹ tại Đài Loan còn là một vấn đề nhạy cảm đối với Trung Quốc.

Trước những “đòn” tấn công “mềm” từ WikiLeaks, chính quyền Mỹ sẽ buộc phải xem lại hệ thống chia sẻ thông tin kết nối các bộ với nhau vì nghi ngờ hệ thống này có thể đã cho phép “hacker” dễ dàng “thọc tay” vào để ăn cắp, một quan chức giấu tên của Lầu Năm Góc cho biết.

Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Mỹ cho hay đã tạm thời hoãn truy cập vào một phần của hệ thống liên quan tới Bộ Quốc phòng Mỹ. Tuy nhiên, Bộ trưởng Quốc phòng Robert Gates thì giảm nhẹ ảnh hưởng của những vụ rò rỉ này đối với chính sách đối ngoại của nước này. “Rắc rối ư? Có. Tế nhị ư? Có. Nhưng hậu quả đối với chính sách đối ngoại khá khiêm tốn”, ông Robert Gates nói.

Liệu Mỹ có truy tố được ông chủ WikiLeaks? (Kỳ II)
Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ Ahmet Davutoglu hôm 29/11 tại Washington. Ảnh: AFP

Chưa áp tội danh nào

Cho đến nay, cả WikiLeaks và chính quyền Mỹ đều chưa giải thích vì sao những tài liệu ngoại giao mật của Mỹ có thể bị rò rỉ ra ngoài và được tung lên một cách trắng trợn trên mạng Internet. Hôm 30/11, WikiLeaks thông báo trên trang Twitter của mình rằng, tổ chức này là nạn nhân của một vụ tấn công tin học mới mạnh hơn so với vụ tấn công hôm 28/11.

Theo một nguồn tin thân cận với các nhà điều tra Mỹ, chính quyền liên bang đang tiến hành điều tra xem nhà sáng lập WikiLeaks Julian Assange có vi phạm luật hình sự khi tiết lộ nhiều tài liệu mật của Mỹ lên mạng Internet, trong đó gồm cả các tội danh theo Luật Gián điệp, hay không.

Tổng Chưởng lý Eric H-Holder Jr đã tuyên bố rõ, Bộ Tư pháp Mỹ và Lầu Năm Góc đang tích cực tiến hành “một cuộc điều tra hình sự”. Một nguồn tin khác cũng cho hay, Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) đang điều tra tất cả những người nắm giữ những tài liệu này, gồm những người chuyển tài liệu cho WikiLeaks và cả tổ chức của họ.

Trong lúc cả thế giới tò mò dõi theo vụ rò rỉ thông tin mật chưa từng có trong lịch sử nước Mỹ, từ một địa điểm bí mật tại một quốc gia nào đó, người sáng lập trang web WikiLeaks Julian Assange đã dành một cuộc phỏng vấn dài 36 phút cho Tạp chí Time qua Skype (một loại dịch vụ điện thoại Internet). Đích thân Tổng Biên tập Tạp chí Time, ông Richard Stengel, đã thực hiện cuộc phỏng vấn này. Trả lời câu hỏi liệu có phải Assange muốn Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton bị sa thải hoặc từ chức hay không khi phát tán những thông tin ngoại giao mật của Mỹ, Assange nói rằng “bà ấy nên từ chức nếu đúng là bà ấy đã ra lệnh cho các nhà ngoại giao Mỹ làm gián điệp ở Liên Hợp Quốc – hành động vi phạm các công ước quốc tế mà Mỹ đã ký kết”.

Lầu Năm Góc chỉ đạo cuộc điều tra nói trên, song cho tới nay chưa tội danh nào chống Assange được đưa ra cũng như chưa biết trong thời gian tới có tội danh nào sẽ được đưa ra hay không. Ngoài ra, tội danh bổ sung có thể được đưa ra nhắm vào các hệ thống tư pháp dân sự hay quân sự cũng vẫn là một câu chuyện “mù mờ” đối với những người quan tâm tới vụ bê bối thông tin chưa từng có này.

Khi được hỏi nước Mỹ có thể truy tố Assange như thế nào, Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Holder chưa thể trả lời và cũng không cho biết rõ liệu có phải Assange đang bị điều tra vì những hành vi vi phạm Luật Gián điệp hay không.

Tuy nhiên, một cựu cố vấn cho Cơ quan Tình báo Mỹ (CIA), ông Jeffrey H.Smith, nhận định: “Tôi tin chắc rằng, Bộ Tư pháp đang tìm cách để truy tố ông ta (Assange)”. Ông Smith cũng cho hay, cố vấn của Bộ Ngoại giao Harold H.Koh đã gửi thư cho Assange thuyết phục ông này không công bố những tài liệu ngoại giao của Mỹ, rút xuống những tài liệu đã công bố và xóa bỏ tất cả các thông tin mật từ cơ sở dữ liệu của WikiLeaks.

Theo ông Smith, ngôn ngữ trong lá thư không chỉ thể hiện một chính sách khôn ngoan, mà nó còn đặt Chính phủ Mỹ vào vị trí truy tố Assange.

Theo Luật Gián điệp Mỹ, bất kỳ ai “sở hữu trái phép thông tin liên quan tới quốc phòng” và có lý do để chứng minh rằng điều đó gây tổn hại tới Mỹ đều có thể bị truy tố, nếu người này phát tán chúng hoặc “cố ý” giữ lại chúng ngay cả khi chính phủ yêu cầu trả lại.

Tuy nhiên, theo cựu công tố viên liên bang Mỹ Baruch Weiss, quy định này đang gặp phải một số khó khăn. “Làm thế nào để chứng minh một công hàm đặc biệt về cuộc đàm phán bí mật với Nga gây nguy hiểm tới an ninh quốc gia? Bạn phải tiết lộ thêm thông tin mật để giải thích về thiệt hại do việc tiết lộ gây ra”, ông Baruch Weiss lập luận.

Về nội dung này, tờ Washington Post cho rằng, có lẽ vấn đề quan trọng nhất là Hiến pháp bảo vệ quyền tự do ngôn luận và trao đổi ý tưởng của người dân. (Còn tiếp) 

Quang Minh (Theo AFP, WP)