Liên tục tăng mức đầu tư trợ giúp pháp lý cho 62 huyện nghèo

Theo số liệu tổng hợp của Ủy ban Dân tộc, giai đoạn 2006-2010, ngân sách TƯ đã hỗ trợ các tỉnh gần 27 tỷ đồng để triển khai hoạt động TGPL, nâng cao nhận thức pháp luật cho đồng bào. Từ nguồn kinh phí này, các địa phương đã thành lập 1.570 Câu lạc bộ (CLB) TGPL tại các xã.

Trong quá trình thực hiện Chính sách TGPL, Sở Tư pháp các tỉnh, Phòng Tư pháp các huyện đã chú trọng đến việc cung cấp tài liệu pháp luật, thông tin pháp luật miễn phí cho người dân. Các Trung tâm đã đặt gần 12.000 bảng và hộp tin về TGPL tại trụ sở UBND xã và các cơ quan tố tụng; In ấn và cấp phát trên 2 triệu tờ gấp phổ biến kiến thức pháp luật bằng tiếng dân tộc; In, sao hơn 16 nghìn băng catset bằng tiếng dân tộc phát miễn phí cho người nghèo, người dân tộc thiểu số… Qua đó, những vướng mắc pháp luật của người dân được tư vấn ngay tại cơ sở; nhận thức, hiểu biết về pháp luật của đồng bào từng bước được nâng lên, hạn chế tình trạng khiếu nại, tố cáo vượt cấp.

Tuy nhiên, công tác TGPL còn gặp nhiều khó khăn như đội ngũ cán bộ mỏng so với nhu cầu và địa bàn; kinh phí hoạt động thiếu, phương tiện đi lại, nhất là ô tô, chưa được đầu tư đầy đủ trong khi cán bộ làm công tác TGPL phần lớn phải hoạt động ở xã, thôn bản vùng sâu, vùng xa … Những khó khăn này đang được chính quyền các cấp tháo gỡ dần.

Vì vậy, bước sang giai đoạn II của Chương trình 135, kinh phí thực hiện chính sách TGPL được trích từ ngân sách TƯ hỗ trợ trực tiếp cho các xã và các thôn bản đặc biệt khó khăn thuộc xã vùng II tăng lên mức 2 triệu đồng/xã/năm và 500.000đ/thôn/năm. Ngân sách địa phương hỗ trợ cho Trung tâm TGPL để thực hiện TGPL lưu động và công tác truyền thông, cung cấp tài liệu, thông tin pháp luật cho người nghèo.

Gần đây nhất, theo quy định tại Quyết định số 52 của Thủ tướng Chính phủ, các hoạt động TGPL tại các xã thuộc 62 huyện nghèo trong cả nước sẽ có định mức hỗ trợ tài chính là 6 triệu đồng/xã/năm, cao gấp 3 lần so với mức đã thực hiện thời gian vừa qua. Các hoạt động khác cũng được điều chỉnh tăng cao hơn trước như sinh hoạt các Tổ hòa giải để giải quyết các tranh chấp nhỏ trong cộng đồng dân cư được hỗ trợ với mức 1,2 triệu đồng/Tổ/năm; Bồi dưỡng tiếng dân tộc thiểu số cho người thực hiện TGPL tại các huyện nghèo theo định mức 5 triệu đồng/người/khóa (2 người/huyện/khóa/năm)…. Mục tiêu cơ bản của Quyết định 52 là nhằm nâng cao nhận thức, hiểu biết pháp luật cho người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số tại các huyện nghèo trong giai đoạn 2011-2020.

Hoạt động hỗ trợ pháp lý chủ yếu được áp dụng trong giai đoạn này được chia làm 2 nhóm: Nhóm thứ nhất bao gồm các hoạt động hỗ trợ trực tiếp cho người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số. Nhóm thứ hai bao gồm các hoạt động tăng cường năng lực cho tổ chức thực hiện TGPL, người thực hiện TGPL, tổ viên tổ hòa giải và cán bộ Tư pháp - Hộ tịch cấp xã.

Quyết định 52 cũng xác định nguồn cán bộ tham gia các hoạt động TGPL được ưu tiên lựa chọn từ chính những người đang sinh sống tại địa bàn các xã thuộc huyện nghèo, là đồng bào dân tộc thiểu số hoặc biết tiếng dân tộc thiểu số; chú trọng cán bộ nữ, cán bộ có kinh nghiệm trong hoạt động hỗ trợ pháp lý. Đặc biệt là thu hút già làng, trưởng bản, trưởng dòng họ, người có uy tín trong cộng đồng các tộc người tham gia làm cộng tác viên TGPL.

Hoàng Thư