Lên cao nguyên Xieng khouang

Cánh đồng Chum là địa điểm được nhiều du khách đến thăm. Ảnh: tourismlaos.o

Xieng khouang là tỉnh cao nguyên biên giới Đông Bắc của Lào, tiếp giáp với tỉnh Nghệ An của Việt Nam ở phía Đông và Thủ đô Viêng Chăn về phía Tây Nam. Địa hình núi non trùng điệp, với độ cao từ 1.500 đến 2.000m do đó khí hậu nơi đây mát mẻ quanh năm.

Từ Viêng Chăn đi về phía Bắc theo quốc lộ 13 khoảng 225km đến ngã ba Phou Kuod (Núi Kun), từ đó đi thẳng đến Luang Prabang, sau đó rẽ phải sang đường đi Xieng khouang.

Xieng khouang có đỉnh Phu Bia cao 2.820m so với mực nước biển. Đây là đỉnh cao nhất của Lào. Đường đi quanh co hiểm trở qua núi đồi, thung lũng. Hai bên rừng cây ngút ngàn, nước từ núi cao đổ xuống tạo nên phong cảnh hùng vĩ thơ mộng. Hầu hết thị xã, thị trấn của Xieng khouang đã bị phá hủy hoàn toàn bởi bom đạn Mỹ trong thời gian chiến tranh nên tỉnh lỵ của Xieng khouang được xây dựng lại sau năm 1975. Hiện Phonesavanh là thủ phủ của tỉnh Xieng khouang, nằm dưới thung lũng, có diện tích 4.500km2 với những đồi thông mơ mộng, những cánh đồng lúa nước, lúa nương và từng đàn gia súc thong thả gặm cỏ trên những đồng cỏ mênh mông. Buổi chiều từ trên cao nhìn xuống nắng vàng xuyên qua hàng thông. Từng cột khói trắng thong thả bay lên, cảm giác thật yên ả, thanh bình.

Xieng khouang nổi tiếng với cánh đồng Chum (tiếng Lào là Thồng Hảy Hín, tiếng Anh là Plains of Jars). Điều lạ là chum nằm rải rác khắp địa phận Xieng khouang (nơi khác không có). Nhưng hiện nay du khách chỉ được phép đến thăm 3 địa điểm chính xung quanh Phonesavanh: địa điểm 1 (hay còn gọi là Bản Ang), địa điểm 2 (Lắt Sén), địa điểm 3 (Bản Sua), cách Phonesavanh theo thứ tự 12km, 23km và 28km.

Thời kỳ chiến tranh chống Mỹ của Việt Nam, cánh đồng Chum là nơi chịu nhiều bom đạn nhất nước Lào. 10 năm không quân Mỹ liên tục oanh tạc Xieng khouang, hòng tiêu diệt Pathet Lào và ngăn chặn hậu cần của miền Bắc tiếp tế vào Nam qua đường Hồ Chí Minh. Từ 1964-1973, ước tính khối lượng bom Mỹ rải xuống nơi này mỗi người dân chịu 350 tấn bom. Bề mặt cao nguyên chi chít những ao hồ do những trận “mưa bom” để lại. Mấy mươi năm qua, du khách đến nơi này vẫn còn thấy trong khách sạn có những chiếc gạt tàn thuốc làm bằng vỏ bom bi: hình quả ổi, quả dứa... màu vàng, màu bạc... Tại địa phương, vỏ bom tấn, bom B52 còn được dùng như vật liệu xây dựng, vật trang trí trong mỗi ngôi nhà, khu vườn...

Bản Ang là nơi thu hút khách du lịch nhiều nhất. Địa điểm này nằm trên một ngọn đồi, cây cối thưa thớt, xa xa là dãy Trường Sơn chập chùng. Một khoảng đất trống làm chỗ đậu xe đồng thời là nơi bán vé và đồ lưu niệm. Lối lên đồng Chum là những bậc thang thoai thoải được nện đá cẩn thận, mưa xuống cầu thang không bị trơn hay lầy lội. Bước qua bậc thang cuối cùng phía trên là cả một cánh đồng rất nhiều chum, rãi rác từng nhóm 10 cái có, 5-7 cái có, riêng lẻ có, to nhỏ cao thấp không đều, với những hình dạng khác nhau: cái miệng vuông, cái miệng tròn, miệng lồi... đứng phơi dưới nắng hay nằm ẩn hiện dưới những tán cây xanh; cái đứng hẳn trên mặt đất, cái lún một phần thân dưới đất. Ở địa điểm này có 250 chum và duy nhất 1 cái có nắp.

Lắt Sén có khoảng 100 chum và Bản Sua cũng có khoảng từng ấy chum. Có lẽ hai địa điểm này do đường sá chưa được nâng cấp, bụi đỏ, ít người đến thăm, nên cảnh quan hơi âm u, cây cối mọc um tùm. Ở giữa những chum bị thủng đáy, theo thời gian, là những rễ, những gốc cây to lớn đâm xuyên qua.

Có nhiều giả thiết khác nhau về nguồn gốc, công dụng của những chiếc chum: đựng thức ăn, ủ rượu cho quân lính, làm mộ táng cho các vua quan. Đây vẫn là điều bí ẩn chưa có lời giải đáp. Hiện cánh đồng Chum đang được các chuyên gia thuộc Tổ chức UNESCO nghiên cứu, khảo sát lại vị trí, đánh dấu toàn bộ số chum để công nhận là di sản văn hóa thế giới-một di sản bằng đá trên nóc mái nhà Đông Dương.

Cách Phonesavanh khoảng 50km về phía Bắc thuộc huyện Mường Khăm có hai suối nước nóng: Ban Nỏi (suối nhỏ) và Ban Nhày (suối lớn) nhiệt độ lên tới 60oC. Gần Mường Khăm có động Piu thuộc Bản Na Mơn. Động Piu được thế giới biết đến từ năm 1969, sau sự kiện không quân Mỹ oanh tạc và giết cùng một lúc 400 phụ nữ, trẻ em và người già đang trốn trong đó.

Một điểm khác biệt của Xieng khouang so với các nơi khác trên đất Lào là ít chùa. Chùa Phiawt được xây dựng từ năm 1564 nhưng chiến tranh đã phá hủy gần như toàn bộ. Xieng khouang hấp dẫn khách du lịch bốn phương bởi cảnh quan hoang sơ, thiên nhiên trong lành, nguyên thủy.

Theo Báo Cần Thơ