Lễ hội Từ Lương Xâm- Gợi nhớ trang sử hào hùng
Như mùa xuân chẳng lỗi hẹn bao giờ, năm nào cũng vậy, qua rằm tháng Giêng, Từ Lương Xâm lại tưng bừng mở hội đón du khách với nhiều hoạt động mang đậm truyền thống văn hóa dân tộc diễn ra trong 3 ngày, từ 16 đến 18 tháng Giêng (tức 10 đến 12-2 dương lịch). Năm nay, thời tiết đẹp, trong không khí ấm áp của mùa xuân, dòng người đổ về đây nườm nợp từ trước chính hội mấy ngày.
Từ Lương Xâm nằm trên địa bàn xã Nam Hải, quận Hải An, gắn liền với tên tuổi bậc anh hùng dân tộc Ngô Vương Quyền, nơi đây từng là đại bản doanh của quân Ngô Quyền trong trận chiến trên sông Bạch Đằng. “ Đằng Giang tự cổ huyết do hồng”, nơi diễn ra cuộc chiến đấu chống quân xâm lược để giữ gìn chủ quyền của dân tộc, máu quân thù nhuộm hồng cả dòng sông. Để tưởng nhớ đến đức vua Ngô Vương Quyền cùng chiến công hiển hách trên dòng sông Bạch Đằng, hằng năm, vào ngày 16 tháng Giêng, người dân làng chài xã Nam Hải, quận Hải An tiến hành các nghi lễ truyền thống như lễ cáo, lễ mở cung, lễ di cung thánh thượng, lễ rước các nhân thần có công với nước…Sau phần lễ, các hoạt động văn hóa, văn nghệ, các trò chơi dân gian được tổ chức như: đu tiên, bịt mắt bắt dê, bịt bắt đập niêu, cờ tướng…thu hút hàng vạn khách du lịch trong nước và quốc tế tham gia, cổ vũ. Lễ hội Từ Lương Xâm không chỉ của người dân xã Nam Hải hay quận Hải An mà cũng là lễ hội truyền thống của nhân dân thành phố Hải Phòng từ bao đời nay.
Thăm Từ Lương Xâm, du khách như thấy lại một trang sử hào hùng của dân tộc. Mỗi lần diễn ra lễ hội, được tái hiện lại những hình ảnh xưa đâu đây trên dòng Bạch Đằng giang, bóng Ngô Vương Quyền lồng lộng cầm gươm cùng toàn quân, toàn dân đánh giặc. Những chiếc cọc gỗ lớn được đẽo gọt, cắm xuống lòng sông. Khi nước triều dâng, cọc nhọn chìm dưới mặt nước. Dòng sông vẫn hiền hòa như bao đời nay nhưng ẩn chứa trong lòng những sục sôi căm thù và quyết tâm giữ nước của dân tộc. Những chiến thuyền lớn của giặc từ ngoài biển ào ào tiến vào dương dương tự đắc. Để nhử địch, Ngô Vương Quyền cho một số thuyền nhỏ vừa đánh vừa vờ bỏ chạy để dụ địch vào sâu trong bãi cọc. Quân giặc bị mắc mưu. Những chiếc thuyền chiến cồng kềnh tiến dần vào bãi phục kích. Chờ đúng thời điểm thủy triều chuẩn bị rút, quân ta bất ngờ xông ra đánh địch, trên bờ, dưới sông, khói lửa ngút trời. Những chiếc cọc nhọn dần lộ ra, trở thành bàn chông chọc thủng thuyền địch. Bọn giặc hoảng loạn bởi ngay cả đường rút chạy cũng không còn. Tướng giặc Hoằng Thao tử nạn.
Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 mở ra trang sử chói lọi cho dân tộc, vĩnh viễn chấm dứt ách đô hộ của phong kiến phương Bắc. Đất nước giành được độc lập, tự chủ. Các thế hệ sau nối tiếp truyền thống đánh giặc của Ngô Vương Quyền. Sông Bạch Đằng 3 lần vùi thây quân xâm lược. Lần thứ 2, năm 981, Lê Hoàn tức Lê Đại Hành đánh tan quân xâm lược nhà Tống. Lần thứ 3, sau 350 năm, vua tôi nhà Trần lại tiêu diệt gọn hàng vạn quân Nguyên Mông. Đất nước Việt
“Sông núi nước
Rành rành định phận ở sách trời;
Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm;
Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời.”
|
Tưởng nhớ vị anh hùng dân tộc Ngô Vương Quyền, nhiều nơi ở Hải Phòng và trên đất nước lập đền, từ tôn thờ ông. Từ Lương Xâm được suy tôn là “Từ Cả” trong số các đền thờ Ngô Vương Quyền ở Hải Phòng. |
Không chỉ có ý nghĩa lịch sử, Từ Lương Xâm còn là một di tích lịch sử cổ với phong cách kiến trúc độc đáo, mang đậm chất Á Đông. Gian chính của Từ là nhà Tiền đường được xây dựng lại từ thời nhà Nguyễn. Những bức chạm đều mang dấu ấn nghệ thuật kiến trúc và chạm khắc thời Lê-Nguyễn. Hiện trong Từ lưu giữ nhiều hiện vật cổ như hương án, kiệu bát cống thời Lê, những chiếc cọc gỗ trong trận Bạch Đằng giang năm xưa và các sắc phong của vua niên hiệu triều Lê, triều Nguyễn…
|
Năm 1986, Từ Lương Xâm được xếp hạng “di tích lịch sử- kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia”. Trong các năm 2007-2008, Từ Lương Xâm được nhà nước cấp kinh phí cải tạo, tu bổ các công trình chính và tiến hành lễ kỷ niệm 1070 năm chiến thắng Bạch Đằng và 1064 năm ngày mất của Đức Ngô Vương Quyền. |
Phó chủ tịch UBND quận Hải An Nguyễn Thị Luyến cho biết, để tiếp tục tu bổ, tôn tạo tiếp các hạng mục còn lại, mở rộng khuôn viên, dựng tượng Ngô Vương Quyền…nâng cấp Từ Lương Xâm tương xứng với tầm vóc và ý nghĩa lịch sử của di tích, quận được phát hành sổ xố Kiến Thiết huy động kinh phí. Ngay sau lễ hội Từ Lương Xâm năm nay, quận sẽ tiến hành các thủ tục để sớm thực hiện việc tu bổ, tôn tạo các hạng mục đó, để di tích lịch sử còn mãi với các thế hệ sau. Những chiến công hiển hách của Ngô Vương Quyền cùng các vị anh hùng dân tộc luôn sống mãi trong lòng những người dân Hải Phòng và cả nước.
Hương Mai