Lễ hội Khai hạ làng Tượng Sơn ở Quảng Trị được ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Văn Ninh, Phó Chủ tịch UBND phường Ba Đồn, Trưởng Ban tổ chức nhấn mạnh: Lễ hội Khai hạ làng Tượng Sơn là lễ hội truyền thống tiêu biểu, kết tinh những giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc của vùng đất Quảng Long xưa, nay là phường Ba Đồn.

Các đại biểu tham dự lễ hội.

Được tổ chức vào ngày mùng 7 tháng Giêng Âm lịch hằng năm, lễ hội không chỉ mở đầu cho một năm mới lao động, sản xuất mà còn là dịp tưởng nhớ công lao các bậc tiền nhân, anh hùng liệt sỹ, thành hoàng làng và đặc biệt là danh tướng Nguyễn Dụng, người con ưu tú của quê hương, có công cùng vua Quang Trung Nguyễn Huệ làm nên những chiến thắng vang dội trong lịch sử dân tộc.

Các nghi thức dâng hương, khai trống, khai chiêng, khai đao, khai roi, khai cù… được thực hiện trang nghiêm, thể hiện chiều sâu văn hóa của Lễ hội Khai hạ làng Tượng Sơn.

Đối với người dân Tượng Sơn, Lễ Khai hạ còn mang ý nghĩa thiêng liêng, gửi gắm ước vọng về một năm mới bình an, mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt. Ông Trần Văn Trọng, người dân địa phương chia sẻ: Việc Lễ hội được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia là niềm vinh dự, tự hào lớn lao, tiếp thêm động lực để các thế hệ chung tay gìn giữ và phát huy giá trị truyền thống của quê hương.

Chương trình nghệ thuật chào mừng và đông đảo đại biểu, Nhân dân tham dự Lễ hội Khai hạ làng Tượng Sơn gắn với đón nhận bằng ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.

Lễ hội Khai hạ là sự hòa quyện giữa tín ngưỡng dân gian và truyền thống yêu nước, được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Tại đình làng Tượng Sơn, phần lễ diễn ra trang nghiêm với các nghi thức dâng hương, khai trống, khai chiêng, khai đao, khai roi, khai cù…, tái hiện sinh động nét đẹp văn hóa đặc sắc của một di sản vừa được vinh danh cấp quốc gia.

Hội cướp cù, trò chơi dân gian đặc sắc, thu hút đông đảo thanh niên và người dân tham gia, cổ vũ.

Phần hội diễn ra sôi nổi trên bãi cát giữa làng với điểm nhấn là hội cướp cù, trò chơi dân gian độc đáo mang đậm tinh thần thượng võ. Hai đội tranh tài quyết liệt, tìm cách đưa quả cù vào rổ tre đặt trên đỉnh cây cao để giành chiến thắng trong tiếng reo hò cổ vũ của đông đảo người dân. Theo quan niệm dân gian, đội giành chiến thắng sẽ gặp nhiều may mắn, thuận lợi trong năm mới.

Các đô vật tranh tài sôi nổi tại hội vật truyền thống trong khuôn khổ lễ hội.

Tiếp nối không khí hào hứng là hội vật truyền thống với sự tham gia của các đô vật được tuyển chọn từ các tổ dân phố. Những trận đấu ngang sức, quyết liệt, cùng tiếng trống, tiếng chiêng rộn ràng đã góp phần làm nên không khí lễ hội tưng bừng, gắn kết cộng đồng.

Hội vật góp phần tạo nên không khí tưng bừng, đậm đà bản sắc văn hóa lễ hội đầu xuân.

Trải qua hơn 250 năm tồn tại, Lễ hội Khai hạ làng Tượng Sơn đã trở thành biểu tượng văn hóa - lịch sử thiêng liêng của địa phương. Năm 2003, đình làng Tượng Sơn và lăng mộ danh tướng Nguyễn Dụng được xếp hạng Di tích Lịch sử cấp Quốc gia. Đặc biệt, ngày 27/6/2025, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quyết định ghi danh lễ hội vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.

Việc đón nhận bằng ghi danh không chỉ khẳng định giá trị bền vững của Di sản mà còn mở ra cơ hội để địa phương tiếp tục bảo tồn, phát huy nét đẹp văn hóa truyền thống, góp phần xây dựng đời sống văn hóa cơ sở và quảng bá hình ảnh quê hương Ba Đồn giàu truyền thống lịch sử, văn hóa.