Lễ hội đền Trạng Trình: Hoạt động quảng bá lễ hội chưa có sức lôi cuốn

Kỷ niệm 425 năm ngày mất danh nhân văn hóa Nguyễn Bỉnh Khiêm, lần đầu lễ hội đền Trạng Trình được tổ chức ở cả quê nội (Vĩnh Bảo) và quê ngoại (Tiên Lãng). Mục đích quảng bá lễ hội đến với đông đảo du khách trong và ngoài thành phố được quán triệt và nhấn mạnh ngay từ những ngày đầu triển khai lễ hội. Tuy nhiên, qua ba ngày diễn ra lễ hôi có thể thấy, sẽ còn nhiều việc phải làm để đưa lễ hội trở thành một sản phẩm du lịch đặc sắc của thành phố …

Chưa hấp dẫn

Lễ hội đền Trạng Trình và kỷ niệm 425 năm ngày mất danh nhân văn hóa Nguyễn Bỉnh Khiêm chính thức diễn ra từ ngày 1 đến 3-1-2011 nhưng ngay từ chiều 31-12-2010, khu di tích đền Trạng Trình tại huyện Vĩnh Bảo đã rất đông du khách. Trong ba ngày, dù có những lúc trời không chiều lòng người, mưa nặng hạt, nhưng lượng khách về đây vẫn rất đông. Ngày chính lễ (2-1-2011) nhân viên làm việc tại ba điểm để xe ở khu di tích hoạt động hết công suất. Dọc các ngả đường dẫn vào khu di tích đền Trạng Trình đều bố trí lực lượng bảo đảm an ninh, nhưng tình trạng tắc đường cục bộ vẫn xảy ra. 

Tại Khu di tích đền Trạng Trình, ngoài phần lễ chính, nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao được tổ chức, nhưng chưa tạo được sức hấp dẫn như mong đợi. Gian triển lãm thư pháp ngày 2-1, trời mưa, nhiều bức thư pháp bị ướt, có bức bị rách, có bức nét chữ nhòe nhoẹt. Hội thơ “Vầng trăng quê Trạng” chỉ đông đúc khi mới bắt đầu. Chương trình chưa kết thúc, nhiều người tản mát tới các địa điểm khác. Chiếm diện tích nhiều nhất trong không gian lễ hội tại đây là các hàng quán. Bên cạnh một số món ăn dân dã như bánh đa, cốm, nông sản của địa phương, mặt hàng bán tại các hàng quán chủ yếu là nước ngọt, bánh kẹo, đồ chơi Trung Quốc, quần áo. Khu vực núi sấm 9 ngọn, có biển cấm hẳn hoi nhưng nhiều du khách, nhất là các em học sinh cố tình giẫm lên cỏ mới trồng, trèo lên đỉnh núi để chụp ảnh. Khu vực vườn tượng cạnh đó cũng là điểm nhiều người tới tham quan, chụp ảnh lưu niệm. Nhiều người trèo lên tượng trâu, đu vào tay tượng. Len lỏi giữa dòng người về dự lễ hội là những em nhỏ bán hàng rong, đeo bám, gạ khách mua từng phong kẹo cao su, các bà, các chị bán hương và những người xin tiền, tàn tật bò lê trên đường rất phản cảm.

Lần đầu lễ hội được mở rộng sang cả quê ngoại của Trạng Trình tại huyện Tiên Lãng với nhiều hoạt động vui hội, nhưng dường như không khí lễ hội chưa đến được với chính người dân nơi đây. Ngày 1-1, khi lễ kỷ niệm tại từ đường Nhữ-Nguyễn và lễ động thổ tôn tạo khu Mả Nghè được tổ chức, bà con vẫn miệt mài trên đồng ruộng. Các trò chơi chọi gà, tổ tôm điếm… tại khu vực chùa Bảo Khánh, liên hoan văn nghệ các làng văn hóa tại nhà văn hóa xã Kiến Thiết, rất ít người tham dự.

Không chỉ giẫm lên cỏ mới trồng, leo lên đỉnh núi, du khách còn treo cả lên tượng trâu để chụp ảnh.

Trong khuôn khổ lễ hội, Sở Văn hóa- Thể thao và Du lịch tổ chức gian giới thiệu tua du lịch đến đền Trạng và các di tích liên quan đến Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm. Hoạt động này nhằm quảng bá lễ hội và kết nối khu di tích Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm với các điểm di tích lịch sử, văn hóa độc đáo khác của thành phố. Tuy nhiên, khi đến với gian giới thiệu tua du lịch, du khách chỉ nhận được thông tin về một vài di tích lịch sử văn hóa của thành phố qua các tờ rơi, tập gấp, một vài cuốn sách được bày bán. Ngoài ra, không có một hình thức giới thiệu nào khác. Về phía địa phương, Ban quản lý khu di tích đền Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm phối hợp với xí nghiệp gốm sứ Chu Đậu sản xuất và bày bán các sản phẩm gốm sứ có hình ảnh của Trạng Trình và khu di tích cùng với các tư liệu, sách liên quan tới Trạng Trình, bút Tuyết Giang phu tử, đĩa đồng in hình Nguyễn Bỉnh Khiêm… Điều đáng nói là cùng chung mục đích quảng bá, giới thiệu về lễ hội, khu di tích nhưng gian xúc tiến du lịch và khu vực bán những sản phẩm lưu niệm của Ban quản lý di tích không có bất cứ một sự liên kết nào. Hệ quả là cả hai hoạt động quảng bá này đều không tạo được ấn tượng và những du khách về dự hội không tìm được những sản phẩm lưu niệm mang đặc trưng của lễ hội và bản sắc văn hóa địa phương.

Trong khi đó, nhà trưng bày giới thiệu thân thế, sự nghiệp của Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm với hệ thống hiện vật tư liệu nghèo nàn, cách trưng bày cũ, đơn điệu lại trở thành nơi tránh mưa cho du khách. Theo anh Nguyễn Bá Đốc, Trưởng Ban quản lý khu di tích đền Trạng, kế hoạch tổ chức lễ hội có nội dung triển lãm tư liệu về thân thế, sự nghiệp của Trạng Trình nhưng do nhà trưng bày hiện đang là trụ sở làm việc của Ban quản lý nên những ngày lễ hội, anh em chỉ dọn gọn đồ đạc, quét sạch sẽ và mở cửa, chứ không thế tiến hành triển lãm.

Rõ ràng, lễ hội còn nhiều điều chưa vui; các hoạt động quảng bá cho lễ hội và khu di tích tổ chức đơn lẻ theo kiểu “việc ai người ấy làm” thì việc đưa lễ hội trở thành một sản phẩm du lịch văn hóa đặc sắc hấp dẫn du khách vẫn là mục tiêu của tương lai./. 

Thành Lê