Lễ hội Đền Bà Triệu năm 2026 được tổ chức với quy mô cấp tỉnh
Nhân kỷ niệm 1.778 năm ngày mất Anh hùng dân tộc Triệu Thị Trinh, UBND tỉnh Thanh Hóa đã thống nhất chủ trương tổ chức Lễ hội đền Bà Triệu năm 2026 với quy mô cấp tỉnh, hứa hẹn trở thành điểm nhấn văn hóa, tâm linh lớn của xứ Thanh trong mùa lễ hội đầu năm.
UBND tỉnh Thanh Hóa vừa có văn bản chấp thuận đề xuất của Sở VHTTDL về việc tổ chức Lễ hội đền Bà Triệu năm 2026. Theo kế hoạch, Lễ hội Đền Bà Triệu năm 2026, Kỷ niệm 1778 năm ngày mất Anh hùng dân tộc Triệu Thị Trinh (22/2 năm Mậu Thìn 248 - 22/2 năm Bính Ngọ 2026), sẽ được tổ chức với quy mô cấp tỉnh theo nghi thức truyền thống, đảm bảo trang trọng, thiết thực và tiết kiệm.
Lễ hội sẽ khai mạc vào hồi 08h00 ngày 9/4/2026 (tức ngày 22/2 năm Bính Ngọ), với các nội dung gồm: Phần Lễ dâng hương, tế lễ và các hoạt động văn hóa dân gian truyền thống tại các điểm trong Khu di tích lịch sử văn hóa và kiến trúc nghệ thuật Đền Bà Triệu, gồm: Đền Bà Triệu, Đình làng Phú Điền, Lăng mộ Bà Triệu trên núi Tùng, Lăng mộ ba ông tướng họ Lý dưới chân núi Tùng, Đền Đệ tứ và Miếu Bàn thề .
Ngoài ra, còn có các hoạt động trưng bày, thuyết minh tại khu di tích như: tổ chức trưng bày tranh ảnh giới thiệu về Khu di tích lịch sử văn hóa và kiến trúc nghệ thuật Đền Bà Triệu, nhân vật lịch sử Triệu Thị Trinh, cuộc khởi nghĩa Bà Triệu; các di tích lịch sử nổi tiếng xứ Thanh.
Phần hội, tổ chức các hoạt động văn hóa, trò chơi, trò diễn dân gian đặc sắc của địa phương, các hội thi, hội diễn tại các điểm di tích Đền Bà Triệu, Đình làng Phú Điền... diễn ra trước, trong và sau thời gian tổ chức Lễ hội Đền Bà Triệu 2026 tại xã Triệu Lộc.
Việc tổ chức Lễ hội Đền Bà Triệu năm 2026, Kỷ niệm 1778 năm ngày mất Anh hùng dân tộc Triệu Thị Trinh nhằm thể hiện sự tri ân sâu sắc của thế hệ hôm nay đối với di sản văn hóa của cha ông để lại; tôn vinh anh hùng dân tộc Triệu Thị Trinh và những người có công trong lịch sử dựng nước và giữ nước; khơi dậy truyền thống văn hóa của xứ Thanh; khẳng định lòng tự hào, tự tôn dân tộc, góp phần giáo dục và phát huy truyền thống yêu nước và đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân ta trong thời kỳ mới.
Đồng thời, giới thiệu và quảng bá những giá trị văn hóa, kiến trúc tiêu biểu, độc đáo của Khu di tích lịch sử văn hóa và kiến trúc nghệ thuật Đền Bà Triệu gắn với tiềm năng văn hóa du lịch của xứ Thanh với bạn bè trong nước và quốc tế.
Theo sử sách, năm 248, Triệu Thị Trinh (tức Bà Triệu) cùng người anh trai là Triệu Quốc Đạt, một huyện lệnh có uy thế trong vùng, đã tập hợp nghĩa sĩ, chọn núi Nưa làm căn cứ luyện tập võ nghệ, dấy binh khởi nghĩa, đánh đuổi quân Đông Ngô xâm lược.
Cuộc khởi nghĩa Bà Triệu sau đó thất bại, nữ tướng đã tuẫn tiết tại núi Tùng (nay thuộc xã Triệu Lộc) vào ngày 22/2 năm Mậu Thìn (248).
Cuộc khởi nghĩa chống quân Đông Ngô của Bà Triệu tuy không thành công nhưng đã trở thành mốc son sáng chói trong lịch sử, thể hiện tinh thần quật cường, bất khuất chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta.
Để tưởng nhớ công lao của Bà Triệu, nhân dân xã Triệu Lộc đã lập đền thờ, xây lăng mộ bà trên đỉnh núi Tùng, dựng đền thờ trên núi Gai và xây dựng ngôi đình lớn ở làng Phú Điền. Qua các triều đại Lý, Trần, Lê, Nguyễn, đền miếu đều được tu sửa, ban sắc phong và quy định tế lễ với nghi thức quốc lễ.
Hằng năm, vào ngày giỗ Vua Bà (22/2 âm lịch), nhân dân trong vùng và du khách thập phương về dâng hương tại đền Bà Triệu và các điểm di tích liên quan, đồng thời tổ chức nhiều nghi lễ, hoạt động văn hóa, thể thao như rước kiệu Bà, trình tấu chúc văn tại đền.
Trong đó, nghi thức rước kiệu (còn gọi là lễ rước bóng) là nghi thức đặc sắc, quan trọng và linh thiêng bậc nhất, thu hút đông đảo người dân và du khách tham dự. Điểm đặc biệt làm nên sự độc đáo của lễ rước kiệu là hiện tượng được dân gian gọi là “kiệu bay”.
Trải qua hơn 17 thế kỷ, Lễ hội đền Bà Triệu là một trong những lễ hội lâu đời nhất, có sức lan tỏa sâu rộng và giàu giá trị văn hóa, lịch sử bậc nhất của xứ Thanh.
Năm 2014, Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật đền Bà Triệu được công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt.