Lễ hội chùa Keo: Niềm tự hào của người dân quê lúa Thái Bình

(PLVN) - "Ai về lễ hội Chùa Keo, Cạnh đê Duy Nhất, dọc theo sông Hồng"... Chùa Keo từ lâu không còn đơn thuần chỉ là một di tích lịch sử cấp quốc gia đặc biệt mà còn là biểu tượng, là niềm tự hào của mỗi người dân quê lúa.
Biểu diễn du thuyền hát giao duyên tại Lễ hội chùa Keo. Ảnh: Báo Thái Bình Biểu diễn du thuyền hát giao duyên tại Lễ hội chùa Keo. Ảnh: Báo Thái Bình

Nếu ai đã từng biết, từng nghe về danh tiếng của chùa Keo (xã Duy Nhất, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình) chắc hẳn đều có ước mong được một lần ghé thăm ngôi đại cổ tự này. 

Chùa Keo có tên chữ là Thần Quang Tự. Chùa có hai cụm kiến trúc độc đáo là chùa và đền, trong đó chùa là nơi thờ Phật và đền thờ Đức thánh Dương Không Lộ - người có nhiều công lao cho đất nước, nhân dân. Trải qua gần 400 năm tồn tại, tu bổ, tôn tạo, chùa Keo hiện còn 17 công trình, 128 gian, có gác chuông 3 tầng. Với kiến trúc độc đáo, chùa Keo được xếp là một trong những ngôi chùa cổ đẹp nhất hiện nay. Năm 2017, lễ hội chùa Keo được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Lễ hội chùa Keo: Niềm tự hào của người dân quê lúa Thái Bình ảnh 1
 Vẻ đẹp cổ kính tại chùa Keo

Tại chùa Keo, mỗi năm tổ chức hai mùa lễ hội. Hội Xuân được mở vào ngày mồng 4 tháng Giêng. Hội Thu được mở vào các ngày 13, 14, 15 tháng 9 Âm lịch và là hội chính nhằm tưởng nhớ, suy tôn Ðức thánh Thiền sư Không Lộ.

Nếu như lễ hội mùa Xuân vừa là lễ hội nông nghiệp vừa là lễ hội thi tài gắn với sinh hoạt của cư dân nông nghiệp vùng sông nước thì lễ hội mùa Thu ngoài tính chất là hội thi tài giải trí còn mang đậm tính chất của một lễ hội lịch sử. Lễ hội chùa Keo hiện còn bảo lưu nguyên vẹn nhiều nghi thức truyền thống như: Khai chỉ mở cửa đền Thánh, tế lễ Phật thánh trong nội tự chùa, rước kiệu Đức thánh…

Lễ hội chùa Keo: Niềm tự hào của người dân quê lúa Thái Bình ảnh 2
Gác chuông chùa Keo 

Nghi lễ rước kiệu Đức thánh tại lễ hội chùa Keo là một nghi lễ được tổ chức kỳ công, hoành tráng nhất trong các lễ hội của vùng châu thổ Bắc bộ nhằm tái hiện lại cuộc kinh lý của Thiền sư Không Lộ lên kinh đô chữa bệnh cho vua Lý Thánh Tông và các sự lệ diễn tả lại cuộc đời của ngài. Nghi lễ rước kiệu thánh được tổ chức vào ngày 14/9 Âm lịch chính là ngày sinh của Thiền sư Không Lộ, cũng là ngày giữa hội.

Chuẩn bị từ giữa đêm, đến 6 giờ sáng cuộc rước chính thức bắt đầu. Mặc dù đoàn rước hàng nghìn người, kéo dài hàng trăm mét với nhiều thành phần tham gia từ người già, trai tráng, phụ nữ, trẻ em trong trang phục chỉnh tề, cầu kỳ cùng hệ thống đạo cụ đa dạng như kiệu, lọng, long đình, nhang án, trống, chiêng… song tất cả thành viên tham gia rước kiệu đều tôn nghiêm, thành kính tuân theo các quy định truyền thống nghiêm ngặt.

Lễ hội chùa Keo: Niềm tự hào của người dân quê lúa Thái Bình ảnh 3
Giếng cổ tại chùa Keo 

Nghi lễ rước kiệu là nghi lễ mang tính tôn giáo đặc trưng nhưng lại đậm đà sắc thái của những sinh hoạt văn hóa dân gian của đất và người Thái Bình. Qua các nghi lễ đó, dân làng cầu mong thánh thần phù hộ độ trì, che chở cho mùa màng bội thu, cuộc sống an khang thịnh vượng.

Lễ hội chùa Keo với sự tích về Thiền sư Không Lộ phản ánh một thời kỳ phát triển của Phật giáo ở Việt Nam. Lễ hội không chỉ mang màu sắc tôn giáo nhằm đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng lành mạnh của nhân dân mà còn là môi trường bảo tồn, lưu truyền văn hóa truyền thống và là biểu tượng của sự cố kết cộng đồng. Lễ hội chùa Keo cũng là nơi cư dân nơi đây nói riêng và khách thập phương gửi gắm ước mơ, khát vọng về cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Hiện nay, cùng với di tích chùa Keo, lễ hội chùa Keo trở thành điểm du lịch hấp dẫn du khách đến với Thái Bình. Tuy nhiên, lễ hội chùa Keo hiện nay không còn thực hành các cuộc thi tài như thi thày đọc, thi bơi chải, thi trống, thi kèn, múa ếch vồ… như trước. Để bảo tồn và phát huy giá trị của lễ hội, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thái Bình đã phân cấp, giao huyện Vũ Thư lập Ban Quản lý di tích để quản lý và bảo vệ, phát huy giá trị di tích, lễ hội. Quy trình thực hành lễ hội và các nghi thức liên quan trong lễ hội được cộng đồng tổ chức và thực hiện gần nhất với nghi lễ truyền thống.

Lễ hội chùa Keo: Niềm tự hào của người dân quê lúa Thái Bình ảnh 4
 Kiến trúc độc đáo tại chùa Keo

Những năm gần đây, không gian di tích quốc gia đặc biệt chùa Keo đã được đầu tư trùng tu tôn tạo, góp phần thu hút khách du lịch và bảo tồn lễ hội một cách bền vững. Nhiều trò chơi dân gian đã được khôi phục nhằm duy trì và phát huy giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc trong lễ hội chùa Keo. Xây dựng chùa Keo cũng như lễ hội chùa Keo là một điểm đến hấp dẫn với du khách trong và ngoài nước là một trong những định hướng quan trọng trong phát triển du lịch của huyện Vũ Thư nói riêng, tỉnh Thái Bình nói chung.

Đại đức Thích Thanh Quang, Trụ trì chùa Keo cho biết: "Các hoạt động văn hóa, tín ngưỡng độc đáo trong lễ hội chùa Keo đã có từ hàng trăm năm nay. Trước kia, có giai đoạn, do điều kiện đất nước có chiến tranh khiến việc tổ chức lễ hội và các hoạt động truyền thống trong lễ hội chùa Keo ít nhiều bị ảnh hưởng. Từ năm 1980 đến nay, với sự quan tâm của các cấp, các ngành, lễ hội chùa Keo truyền thống được khôi phục, duy trì và phát huy. Tôi mong chùa Keo tiếp tục nhận được sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền các cấp, sự ủng hộ vật chất và tinh thần của tăng ni, Phật tử, con em làng Keo và các tầng lớp nhân dân để tiếp tục lưu giữ và phát huy những nét đẹp văn hóa độc đáo trong lễ hội truyền thống". 

Trung Du
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

TV.Pharm chủ động ứng phó đại dịch bằng tầm nhìn dài hạn

"1.000 túi thuốc hỗ trợ F0" do TV.Pharm, Quỹ Hope phát tặng cho người dân Quận 4, TP HCM. Ảnh: Kông Dương - Đỗ Hương
(PLVN) - Để duy trì tốt hoạt động sản xuất và tăng cường cứu trợ y tế cấp phát miễn phí hàng nghìn túi thuốc an sinh-hỗ trợ điều trị F0 tại nhà…, Công ty Dược phẩm TV.Pharm đã rất nỗ lực, sớm lập kế hoạch ứng phó với đại dịch trong suốt thời gian giãn cách xã hội nghiêm ngặt, kéo dài.

Bến Tre phải quyết liệt giữ vững vùng xanh

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam tại buổi làm việc với Bến Tre.
(PLVN) - Cho rằng toàn tỉnh Bến Tre đã ở trạng thái bình thường mới, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam yêu cầu tỉnh phải củng cố, giữ vững vùng xanh, thậm chí quyết liệt hơn vùng đỏ.

Ninh Bình cấp bách ngăn chặn nguy cơ lây nhiễm dịch bệnh từ Hà Nam

Chốt kiểm soát phòng, chống dịch COVID-19 đặt tại cầu Non Nước thành phố Ninh Bình
(PLVN) - UBND tỉnh đã ban hành văn bản số 610/UBND-VP6 về việc thực hiện một số biện pháp cấp bách trong phòng, chống dịch COVID-19 trên địa bàn tỉnh, yêu cầu những người về Ninh Bình từ Hà Nam đều phải thực hiện cách ly tập trung 14 ngày (trừ những trường hợp đặc biệt).

Vĩnh Phúc triển khai chương trình "Sóng và máy tính cho em”

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Vũ Việt Văn phát biểu chỉ đạo triển khai Chương trình "Sóng và máy tính cho em”. Ảnh: Dương Chung/Báo Vĩnh Phúc
(PLVN) - Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, UBND tỉnh Vĩnh Phúc đã triển khai đồng bộ chương trình "Sóng và máy tính cho em” với mục đích hỗ trợ các em học sinh, đặc biệt là các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn đang ở vùng thực hiện giãn cách xã hội có điều kiện để học tập trực tuyến hiệu quả.

Thái Bình mở cửa trở lại một số dịch vụ từ 12h ngày 22/9

Thái Bình mở cửa trở lại một số dịch vụ từ 12h ngày 22/9.
(PLVN) -Trong bối cảnh dịch COVID-19 đang được kiểm soát tốt, để giữ vững địa bàn an toàn với dịch COVID-19, đồng thời thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, từ 12h ngày 22/9/2021 UBND tỉnh Thái Bình điều chỉnh và tạo điều kiện cho tổ chức, cá nhân kinh doanh trở lại một số loại hình dịch vụ.

Bạc Liêu tổ chức xét nghiệm tầm soát COVID-19 ngẫu nhiên người tham gia giao thông vùng giáp ranh

Bạc Liêu tổ chức xét nghiệm tầm soát COVID-19 ngẫu nhiên người tham gia giao thông vùng giáp ranh
(PLVN) - Bạc Liêu tổ chức xét nghiệm tầm soát COVID-19 ngẫu nhiên trên địa bàn thành phố Bạc Liêu đối với người tham gia giao thông tại khu vực giáp ranh giữa các địa phương đang thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị số 15 và Chỉ thị số 19 của Thủ tướng Chính để vừa sàng lọc, vừa phát hiện kịp thời các nguy cơ dịch bệnh ngoài cộng đồng (nếu có).