LẤY NGƯỜI DÂN LÀ TRUNG TÂM TRONG KỶ NGUYÊN MỚI - Bài cuối: Củng cố niềm tin của nhân dân - Những giải pháp từ thực tiễn cơ sở

Hiệu quả thi hành pháp luật ở cơ sở - “lá chắn thực tiễn” bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Trước đây, nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng thường được nhìn nhận chủ yếu trong không gian lý luận, tuyên truyền, nhưng hiện nay thực tiễn đang đặt ra một yêu cầu sâu sắc hơn: Sức thuyết phục bền vững của một hệ tư tưởng không nằm ở những gì được khẳng định, mà còn nằm ở những gì được kiểm chứng trong đời sống xã hội.

Chính ở cấp cơ sở - nơi gần dân nhất - mọi chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước không còn tồn tại dưới dạng văn bản, mà được cụ thể hóa thành hành vi công vụ: Từ tiếp công dân, giải quyết thủ tục hành chính, xử lý khiếu nại đến thực hiện các chính sách an sinh. Khi các hoạt động này diễn ra minh bạch, đúng pháp luật và có trách nhiệm, chúng không chỉ tạo ra hiệu quả quản lý, mà còn hình thành một dạng “bằng chứng sống” về tính đúng đắn của mô hình quản trị. Ngược lại, nếu việc thực thi còn chậm trễ, hình thức hoặc thiếu nhất quán, thì chính những khoảng trống đó có thể bị diễn giải sai lệch, làm suy giảm niềm tin xã hội.

Từ góc độ này có thể khẳng định: Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cần bắt đầu ngay từ chất lượng vận hành của bộ máy chính quyền cơ sở. Mỗi quyết định hành chính đúng đắn, mỗi vụ việc được giải quyết thấu tình, đạt lý, đều góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân một cách tự nhiên, bền vững.

“Niềm tin không thể được tạo ra bằng lời nói, mà phải được hình thành từ trải nghiệm thực tế của người dân đối với bộ máy công quyền” - nhận định này cũng được TS Bùi Thị Kim Tuyến, Đại biểu Quốc hội khóa XVI, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ các cơ quan Đảng tỉnh Phú Thọ, Bí thư Đảng ủy, Hiệu Trưởng Trường Chính trị tỉnh Phú Thọ khẳng định.

Theo bà, trong điều kiện hiện nay, việc nâng cao chất lượng thi hành pháp luật ở cơ sở chính là con đường trực tiếp và hiệu quả để củng cố nền tảng tư tưởng của Đảng, bởi “khi người dân được phục vụ tốt, được tôn trọng và bảo vệ quyền lợi chính đáng, thì chính trải nghiệm đó đã trở thành câu trả lời thuyết phục nhất phản bác mọi luận điệu xuyên tạc”.

Những giải pháp đột phá: Từ quản lý thủ tục sang quản trị niềm tin xã hội

Để nâng cao chất lượng thi hành pháp luật ở cơ sở trong giai đoạn hiện nay, không thể chỉ dừng lại ở việc cải tiến quy trình hay hoàn thiện kỹ thuật hành chính, mà cần một cách tiếp cận mang tính chuyển đổi mô hình - từ quản lý thủ tục sang quản trị niềm tin xã hội. Đây không chỉ là sự thay đổi về phương thức vận hành, mà là sự điều chỉnh căn bản trong tư duy quản trị nhà nước, lấy trải nghiệm và mức độ hài lòng của người dân làm trung tâm đánh giá.

Trước hết, cần thay đổi cách thức đo lường hiệu quả quản lý. Trong thời gian dài, niềm tin của người dân chủ yếu được phản ánh gián tiếp qua các báo cáo hành chính hoặc đánh giá mang tính định tính, dẫn đến độ trễ thông tin và thiếu cơ sở dữ liệu thực chứng. Trong bối cảnh chuyển đổi số, yêu cầu đặt ra là phải xây dựng hệ thống đo lường mức độ hài lòng của người dân theo thời gian thực, gắn với từng giao dịch hành chính cụ thể.

Cùng với đó, minh bạch hóa toàn bộ quy trình xử lý công việc cần được xác định là một nguyên tắc vận hành cơ bản. Thực tế cho thấy, không ít bức xúc của người dân không xuất phát từ kết quả cuối cùng, mà từ sự thiếu thông tin trong quá trình giải quyết.

Ở tầng sâu hơn, chất lượng thi hành pháp luật phụ thuộc trực tiếp vào đội ngũ cán bộ thực thi. Do đó, cần thiết lập cơ chế đánh giá dựa trên phản hồi trực tiếp của người dân, thay vì chỉ dựa vào tiêu chí nội bộ.

Một vấn đề mang tính bản chất khác cần được nhận diện là khoảng cách giữa “đúng pháp luật” và “đúng thực tiễn”. Trong không ít trường hợp, việc giải quyết có thể tuân thủ đầy đủ quy định, nhưng vẫn chưa đạt được sự đồng thuận xã hội do thiếu linh hoạt trong vận dụng hoặc chưa thấu hiểu đầy đủ bối cảnh cụ thể. Điều này đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực đối thoại, hòa giải và xử lý tình huống cho đội ngũ cán bộ cơ sở, nhằm bảo đảm rằng pháp luật không chỉ được thực thi đúng về hình thức, mà còn đạt được hiệu quả xã hội tích cực.

Tổng thể các giải pháp này cho thấy một hướng chuyển dịch rõ ràng: Từ một nền hành chính thiên về kiểm soát quy trình sang một mô hình quản trị chú trọng chất lượng trải nghiệm và mức độ tin cậy của người dân. Khi niềm tin được xem là mục tiêu và cũng là thước đo của quản trị, thì mọi cải cách hành chính sẽ không còn mang tính hình thức, mà trở thành động lực thực chất để củng cố nền tảng tư tưởng của Đảng ngay từ chính đời sống thường nhật.

Từ cải cách hành chính đến củng cố nền tảng tư tưởng: Logic vận hành của niềm tin xã hội

Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng hiện nay, tư tưởng “lấy dân làm gốc” không chỉ dừng lại ở cách hiểu truyền thống, mà đang được mở rộng và tái định nghĩa trong một không gian quản trị mới. Nếu trước đây, “gần dân” chủ yếu được thể hiện qua sự tiếp xúc trực tiếp, qua địa bàn cư trú và các hoạt động hành chính tại chỗ, thì ngày nay, “gần dân” còn được đo bằng khả năng phục vụ người dân trên môi trường số - nơi mọi tương tác giữa chính quyền và Nhân dân có thể diễn ra mọi lúc, mọi nơi, thông qua các nền tảng điện tử.

Sự thay đổi này không đơn thuần là chuyển đổi về công cụ, mà kéo theo một chuyển dịch mang tính cấu trúc trong mô hình quản trị nhà nước. Theo đó, hoạt động hành chính không còn dừng lại ở việc quản lý quy trình, mà chuyển sang chú trọng trải nghiệm của người dân; không chỉ dừng ở xử lý hồ sơ, mà hướng tới thiết kế các dịch vụ công thuận tiện, minh bạch và dễ tiếp cận; không còn mang tính phản ứng trước từng vụ việc cụ thể, mà tiến tới chủ động tạo dựng và duy trì niềm tin xã hội như một mục tiêu xuyên suốt.

Khi người dân cảm nhận được sự công bằng trong tiếp cận dịch vụ công, được tôn trọng trong quá trình giải quyết công việc và nhận được phản hồi kịp thời, thì niềm tin không cần phải được giải thích hay tuyên truyền, mà tự hình thành như một hệ quả tất yếu của một hệ thống vận hành hiệu quả và vì dân.

Từ đó có thể thấy củng cố nền tảng tư tưởng của Đảng trong giai đoạn hiện nay không chỉ là nhiệm vụ của lý luận, mà còn là kết quả tổng hợp của hiệu quả quản trị nhà nước. Từ lý luận đến thực tiễn có thể khẳng định rằng, thi hành pháp luật ở cơ sở chính là nơi nền tảng tư tưởng của Đảng được kiểm chứng rõ ràng và trực tiếp.

Có thể rút ra một kết luận xuyên suốt: Niềm tin của Nhân dân là sản phẩm của thực tiễn vận hành bộ máy nhà nước.

Khi pháp luật được thực thi minh bạch, công bằng và hiệu quả ở cơ sở, thì niềm tin được củng cố; và khi niềm tin được củng cố, nền tảng tư tưởng của Đảng trở nên vững chắc trong đời sống xã hội một cách tự nhiên, bền vững.

Trong bối cảnh hiện nay, khi cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng diễn ra ngày càng phức tạp, đa chiều và không có “ranh giới hữu hình”, việc tìm kiếm những cách tiếp cận hiệu quả, có sức thuyết phục trở nên đặc biệt quan trọng. Qua phân tích từ góc độ lý luận đến thực tiễn, có thể khẳng định rằng: Thi hành pháp luật ở cơ sở chính là nơi nền tảng tư tưởng của Đảng được kiểm chứng, thể hiện và bảo vệ một cách trực tiếp, sinh động và thuyết phục nhất.

Tư tưởng “lấy dân làm gốc” của Chủ tịch Hồ Chí Minh là nguyên lý chi phối toàn bộ hoạt động của bộ máy nhà nước. Khi nguyên lý đó được quán triệt và thực hiện nghiêm túc trong thi hành pháp luật, thì pháp luật không chỉ là công cụ quản lý, mà trở thành phương tiện phục vụ Nhân dân, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của Nhân dân.

Thực tiễn thi hành pháp luật ở cơ sở thời gian qua đã cho thấy một bức tranh nhiều chiều: Có những chuyển biến tích cực rõ rệt trong cải cách hành chính, chuyển đổi số, nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân; đồng thời cũng còn tồn tại một số hạn chế, bất cập cần được nhìn nhận thẳng thắn. Điều quan trọng không phải là né tránh hay tô hồng thực tiễn, mà là nhận diện đúng, xử lý kịp thời và không ngừng hoàn thiện. Bởi lẽ, chính những khoảng trống trong thực tiễn nếu không được khắc phục sẽ trở thành điểm tựa để các luận điệu sai trái lợi dụng, xuyên tạc.

Trong giai đoạn tới, yêu cầu đặt ra không chỉ là tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, mà quan trọng hơn là đổi mới mạnh mẽ phương thức tổ chức thực hiện theo hướng hiện đại, minh bạch và lấy người dân làm trung tâm. Việc ứng dụng công nghệ số để đo lường mức độ hài lòng, công khai tiến độ xử lý công việc, gắn trách nhiệm cá nhân với phản hồi của người dân… không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà còn là bước tiến quan trọng trong quản trị nhà nước, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa chính quyền và Nhân dân.

Có thể khẳng định, trong mọi thời điểm, niềm tin của Nhân dân luôn là nền tảng vững chắc nhất để bảo vệ Đảng trước mọi thách thức. Niềm tin đó được bồi đắp từ những trải nghiệm cụ thể, từ những điều tưởng chừng rất nhỏ trong đời sống hằng ngày. Và chính ở cấp cơ sở - nơi mỗi hành vi công vụ đều có thể tác động trực tiếp đến người dân - nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trở nên rõ ràng và thiết thực hơn bao giờ hết.

Khi mỗi quyết định được ban hành vì dân, mỗi hành động được thực hiện vì dân, mỗi vấn đề được giải quyết thấu tình, đạt lý, thì chính những điều đó sẽ tạo nên “lá chắn mềm” nhưng bền vững nhất, góp phần giữ vững niềm tin của Nhân dân và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong mọi hoàn cảnh.