Lấy công thổ quốc gia làm bổng lộc để phân phát (kỳ 2)
Chủ trương giao đất làm nhà ở cho dân của UBND thành phố đồng bộ với xây dựng hạ tầng và chỉnh trang đô thị nhưng đã bị những người thực thi “băm nát” quy hoạch và tranh thủ cấp đất cho người thân…
Bài học về công tác quy hoạch
Việc UBND huyện An Hải thay vì cấp đất xây biệt thự, góp phần cải tạo, chỉnh trang bộ mặt đô thị lại tự chia nhỏ các lô đất để cấp cho nhiều người, làm cho bộ mặt đô thị xấu hơn bằng những lô nhà ống san sát, chột chội và mạnh ai nấy xây. Ngay cả diện tích được quy hoạch làm khu trồng cây xanh, nhà trẻ cũng được “tận dụng” biến thành đất ở. Điều này dẫn đến phá vỡ quy hoạch sử dụng đất đai, kiến trúc đô thị được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Một số hạng mục như khu Gốc Đề, cấp cho 167 hộ dân đến nay chưa xây dựng cơ sở hạ tầng. Đối với Quyết định 884, UBND thành phố yêu cầu xây dựng khu nhà ở rồi mới giao cho dân nhưng UBND xã, huyện đều chia lô cho các hộ dân tự xây dựng nhà ở.
Được UBND thành phố cho phép, UBND xã Đằng Hải lập dự án đầu tư xây dựng hạ tầng các khu đất nói trên. Dự án được UBND huyện phê duyệt. nguồn vốn chủ yếu huy động từ các công dân được giao đất làm nhà ở. Tuy nhiên, nếu để cả dự án, sẽ phải đấu thầu thi công theo quy định của pháp luật. UBND huyện An Hải chia nhỏ dự án thành nhiều gói thầu để chỉ định thầu và đấu thầu hạn chế. Trong quá trình thực hiện dự án, chủ đầu tư có thành lập tổ giám sát nhưng các thành viên của tổ hầu như không có chuyên môn về xây dựng cơ bản, quản lý chất lượng thi công yếu kém, nhiều khối lượng công việc chưa thực hiện vẫn nghiệm thu thi công như việc lắp đặt đường điện, nước, thực hiện sai thiết kế, chủng loại vật tư…Đơn vị thi công lợi dụng điều đó, thay đổi chủng loại nguyên vật liệu kém chất lượng hơn.
Cho đến nay, tình trạng phá vỡ quy hoạch của các khu dân cư này sẽ khó có thể khắc phục được bởi hầu hết các hộ dân đều xây nhà hoặc chuyển nhượng cho nhiều người khác.
Bài học về công tác cán bộ
Để nhanh chóng triển khai việc giao đất ở, UBND xã Đằng Hải tự đề ra chủ trương, không bằng văn bản: những hộ diện tích đất nông nghiệp bị thu hồi từ 360 m2 đất trở lên được cấp lại một lô đất ở. Những hộ có diện tích bị thu hồi không đủ 360 m2 trở xuống được ghép chung với nhau để được cấp một lô đất. Xã Đằng Hải ghép cho 14 hộ để được cấp 8 lô đất.
Trong quá trình chia đất, ghép hộ, một số cán bộ xã lợi dụng ảnh hưởng để người thân được cấp đất. Trong đó, bà Lê Thị Rẽm, Phó Chủ tịch HĐND xã, ông Lê Văn Tiến, Phó Bí thư Thường trực Đảng uỷ xã nhận tiền để tạo điều kiện cho một số hộ được cấp đất không đúng đối tượng. Cụ thể, bà Rẽm đã nhận 40 triệu đồng của bà Hà Thị Viện là người không có đất nông nghiệp bị thu hồi nhưng vẫn được cấp 2 lô đất mang tên ông Giỏi và ông Thắng trên cơ sở thừa tiêu chuẩn của ông Tập và ông Tít. Ngay sau khi được cấp đất, bà Viện bán 2 lô đất để lấy tiền chênh lệch. Vào thời điểm này, bà Rẽm là Phó Chủ tịch UBND xã, thành viên Hội đồng xét cấp đất. Ông Lê Văn Tiến là em ruột bà Rẽm. Ông Tiến cũng đã từng nhận tiền của một người nhờ tách đất nông nghiệp thành đất ở nhưng không làm được nên đã trả lại. Ngoài ra, hai chị em bà Rẽm, ông Tiến lợi dụng ảnh hưởng để cấp đất cho 13 người thân, trong đó, có cả người không ở địa phương. Trong số 13 người, có 3 người có đất nông nghiệp bị thu hồi. Những người khác được cấp sai đối tượng là chị gái, em gái, cháu gái, bố vợ, anh rể, em gái, anh rể…Trong đó, một số lô đất phải trả lại. Nhiều người khác được cấp nhiều lô đất ở.
Bên cạnh những nguyên nhân khách quan dẫn đến các vi phạm trên, công việc bề bộn, nhiều văn bản chưa được cấp trên giải thích, hướng dẫn kịp thời, nguyên nhân chủ quan là do hầu hết cán bộ xã năng lực, trình độ yếu kém, thiếu tinh thần trách nhiệm và một số người tư lợi cá nhân. Trong khi đó, các cơ quan cấp trên thiếu sự kiểm tra, giám sát dẫn đến các vi phạm càng trầm trọng và kéo dài. Vụ việc chỉ được phát hiện sau khi có đơn tố cáo của các công dân, trong đó có ông Lương Xuân Lưu. Ngoài ra, có nguyên nhân ở ngay chính các cơ quan nhà nước. Chẳng hiểu do sơ suất, yếu kém và còn vì lý do nào khác mà Sở Xây dựng duyệt dự toán dôi ra tới hơn 2,4 tỷ đồng các gói thầu xây dựng hạ tầng các khu nhà.
Đây là bài học sâu sắc trong công tác tuyển chọn, bố trí cán bộ.
Nhóm PV kinh tế