Lấy chồng nước ngoài- Day dứt nỗi buồn
Sự đổi thay đang diễn ra từng ngày ở hai xã Đoàn Xá, Đại Hợp (Kiến Thụy) khiến nhiều người ngạc nhiên. Thay thế những mái tranh vách đất là những ngôi nhà khang trang, thậm chí nhiều biệt thự “nguy nga” đang mọc lên. Người biết và thông cảm thì bảo, tiền xây nhà là do con gái lấy chồng nước ngoài gửi về. Người “độc miệng” thì mỉa mai: “Ôi dào! Tiền bán con gái đấy mà! Nhà nào to thì bán nhiều con, nhà nào nhỏ thì bán ít”. Chuyện lấy chồng nước ngoài ở Đoàn Xá, Đại Hợp đã và đang gây ra nhiều luồng dư luận trái chiều
Xuất ngoại
Trong những năm qua, tình trạng kết hôn giữa phụ nữ Việt
Tại Hải Phòng, hai xã Đoàn Xá và Đại Hợp nổi lên là một “điểm nóng” về số trường hợp kết hôn giữa phụ nữ địa phương với người nước ngoài. Theo thống kê, năm 2008, tại xã Đoàn Xá, số kết hôn giữa phụ nữ trong xã với người nước ngoài là 98, trong đó 62 lấy chồng Hàn Quốc, 35 lấy chồng Đài Loan và 1 lấy chồng Hồng Kông. Còn ở Đại Hợp, có tới 112 trường hợp lấy chồng nước ngoài.
Thoạt nhìn, chưa thấy được tính nghiêm trọng của vấn đề, nếu đem so sánh với tổng số trường hợp kết hôn tại đây mới thấy giật mình. Năm 2008, tại Đoàn Xá có tổng số 241 trường hợp kết hôn, số kết hôn với người nước ngoài chiếm trên 40%. Ở Đại Hợp, năm 2008, có 117 trường hợp kết hôn không có yếu tố nước ngoài so với 112 trường hợp kết hôn có yếu tố nước ngoài, nghĩa là số này chiếm tới gần 50%.
Ở nhiều địa phương, giờ đây khi nhắc đến chuyện lấy chồng nước ngoài, người ta không còn quá ngạc nhiên và lạ lẫm. Những “làng kiều”, “xã kiều” ngày càng nhiều, như Bàng La (Đồ Sơn), Lập Lễ (Thủy Nguyên)…
Mơ ước vương giả ở xứ người
Hầu hết những cuộc hôn nhân lấy chồng nước ngoài đều do mối lái giới thiệu, thậm chí cả “thi tuyển cô dâu”, phía “đối tác” ưa ai thì chấm người đó. Tất nhiên, không thể có tình yêu ngay khi hai người gặp mặt, nếu có thì cũng là chuyện về sau nhưng ai dám bảo đảm là tất cả các trường hợp sẽ nảy sinh tình yêu?.
Theo tìm hiểu, đại đa số trường hợp kết hôn với người nước ngoài ở hai xã Đại Hợp, Đoàn Xá bắt nguồn từ nguyên nhân kinh tế. Bên phía nhà trai trả một khoản tiền cho việc tổ chức hôn lễ, cho cô dâu đi học ngoại ngữ và cả tiền…sính lễ. Khoản tiền này ở mức vài chục triệu đồng cho đến cả trăm triệu đồng, tùy thuộc vào điều kiện kinh tế của phía nhà trai và…nhan sắc của cô dâu. Số tiền như vậy là lớn đối với hầu hết bà con nông dân. Hơn nữa, họ còn mang đợi số tiền mà sau khi sang làm dâu, con gái gửi về.
Ông Đặng Trinh Đường, Phó chủ tịch UBND xã Đoàn Xá cho biết, chuyện lấy chồng nước ngoài những năm qua tăng mạnh bắt nguồn từ nguyên nhân nhiều người chỉ nhìn thấy bề nổi, thấy một số gia đình có con cái đi lấy chồng nước ngoài giàu hẳn lên, có tiền xây sửa nhà cửa, mua xe máy, tủ lạnh... Hơn thế, những người môi giới hôn nhân hoạt động tích cực và khá hiệu quả, họ dỗ ngon dỗ ngọt các bậc cha mẹ và các cô gái, vẽ ra những viễn cảnh tươi sáng khi lấy chồng “ngoại”. Do choáng ngợp trước viễn cảnh tươi sáng, do bố mẹ thuyết phục, thậm chí bị ép buộc, một số cô gái thường dễ dàng chấp nhận. Cả người lấy chồng lẫn gia đình đều thiếu thông tin về hoàn cảnh gia đình chồng lẫn cuộc sống của những cô dâu người Việt ở xứ người. Họ chỉ biết thông qua mối lái, sự giới thiệu của bạn bè, người thân. Nhiều cô dâu người Việt khi sang xứ người mới ngã ngửa khi thấy gia đình nhà chồng cũng làm ruộng, cũng nghèo như quê mình.
Bà Nguyễn Thị X (Đoàn Xá), làm nghề môi giới lấy chồng nước ngoài, cho biết hầu hết trường hợp lấy chồng nước ngoài do quan hệ bạn bè, trong gia đình giới thiệu và qua trung gian (mối lái). Nếu hai bên đồng ý, chú rể sẽ tổ chức lễ đính hôn và ra mắt gia đình vợ. Bà cho biết, người làm môi giới như bà, mỗi khi mai mối thành công được nhà trai trả từ 3 đến 5 triệu đồng. Nếu vớ được “khách sộp”, nhiều khi được cả chục triệu đồng. Vì thế bà rất tích cực trong việc “làm ăn” này .
Hạnh phúc mỏng manh
Không thể phủ nhận, khi cho con cái lấy chồng nước ngoài, một số gia đình khấm khá hẳn lên. Cũng có trường hợp sống hạnh phúc, ngoài việc đều đặn gửi tiền về giúp gia đình, thỉnh thoảng các cô còn đưa chồng con về nước thăm quê. Ông Trần Văn Khánh, thôn Đại Lộc 5, xã Đại Hợp, có con gái đi lấy chồng Đài Loan hơn 1 năm nay, tâm sự: “Con gái đòi lấy chồng ở đâu cũng được, miễn là nó có được cuộc sống hạnh phúc. Giờ đây, gia đình rất vui khi con gái vẫn đều đặn gửi tiền về giúp đỡ gia đình. Đôi khi nó đưa chồng con về thăm chúng tôi.
Trường hợp có được hạnh phúc riêng như con gái ông Khánh là ít. Theo ông Đường, chỉ có 1/3 trường hợp tại Đoàn Xá đi lấy chồng nước ngoài là có được hạnh phúc thật sự hoặc có thể “được coi là hạnh phúc”- có tiền gửi về giúp đỡ gia đình và vẫn giữ được liên lạc thường xuyên, thỉnh thoảng về thăm nhà. Nhiều cô gái đã “bỏ của chạy lấy người” về nhà sinh con đẻ cái, trốn về thăm và không dám sang nữa. Ông Đường cho biết, cháu họ của ông đã trốn về nước ngay sau khi lấy chồng Hàn Quốc được vài tháng cái thai trong bụng. Sau khi sinh con, cô sống lặng lẽ và xa lánh với mọi người. Như thế vẫn còn may mắn hơn nhiều cô dâu khác, mất tích ngay sau khi sang xứ người, gia đình không có cách gì liên lạc được.
Cùng suy nghĩ với ông Đường, ông Tiến băn khoăn không biết thực trạng lấy chồng nước ngoài sẽ đi đến đâu nhưng hiện tại, chính quyền xã cũng buồn khi chứng kiến cảnh con em mình đi lấy chồng nước ngoài mà không biết chúng có hạnh phúc không.
Ở Đoàn Xá, nhiều người biết và thông cảm với chuyện của chị Phùng Thị D. Vốn là cô gái xinh xắn, vừa lớn lên, chị D lọt vào “mắt xanh” của những người môi giới lấy chồng nước ngoài. Không biết, họ đã tỉ tê, nhỏ to hứa hẹn những gì mà bố mẹ chị kiên quyết ép chị phải lấy một người Hàn Quốc xa lạ, già nua. Thậm chí, gia đình phải chi một số tiền khá lớn cho những người môi giới để kiếm tấm chồng ngoại cho con gái. Cả chuyện xem mặt, chuẩn bị đám cưới cũng được tiến hành. Nhưng vì tình yêu với chàng trai cùng xã, chị giấu gia đình đi đăng ký kết hôn và cùng người yêu bỏ trốn. Vài năm sau họ trở về xin lỗi gia đình. Vì chuyện đã rồi và thấy con gái mình cùng chàng rể đang sống hạnh phúc, gia đình đã “tha tội” cho vợ chồng chị. Chị D tâm sự, nếu không quyết liệt bảo vệ tình yêu của mình thì không biết giờ ra sao ở nơi xứ người. Hôn nhân phải có tình yêu mới hạnh phúc được. Giờ quê hương đổi thay nhiều, có nhiều cơ hội. Chỉ cần chăm chỉ lao động và biết nắm bắt cơ hội là có thể giàu có, chẳng cần phải lấy chồng nước ngoài.
Để không còn lời ru buồn
Thực tế những năm qua, việc lấy chồng nước ngoài gây ra những hậu quả. Chính quyền hai xã Đoàn Xá, Đại Hợp đã vào cuộc bằng việc phối hợp giữa các cấp, đoàn thể xã hội vận động thành lập và tổ chức hoạt động các câu lạc bộ nhằm tuyên truyền, giáo dục về vấn đề lấy chồng nước ngoài. Tại Đoàn Xá, CLB phòng, chống buôn bán phụ nữ, trẻ em và CLB giảm thiểu tiêu cực vấn đề kết hôn có yếu tố nước ngoài đi vào hoạt động. Đối với Đại Hợp, hoạt động của CLB tiền hôn nhân và CLB phòng chống buôn bán phụ nữ và trẻ em thu hút được sự quan tâm của cộng đồng xã hội.
Ông Đặng Trinh Đường cho biết, đối với các trường hợp kết hôn với người nước ngoài, chính quyền xã chấp nhận, vì đây là việc làm được pháp luật cho phép, nhưng không ủng hộ và khuyến khích. Theo ông, để giảm thiểu tình trạng này, đòi hỏi sự quan tâm của các ngành, các cấp. Quan trọng nhất là việc giáo dục về kiến thức, hiểu biết cho các bé gái ngay từ trường học, đồng thời nâng cao nhận thức xã hội. Ngoài ra, cũng cần có những quy định chặt chẽ hơn nữa về mặt pháp lý để giảm thiểu những hậu quả xấu do việc lấy chồng nước ngoài gây ra.
Nhiều trường hợp thương tâm đã xảy ra. Trong các cuộc thi tuyển chọn, những cô gái trở thành “món hàng” cho người ta cân, đo, đong, đếm và định giá. Tương lai mù mịt đang chờ các cô phía bên kia, nơi xa lạ, không bạn bè, người thân và cả không còn được nghe tiếng nói quê hương Hãy sáng suốt để tự định đoạt tương lai và hạnh phúc của mình.
Thanh Nhã - Quang Thái