Lấp khoảng trống trong xử lý hình sự tội sử dụng trái phép vũ khí tương tự vũ khí quân dụng

(PLVN) - Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long, xét 1 cách đầy đủ và toàn diện về các khía cạnh chính trị, pháp lý, sự ổn định về kinh tế - xã hội, mức độ khó thì việc sửa đổi, bổ sung Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ như Chính phủ trình là phù hợp trong giai đoạn hiện nay.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long. Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long.

Sáng nay (14/11), Quốc hội (QH) thảo luận ở Hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 3 Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ.

Lấp khoảng trống pháp luật 

Theo Tờ trình của Chính phủ, ngày 20/6/2017, tại kỳ họp thứ 3, QH khóa XIV đã thông qua Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2018. 

Tuy nhiên, theo Chính phủ, theo quy định hiện hành thì đang có khoảng trống pháp luật trong việc xử lý hình sự đối với hành vi chế tạo, mua bán, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng trái phép vũ khí có tính năng, tác dụng tương tự vũ khí quân dụng nên không thể khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử về hình sự đối với các hành vi trên từ ngày 1/7/2018.

Nếu đã khởi tố điều tra, truy tố, xét xử thì phải đình chỉ; nếu đã bị kết án đang chấp hành hình phạt hoặc đang được tạm đình chỉ chấp hành hình phạt thì phải miễn chấp hành hình phạt còn lại.

Nếu đã kết án mà chưa chấp hành hình phạt hoặc đang được hoãn chấp hành hình phạt thì phải miễn chấp hành toàn bộ hình phạt.

Vì vậy, để kịp thời khắc phục những khó khăn vướng mắc trên, không để khoảng trống pháp luật trong việc xử lý hình sự đối với hành vi chế tạo, mua bán, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng trái phép vũ khí khác có tính năng, tác dụng tương tự vũ khí quân dụng, góp phần bảo đảm an ninh chính trị, ổn định của đất nước và bảo đảm trật tự an toàn xã hội thì việc sửa đổi, bổ sung Điều 3 của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ nhằm bảo đảm phù hợp với Bộ luật Hình sự năm 2015 được sửa đổi, bổ sung năm 2017 về xử lý hành vi chế tạo, mua bán, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng trái phép vũ khí khác có tính năng, tác dụng tương tự vũ khí quân dụng là rất quan trọng và cần thiết.

Thẩm tra dự án luật, Ủy ban Quốc phòng – An ninh  của QH thấy rằng, để bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống pháp luật, khắc phục những hạn chế, vướng mắc hiện nay, kịp thời xử lý hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến vũ khí có tính năng, tác dụng tương tự vũ khí quân dụng, đáp ứng yêu cầu cấp thiết của công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, thì trước mắt trình QH xem xét sửa đổi, bổ sung Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ.

Tuy nhiên, trong ủy ban thẩm tra cũng có một số ý kiến đề nghị sửa đổi, bổ sung Điều 304 của Bộ luật Hình sự để khắc phục triệt để những vướng mắc, bất cập, bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống pháp luật và bảo đảm cơ sở pháp lý để xử lý hình sự đối với các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến vũ khí có tính năng, tác dụng tương tự vũ khí quân dụng.

Phù hợp trong giai đoạn hiện nay

Phát biểu tại phiên họp, ĐB Lê Thành Long (Đoàn Kiên Giang), Bộ trưởng Bộ Tư pháp – cho biết, xét từ khía cạnh pháp luật hình sự, quy định của pháp luật về vấn đề quản lý vũ khí có tính năng, tác dụng tương tự như vũ khí quân dụng, tội chế tạo và tàng trữ, sử dụng, mua bán trái phép và chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự được quy định như nhau tại Điều 230 Bộ Luật hình sự năm 1999, sửa đổi, bổ sung năm 2009 và Điều 304 Bộ Luật Hình sự năm 2015.

Theo đó, Khoản 1, Điều 230 Bộ Luật hình sự năm 1999, sửa đổi, bổ sung năm 2009 và Khoản 1, Điều 304 Bộ Luật Hình sự năm 2015 cùng quy định: “Người nào chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự, thì bị phạt tù từ 1 năm đến 7 năm”.

“Như vậy, có thể nói chính sách hình sự về tội phạm này của Bộ luật Hình sự năm 1999 và Bộ luật Hình sự năm 2015 là không thay đổi. Theo đó, người nào chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí có tính năng, tác dụng tương tự như vũ khí quân dụng cũng sẽ bị xử lý hình sự theo quy định tại Điều 304 của Bộ Luật Hình sự năm 2015”, Bộ trưởng Long nhấn mạnh.

Từ khía cạnh liên quan đến vấn đề quản lý vũ khí có tính năng, tác dụng tương tự như vũ khí quân dụng, Bộ trưởng Long cho hay, Pháp lệnh quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2011 quy định tại Khoản 2 điều 3, vũ khí quân dụng gồm vũ khí không thuộc danh mục vũ khí như Chính phủ ban hành nhưng có tính năng, tác dụng tương tự như vũ khí quân dụng.

Như vậy, có thể nói, với quy định này, người chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí có tính năng, tác dụng tương tự như vũ khí quân dụng cũng sẽ bị xử lý hình sự theo quy định tại Điều 230 Bộ Luật hình sự năm 1999, sửa đổi, bổ sung năm 2009.

Ngày 20/6/2017, QH thông qua Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ. Luật này không quy định vũ khí có tính năng, tác dụng tương tự như vũ khí quân dụng là vũ khí quân dụng.

Dù Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ Luật hình sự năm 2015 và Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ cùng được QH thông qua ngày 20/6/2017 nhưng thời điểm có hiệu lực của 2 luật này khác nhau.

Trong đó, Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ có hiệu lực sau Bộ Luật hình sự năm 2015 là 6 tháng.

Theo Bộ trưởng Tư pháp, vướng mắc trong việc xử lý hành vi chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí có tính năng, tác dụng tương tự như vũ khí quân dụng chỉ xuất hiện khi Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ có hiệu lực thi hành, tức là từ ngày 1/7/2018.

Còn từ thời điểm Bộ luật Hình sự năm 2015 có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2018 đến trước ngày Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ có hiệu lực, tức trước ngày 1/7/2018, không có khó khăn, vướng mắc gì trong việc xử lý hành vi trên.

Bộ trưởng Tư pháp Lê Thành Long cho hay, xét về khía cạnh vấn đề an ninh, trật tự, an toàn xã hội, với khó khăn, vướng mắc trong xử lý hình sự hành vi tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí có tính năng, tác dụng tương tự như vũ khí quân dụng như hiện nay thì việc sửa đổi Bộ Luật hình sự năm 2015 hay sửa đổi, bổ sung Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ đều có thể giải quyết được.

Tuy nhiên, việc quyết định sửa đổi, bổ sung luật nào cần cân nhắc nhiều yếu tố, đặc biệt là vấn đề an ninh, trật tự, an toàn xã hội.

Theo Bộ trưởng Tư pháp Lê Thành Long, đối với Bộ luật Hình sự năm 2015, nếu đặt vấn đề sửa đổi, bổ sung ngay tại thời điểm hiện nay là tương đối khó khăn vì những quy định của luật liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích của mỗi cá nhân, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp. 

Do vậy, nếu đặt vấn đề sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự có nhiều ý kiến khác nhau đề nghị sửa đổi, bổ sung những vấn đề khác của luật mà còn nhiều vấn đề của chính sách hình sự chúng ta chưa có đánh giá, tổng kết thỏa đáng.

Đối với Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, sau khi rà soát lại toàn bộ nội dung của luật thì việc sửa đổi, bổ sung chỉ áp dụng đối với khoản 2 và khoản 6, Điều 3 mà không ảnh hưởng tới các quyền, các điều khoản khác của luật.

Bộ trưởng Lê Thành Long cho biết, qua rà soát các quy định của Bộ Luật hình sự năm 2015 và Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ thì việc sửa đổi luật này vừa không làm thay đổi chính sách quản lý đối với vũ khí trong quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ lại không làm thay đổi chính sách xử lý hình sự đối với loại tội này suốt từ năm 1999 đến nay trong Bộ luật hình sự.

Hơn nữa, việc sửa đổi, bổ sung Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ thực hiện theo quy trình rút gọn, trình QH cho ý kiến và xem xét thông qua theo quy trình tại 1 kỳ họp sẽ đáp ứng yêu cầu xử lý kịp thời các vụ việc, đối tượng mà các cơ quan tố tụng đang áp dụng biện pháp tố tụng chờ xử lý.

“Như vậy, xét 1 cách đầy đủ, toàn diện về các khía cạnh chính trị, pháp lý, sự ổn định về kinh tế - xã hội, mức độ khó thì việc sửa đổi, bổ sung Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ như Chính phủ trình là phù hợp trong giai đoạn hiện nay”, ông Long nhấn mạnh.

Cũng theo Bộ trưởng Lê Thành Long, Điều 304 của Bộ luật Hình sự năm 2015 là điều đã được thảo luận nhiều. Khi sửa đổi, bổ sung, đây là một trong những điều chốt lại cuối cùng trong phạm vi của các cơ quan tư pháp.

Đề cập đến cách tiếp cận và xử lý các vấn đề thực tế trong xây dựng pháp luật, Bộ trưởng Long cho biết, cái khó khăn nhất ở đây là cách tiếp cận làm sao liệt kê đầy đủ, cụ thể từng loại vũ khí hay khái quát. 

“Cuối cùng, rất nhiều điều trong bộ luật biết là phải liệt kê nhưng không liệt kê nổi vì có người đặt vấn đề nói vũ khí thì nếu trở lại thời ông bà ta đánh Pháp, tầm vông, chông, giáo mác… mọi thứ đều có thể trở thành vũ khí. Do đó, pháp luật thực sự bất lực trước việc này”, ông nói.

Với những yếu tố trên, Bộ trưởng Tư pháp Lê Thành Long đề nghị QH xem xét, cho sửa đổi bổ sung Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ và tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các chính sách hình sự và xử lý một cách hoàn thiện hơn trong tương lai.

Thuyết phục và hợp lý hơn

ĐB Nguyễn Hữu Cầu (đoàn Nghệ An) bày tỏ sự đồng tình cao với tờ trình của Chính phủ. ĐB cho rằng, ở nước ta, công tác quản lý vũ khí quân dụng là hết sức chặt chẽ, số lượng vũ khí quân dụng còn lại sau chiến tranh hầu hết được thu hồi nên số lượng vũ khí quân dụng rơi vào tay bọn tội phạm là rất ít và rất hiếm hoi. 

Lấp khoảng trống trong xử lý hình sự tội sử dụng trái phép vũ khí tương tự vũ khí quân dụng ảnh 1
 ĐB Nguyễn Hữu Cầu.

Theo ĐB, vũ khí do Nhà nước sản xuất không có nên bọn tội phạm thường sử dụng các loại vũ khí tự chế có tính năng, tác dụng tương tự như vũ khí quân dụng để gây án.

“Thực hiện đấu tranh phòng chống tội phạm từ trước đến nay cho thấy, đây là loại tội phạm rất nghiêm trọng, đa phần các đối tượng có hành vi chế tạo mua bán tàng trữ vận chuyển sử dụng chiếm đoạt trái phép các loại vũ khí có tính năng, tác dụng tương tự như vũ khí quân dụng. Các loại vũ khí đối tượng thường hay sử dụng như súng bắn đạn hoa cải, súng ổ xoáy, súng bút, súng tự chế các loại vũ khí quân dụng ưa nòng, ưa bản dùng làm biến dạng vũ khí quân dụng có tính sát thương rất cao”,  ĐB Cầu cho hay.

Nhấn mạnh các loại tội phạm này xâm phạm tính mạng, sức khỏe của người khác, thường gây ra hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, ĐB Cầu cho rằng việc xử lý hình sự về các hành vi chế tạo, mua bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng chiếm đoạt trái phép các loại vũ khí có tính năng tác dụng tương tự như vũ khí quân dụng là hết sức cần thiết, là chính sách hình sự nhất quán từ trước đến nay ở nước ta.

ĐB cũng cho biết, thực tiễn việc áp dụng Bộ luật Hình sự về xử lý tội phạm này từ trước đến ngày 1/7/2018 không có gì vướng mắc. Từ các phân tích, ĐB cho rằng quan điểm của Chính phủ trình QH sửa đổi, bổ sung Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ là thuyết phục và hợp lý hơn.

Hà Dung
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Chính phủ đề xuất được áp dụng cơ chế đặc biệt trong cấp phép, mua sắm thuốc, trang thiết bị y tế

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long.
(PLVN) - Chính phủ đề nghị đưa vào Nghị quyết Kỳ họp thứ nhất của Quốc hội Khóa XV nội dung Quốc hội giao Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chủ động áp dụng các biện pháp đã thực hiện trong thời gian qua, các biện pháp quy định tại Điều 54 Luật phòng, chống bệnh truyền nhiễm và các biện pháp cần thiết khác để đáp ứng yêu cầu cấp bách về phòng, chống dịch…

Không để phát sinh ổ dịch mới trong "thời gian vàng" giãn cách

Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu lập các đường dây nóng tiếp nhận các phản ánh, kiến nghị, chia sẻ, yêu cầu của người dân. Ảnh: VGP/Nhật Bắc
(PLVN) – Kết luận cuộc họp tối 23/7 với các địa phương về công tác phòng chống dịch COVID-19, rút kinh nghiệm trong thực hiện Chỉ thị 16 tại TP HCM và các tỉnh phía Nam, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu thời gian tới, phải khắc phục bằng được những hạn chế, thực hiện nghiêm, triệt để, chặt chẽ hơn các yêu cầu về phòng, chống dịch để người dân sớm trở lại cuộc sống bình thường.

Đoàn đại biểu tỉnh Lào Cai dâng hương tại Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Trường Sơn

Đoàn đại biểu tỉnh Lào Cai dâng hương tại Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Trường Sơn
(PLVN) - Nhân kỷ niệm 74 năm ngày Thương binh - Liệt sỹ (27/7/1947 - 27/7/2021), Đoàn đại biểu của Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Uỷ ban MTTQVN tỉnh Lào Cai do ông Trịnh Xuân Trường, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh làm trưởng đoàn đã đến đặt vòng hoa và viếng Nghĩa trang Liệt sỹ quốc gia Trường Sơn tại tỉnh Quảng Trị.

Nâng cao hơn tiêu chuẩn để xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu

Nâng cao hơn tiêu chuẩn để xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu
(PLVN) -  Chủ tịch Quốc hội cho biết, trong giai đoạn 2021-2026, việc thực hiện chương trình nông thôn mới có sự khác biệt theo hướng, trong đó đối với những nơi đã đạt nông thôn mới thì tiến tới làm tốt hơn, nâng cao hơn tiêu chuẩn để xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu.

Tri ân người có công với cách mạng nhân dịp kỉ niệm 74 năm Ngày Thương binh - Liệt sỹ

Đoàn công tác dâng hoa, dâng hương, tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Trường Sơn.
(PLVN) - Nhân dịp kỷ niệm 74 năm Ngày Thương binh, Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2021), đoàn đại biểu tỉnh Thừa Thiên Huế do ông Nguyễn Thanh Bình, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh dẫn đầu vừa đến dâng hoa, dâng hương tưởng niệm tại Nghĩa trang liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn, Nghĩa trang liệt sĩ Quốc gia Đường 9 (tỉnh Quảng Trị) và Nghĩa trang liệt sĩ Hương Điền (Thừa Thiên Huế).

Xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam: Phát huy vai trò của pháp luật trong phát triển nền kinh tế thị trường

GS. TS. Trần Ngọc Đường
(PLVN) - Nền kinh tế thị trường của nước ta “vừa tuân theo những quy luật của kinh tế thị trường, vừa dựa trên cơ sở và được dẫn dắt, chi phối bởi các nguyên tắc và bản chất CNXH”. Với mô hình kinh tế thị trường như vậy, Nhà nước nói chung, pháp luật nói riêng có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc định hướng XHCN cho sự phát triển.

Quốc hội quyết định Chính phủ khóa XV có 22 bộ, ngành

Đại biểu biểu quyết thông qua Nghị quyết về cơ cấu tổ chức của Chính phủ nhiệm kỳ 2021-2026 bằng hệ thống biểu quyết điện tử.
(PLVN) -  Sáng 23/7, Quốc hội đã thảo luận, biểu quyết thông qua Nghị quyết về cơ cấu tổ chức của Chính phủ nhiệm kỳ 2021-2026 bằng hệ thống biểu quyết điện tử. Theo đó, Quốc hội quyết định cơ cấu tổ chức của Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV giữ ổn định như khoá XIV gồm 18 Bộ và 4 cơ quan ngang Bộ.

Nỗ lực thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển đất nước

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại phiên họp Quốc hội ngày 22/7.
(PLVN) - Tại phiên họp Quốc hội ngày 22/7, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ, sau khi được Quốc hội xem xét và có Nghị quyết về cơ cấu tổ chức của Chính phủ khóa XV, Chính phủ sẽ tập trung chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả, nỗ lực phấn đấu cao nhất để thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển đất nước, nhất là các đột phá chiến lược.

Kỷ luật kỷ cương tài chính - ngân sách có tiến bộ nhưng chưa nghiêm

Kỷ luật kỷ cương tài chính - ngân sách có tiến bộ nhưng chưa nghiêm
(PLVN) -  Tiếp tục Chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XV, ngày 22/7, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải, Quốc hội nghe Tờ trình đề nghị Quốc hội phê chuẩn quyết toán ngân sách Nhà nước và Báo cáo thẩm tra quyết toán ngân sách Nhà nước năm 2019.