Lào thay đổi nhờ xe máy Trung Quốc

Trong nhiều năm qua, để mang vị ngọt đậm đà của những trái dứa trên các sườn đồi bên dòng sông Mekong, vị cay đặc biệt của những trái ớt đỏ tươi và vị mát dịu của những cây cải xoong, những củ hành tươi còn đẫm sương tới khu chợ buôn bán, người nông dân Lào phải địu những gùi lớn trên lưng, vất vả vượt qua chặng đường cả ngày trời trên con đường mòn nhỏ hẹp xuyên rừng núi. Tuy nhiên, sự khó nhọc đó đã giảm đi rất nhiều nhờ những chiếc xe máy đến từ Trung Quốc.

Ngày nay, người nông dân Lào chỉ mất khoảng một tiếng rưỡi để chở hàng tới những khu chợ tại Luang Prabang, thành phố nổi tiếng với những ngôi chùa linh thiêng thờ Phật thu hút rất nhiều khách du lịch mỗi năm. Đó là nhờ những chiếc xe máy Trung Quốc với giá chỉ khoảng 440 USD (6,8 triệu đồng Việt Nam). Anh Khamphao Janphasid, 43 tuổi giáo, viên tại địa phương cho biết “Trước đây, không ai ở đây có xe máy. Vì chỉ có xe Nhật được bày bán mà người nghèo chúng tôi không thể mua nổi”. Ngày nay, gia đình của anh đã có tới 3 chiếc xe máy.

Những chiếc xe máy giá rẻ đang đổ bộ vào các quốc gia láng giềng như Campuchia, Lào, Myanma và Việt Nam. Những chiếc xe này đã và đang tạo nên sự thay đổi lớn trong cuộc sống của những người nghèo khổ nhất tại khu vực châu Á – những người vài năm trước đây chỉ có một hai bộ quần áo, sống trong những ngôi nhà mái lợp rơm rạ và không có đồ đạc nào giá trị. Giờ đây, những chiếc TV và chảo vệ tinh Trung Quốc đã kết nối dân làng với cả thế giới. Dàn âm thanh Trung Quốc mang âm nhạc tới cuộc sống của họ. Và những chiếc xe máy Trung Quốc giúp họ di chuyển dễ dàng và nhanh chóng hơn.

Ông Saidoa Wu, trưởng làng Long Lao Mai nằm ở thung lũng phía cuối đường mòn, giáp với Long Lao Gao cho biết những chiếc xe máy nhỏ với động cơ dung tích 110cc này thực sự đã cứu sống nhiều mạng người. “Vì chúng tôi có thể đưa người ốm tới bệnh viện kịp thời”. Những chiếc cáng tre hàng chục năm qua được dùng để chở người ốm, nay đã trở thành lịch sử. Làng chỉ có 150 hộ nhưng ông Wu tính đã có tới 44 chiếc xe máy. 5 năm trước đây, cả làng không có chiếc xe máy nào.

Xe máy Trung Quốc đang tràn ngập đường phố Hà Nội, Viên, Mandalay và những thành phố lớn khác tại khu vực Đông Nam Á. Trong tổng số 2 triệu xe máy tiêu thụ tại Việt Nam mỗi năm có tới 39% là xe Trung Quốc, xe Honda chỉ chiếm 34%.

Trong 8 tháng đầu năm 2007, các nhà sản xuất xe Trung Quốc đã xuất khẩu khoảng 8,3 tỷ USD sang thị trường Myanma, Lào và Việt Nam, tăng 50% so với cùng kỳ năm 2006.

Theo những người dân Lào, khoảng 7 năm trước, những thương gia Trung Quốc bắt đầu tới đây với những vali chứa đầy đồng hồ, dụng cụ và radio vận chuyển lậu. Họ thường xuyên phải trốn cảnh sát. Gần đây, những người Trung Quốc biết nói tiếng Lào đã được phép mở quầy hàng tại những thị trấn và thành phố nhỏ. Tại Lào có cả những khu chợ của người Trung Quốc.

Đường phố Hà Nội tràn ngập xe máy Trung Quốc

Tuy nhiên, xu hướng ưa chuộng đồ Trung Quốc đã bắt đầu bị ảnh hưởng bởi một lý do “muôn thuở”: vấn đề bảo hành. Theo ông Gu Silibapaan, thợ sửa xe máy tại Luang Prabang, chất lượng của hàng hóa Nhật Bản tốt hơn nhiều. Những người có tiền luôn muốn mua xe Honda, Yamaha và Suzuki. Ông Gu cho biết ông có thể phân biệt xe nào là xe Nhật, sản xuất tại Thái Lan mà chỉ cần nghe tiếng động cơ. Một số mẫu xe Nhật được sản xuất tại Thái Lan có thể chạy 10 năm mà không cần đại tu, trong khi cứ 3 – 4 năm là xe Trung Quốc cần phải đại tu. Một cảnh sát khu vực, anh Kon Panlachit khi mang chiếc Jinlong 110cc tới sửa tại cửa hàng ông Gu tâm sự “Tôi muốn mua một chiếc xe Thái nhưng không có đủ tiền. Khi tôi lái chiếc xe này, nó kêu rất to. Đây là lần thứ 2 tôi phải mang xe tới đây sửa vì lỗi này”.

Một chiếc xe hiệu Honda sản xuất tại Thái Lan có giá 55.000 Bạt, khoảng 25,9 triệu đồng Việt Nam — cao gấp 4 lần một chiếc xe Trung Quốc rẻ nhất.

Sự xuất hiện ồ ạt của những chiếc xe máy Trung Quốc vẫn khiến các thợ sửa xe tại Luang Prabang luôn bận rộn. Ông Gu cho biết một thập kỷ trước, chỉ có 2 đến 3 cửa hàng sửa xe trong thành phố thì nay có tới 20 hiệu. Tuy nhiên ông tự hào vì không phải lo bảo dưỡng và sửa chữa cho chiếc xe của mình. Bởi lẽ “Tôi có một chiếc Honda”.

• L.D.P