Lao kháng thuốc bùng phát do bệnh nhân… 'né' điều trị?

(PLVN) - Lao kháng thuốc là việc bệnh nhân “nhờn” thuốc khiến tình trạng bệnh trở nặng và điều trị khó khăn, tốn kém hơn rất nhiều so với thông thường. Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm trên thế giới xuất hiện khoảng gần 500.000 trường hợp lao đa kháng, trong đó 5-7% là lao siêu kháng. 
Việc điều trị lao kháng thuốc rất mất thời gian và tốn kém. Ảnh minh họa. Việc điều trị lao kháng thuốc rất mất thời gian và tốn kém. Ảnh minh họa.

Nếu “né”, bệnh nhân có thể lây cho 10-15 người

Trên thế giới bệnh lao còn rất nặng nề ở các nước đang phát triển. Hàng năm có tới 2 tỷ người bị phơi nhiễm lao, 9 triệu ca mắc mới và 2 triệu người tử vong. Theo thông tin của Bệnh viện Phổi Trung ương, số bệnh nhân lao hằng năm trong cả nước giảm 3,8%. Mặc dù vậy, điều đáng lo ngại là số lao kháng thuốc lại có chiều hướng gia tăng, gây nguy hiểm đối với sức khỏe cộng đồng.

Theo báo cáo của WHO, Việt Nam hiện vẫn nằm  trong số 30 nước có gánh nặng bệnh lao đa kháng thuốc cao nhất thế giới. Các bác sỹ chuyên khoa chia sẻ, có một số nguyên nhân dẫn đến lao kháng thuốc: Do bản thân người bệnh, do vi trùng lao và do cả thầy thuốc.

Nguyên nhân phổ biến nhất là do người bệnh không tuân thủ đúng theo điều trị: Bệnh nhân tự ý ngưng dùng thuốc lao hay dùng thuốc không đúng và không đầy đủ. Một số bệnh nhân sau một thời gian uống thuốc, thấy mình khỏe và không có triệu chứng gì, cho rằng mình đã khỏi bệnh nên tự ý bỏ trị lao.

Sau một thời gian “ở ẩn” và tìm cách chống lại thuốc lao, chúng sẽ gây bệnh trở lại. Lúc này, người bệnh trở nên bị lao kháng thuốc và bệnh sẽ nguy hiểm hơn lúc phát bệnh lao ban đầu. Ngoài ra, cũng có những bệnh nhân bị khó chịu do tác dụng phụ của thuốc, tự bỏ điều trị nửa chừng…

Những đối tượng có nguy cơ mắc bệnh lao cao như những người sống chung trong gia đình có người bị lao phổi, đặc biệt là trẻ em; bệnh nhân bị tiểu đường; phạm nhân sống trong trại giam, sinh hoạt, vệ sinh chung, điều kiện vệ sinh không đảm bảo. Đặc biệt, những người nhiễm HIV có nguy cơ bị bệnh lao rất cao.

Điều đáng nói, người bệnh vẫn còn mặc cảm, e ngại với cộng đồng khi mắc lao. Một trường hợp lao kháng thuốc nếu không quản lý, điều trị tốt sẽ tạo nguồn lây nguy hiểm cho 10-15 trường hợp khác. Trong khi đó, theo thống kê gần đây, bình quân ở Việt Nam tỷ lệ mắc lao kháng thuốc chiếm khoảng 4,1% trong số bệnh nhân lao mới và khoảng 23% trong số bệnh nhân đã, đang điều trị bệnh lao. 

Gánh nặng chi phí… thảm họa

Lao kháng thuốc là một thể bệnh nguy hiểm. Không chỉ chịu hàng loạt tác dụng phụ tổn hại trầm trọng đến sức khỏe, điều trị lao kháng thuốc còn tốn kém gấp trăm lần so với bệnh lao thông thường, riêng tiền thuốc lên tới 40-50 triệu đồng/bệnh nhân.

Hiện tại, thuốc điều trị bệnh nhân lao kháng thuốc được Quỹ toàn cầu hỗ trợ. Ngoài ra, Quỹ cũng hỗ trợ kinh phí một số xét nghiệm cơ bản, kinh phí ăn ở tại bệnh viện, đi lại tái khám trong quá trình điều trị bệnh.

Trong báo cáo năm 2019 của Chương trình chống lao quốc gia, 64% số bệnh nhân lao thường và 98% số bệnh nhân lao kháng thuốc phải chịu gánh nặng chi phí thảm họa, tức là phải tiêu tốn >20% thu nhập của cả hộ gia đình trong một năm do mắc bệnh lao. 70% người mắc bệnh lao ở trong độ tuổi lao động. 

Trao đổi với Báo Pháp luật Việt Nam, ông Đào Thanh Bình - Giám đốc Bệnh viện Phổi Thanh Hóa cho biết: Một năm cả tỉnh Thanh Hóa có khoảng 3 nghìn bệnh nhân lao các loại được phát hiện khám và điều trị. Đối với lao kháng đa thuốc trong 1 năm phát hiện mới khoảng từ 60, 70 bệnh nhân.

Lao kháng thuốc tại bệnh viện ghi nhận hầu hết là bệnh nhân đã từng mắc bệnh lao, thế nhưng việc điều trị không đúng cách hoặc bỏ điều trị hoặc đã từng mắc lao trước đây và tái phát trở lại. Những trường hợp này thông thường khi bệnh nhân đến các bệnh viện chuyên khoa lao sẽ tiến hành làm các xét nhiệm để kiểm tra bệnh nhân có bị lao hay không? Nếu mắc lao rồi thì sẽ làm những xét nghiệm chuyên biệt để kiểm tra xem bệnh nhân có kháng thuốc hay không.

Các biểu hiện của lao kháng thuốc cũng giống như bệnh lao thông thường (không kháng thuốc) nó cũng không có biểu hiện gì đặc trưng để nhận biết. Chỉ phát hiện được bệnh kháng thuốc hay không kháng thuốc bằng các xét nghiệm chuyên biệt.

Đối với lao kháng thuốc, công tác điều trị bệnh khó khăn hơn rất nhiều. Phác đồ điều trị cũng khác, thời gian điều trị bệnh sẽ dài hơn, thuốc lao cũng phải theo dõi chặt chẽ hơn vì mức độ hiệu quả của thuốc cũng bị hạn chế hơn. 

Bệnh lao thông thường có thời gian điều trị 6 tháng đến 9 tháng. Còn đối với lao kháng thuốc thời gian điều trị từ 18 đến 24 tháng, thậm chí lâu hơn. Và nguy hiểm hơn cả là tỉ lệ tử vong từ lao kháng thuốc khá cao. Do đó, theo ông Đào Thanh Bình, để phòng chống bệnh lao hơn hết là nên có chế độ ăn uống, sinh hoạt, lao động khoa học phù hợp để có sức khỏe tốt, để có sức đề kháng tốt.

Nhà ở, môi trường sinh hoạt phải thông thoáng, tránh ẩm thấp. Khi có các dấu hiệu như ho, khạc đờm kéo dài nên đi khám sức khỏe ngay để phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm. Điều trị giai đoạn sớm, cắt đứt nguồn lây cho người khác. Bên cạnh đó những biện pháp khác cũng rất quan trọng:

Với người bệnh lao phổi phải mang khẩu trang, không được khạc nhổ lung tung, có ý thức bảo vệ người thân và cộng đồng. Nhân viên y tế phục vụ bệnh nhân lao phải mang khẩu trang phòng hộ đúng tiêu chuẩn (N95).

Tiếp xúc với người bệnh qua kính ngăn, thực hiện khám chữa bệnh, tư vấn phía sau người bệnh… Các cơ sở y tế phục vụ người bệnh lao phải thực hiện tốt quy chế chống lây nhiễm. Đầu tư thích hợp các trang bị phòng hộ cần thiết cho nhân viên và người bệnh. 

Điều quan trọng, người bệnh nếu có tiền sử bệnh hoặc có nghi ngờ, cần đến các cơ sở chuyên khoa sớm để bác sỹ đưa ra phác đồ điều trị hiệu quả. Bởi nếu để tới mức độ kháng thuốc, sau khi phơi nhiễm, vi khuẩn lao có thể gây tổn thương ở hầu hết các bộ phận của cơ thể gần như chỉ trừ lông, tóc, móng.

Khi bị bệnh, các tổ chức, cơ quan trong cơ thể bị phá hủy, nếu phát hiện muộn và điều trị không kịp thời, không đúng, cơ quan bị tổn thương nặng nề, có chữa khỏi về mặt vi trùng cũng không hồi phục được. Tổn thương hang hốc, xơ sẹo do lao phổi có thể dẫn đến suy hô hấp, tâm phế mạn…, lao xương khớp dẫn đến gù, vẹo cột sống, cứng khớp, tàn tật suốt đời…, ông Đào Thanh Bình khuyến cáo. 

Tuấn Anh
Cùng chuyên mục
Hình minh họa từ Internet.

Cảnh báo dấu hiệu u não ở trẻ em

(PLVN) -  ThS.BS Dương Trung Kiên, Trưởng khoa Phẫu thuật Thần kinh, Bệnh viện Xanh Pôn, cảnh báo 9 dấu hiệu về bệnh u não về trẻ em mà cha mẹ có thể bỏ qua...

Đọc thêm

Chàng trai nhiều lần 'từ chối' lời gọi của tử thần

Chàng trai nhiều lần 'từ chối' lời gọi của tử thần
(PLVN) - Những ngày cuối năm chộn rộn, tình cờ tôi gặp một chia sẻ từ một người bạn của chàng trai đã từng hai lần “tắt thở” và trở về với cuộc sống. Đã 10 năm qua, chàng trai ấy từ là “cỗ máy kiếm tiền” ở tuổi 20 rực rỡ, rồi đột ngột bị tai nạn, nằm liệt giường. Thế nhưng, anh đã chọn “sống và sống ý nghĩa” trong từng phút giây, dù chỉ để thở và cười… Đó là Nguyễn Chánh Tín, chàng trai 34 tuổi, quê Hoài Nhơn, Bình Định…

Thói quen ăn uống khiến nhiều người trẻ mắc ung thư

Cần kiểm tra sức khỏe định kỳ vì việc ăn uống không hợp lý khiến người trẻ tuổi đã mắc ung thư đại trực tràng
(PLVN) - Tại Bệnh viện K, trung bình mỗi ngày tiếp nhận khoảng 5 trường hợp mắc ung thư đại trực tràng, đặc biệt có những bệnh nhân phẫu thuật ung thư đại trực tràng khi mới 12,13 tuổi, nguyên nhân hầu hết do thói quen ăn uống không hợp lý.

Cảnh giác phát hiện u màng não từ biểu hiện đau đầu thường xuyên

Hình ảnh khối u màng não kích thước khoảng 9x10mm vị trí liềm đại não trước của bệnh nhân T., trên hình ảnh chụp MRI.
(PLVN) - Đau đầu là triệu chứng phổ biến, thường gặp, có thể do nhiều yếu tố gây nên như thiếu ngủ, căng thẳng thần kinh, tiếp xúc tiếng ồn, thay đổi thời tiết... Tuy nhiên, nếu có biểu hiện đau đầu thường xuyên thì hãy đi khám ngay bác sĩ, bởi đó có thể là biểu hiện của tổn thương, bệnh lý nguy hiểm trong não.

Cách giúp bạn sống năng động và vui khỏe

Cách giúp bạn sống năng động và vui khỏe
(PLVN) - Lối sống ít vận động có thể dẫn đến nhiều vấn đề về sức khỏe. Thậm chí bạn có thể đã cảm thấy những tác động của việc ngồi lâu trong một thời gian dài, như đau lưng trên và vai, cơ hông và sưng ở bàn chân do giảm tuần hoàn máu. Ngoài ra, dành thời gian dài để ngồi trước màn hình còn có thể ảnh hưởng đến tâm trạng của chúng ta nữa. Đúng vậy, lối sống ít vận động cũng có thể khiến bạn cảm thấy mệt mỏi.

Xử lý khi chìa khóa thông minh ô tô khi hết pin

Xử lý khi chìa khóa thông minh ô tô khi hết pin
(PLVN) - Chìa khóa thông minh hiện nay dường như đã trở thành trang bị tiêu chuẩn cho các dòng xe hơi vì tính tiện dụng và thẩm mỹ. Tuy nhiên, khi chìa khóa này hết pin thì không phải lái xe nào cũng biết cách xử lý. 

Dấu hiệu trẻ ốm nặng cần đưa ngay đến bệnh viện

Dấu hiệu trẻ ốm nặng cần đưa ngay đến bệnh viện
Tại Bệnh viện Nhi Trung ương, đặc biệt là ở các khoa Khám bệnh, khoa Cấp cứu, thường có một số trường hợp trẻ bị bệnh nặng mà cha mẹ không nhận biết được các dấu hiệu, dẫn đến những ảnh hưởng tiêu cực tới sức khỏe trẻ...

Liệu pháp chăm sóc sức khỏe điều dưỡng lục khí

Liệu pháp chăm sóc sức khỏe điều dưỡng lục khí
(PLVN) - Liệu Pháp Điều Dưỡng Lục Khí được Viện Nghiên Cứu Sức Khỏe &Quản Lý Y Tế (RIMH Việt Nam) nghiên cứu và ứng dụng thành công trên rất nhiều khách hàng trong 05 năm qua nhằm hỗ trợ trị liệu các triệu chứng đau mỏi cổ vai gáy, lưng, hông, đầu, toàn thân… 

Những lợi ích từ Massge bầu

Những lợi ích từ Massge bầu
(PLVN) - Làm mẹ là một quá trình hội tụ nhiều cảm xúc trái ngược của chị em, bên cạnh niềm hạnh phúc là sự đau đớn, song hành cùng nụ cười là những giọt nước mắt, tiếp nối sự lo lắng là tiếng thở phào nhẹ nhõm. Dù bạn sinh lần đầu hay từng trải qua vài lần vượt cạn, những xúc cảm đó vẫn vẹn nguyên, thiêng liêng và đáng nhớ vô cùng.

Chuyên gia khuyến cáo cách phòng, chữa bệnh Whitmore

Bệnh nhân whitmore đang điều trị tại BV Bạch Mai.
(PLVN) - Trả lời báo chí, GS.TS Nguyễn Văn Kính, Giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, trực khuẩn Whitmore là một loại vi khuẩn gram âm, có thể tồn tại trong bùn, đất và lây nhiễm cho con người thông qua các vết thương ngoài da. Ngoài ra có thể lây qua đường hô hấp hoặc đường tiêu hóa. Bệnh được phát hiện ở Việt Nam từ những năm 1950, lưu hành lẻ tẻ tại một số địa phương.

Trẻ bị thương tích tại nhà, xử trí thế nào?

Trẻ bị thương tích tại nhà, xử trí thế nào?
Thương tích do té ngã thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt khi các em không có sự giám sát trông chừng của người lớn. Tiến sĩ, bác sĩ Lê Ngọc Duy, Trung tâm cấp cứu và chống độc, Bệnh viện Bạch Mai hướng dẫn cách phòng tránh và xử trí thương tích cho trẻ...

Nấm phổi - căn bệnh nguy hiểm ít người biết

Nấm phổi - căn bệnh nguy hiểm ít người biết
(PLVN) - Nấm phổi là một bệnh nhiễm trùng phổi, ít gặp ở người bình thường có sức đề kháng tốt. Bệnh hay gặp ở người suy giảm miễn dịch, già yếu, mắc bệnh mạn tính lâu ngày. Tỉ lệ bệnh nấm phổi chỉ chiếm 0,02% các bệnh phổi, tuy nhiên khi bị nấm phổi không phát hiện điều trị kịp thời khả năng tử vong có thể lên tới 50-70%.

3 sai lầm nghiêm trọng khiến bệnh mỡ máu ngày càng trẻ hóa

3 sai lầm nghiêm trọng khiến bệnh mỡ máu ngày càng trẻ hóa
(PLVN) - Mỡ máu được coi là “sát thủ giết người thầm lặng” có thể khiến bạn cả đời “uống thuốc thay cơm” thậm chí nguy hiểm tính mạng với các biến chứng như đột quỵ, tim mạch, tăng huyết áp, xơ vữa động mạch… nếu không phát hiện và điều trị sớm.