Lào Cai phát huy hiệu quả đối ngoại biên phòng, giữ vững an ninh biên giới
Từ phối hợp tuần tra, trao đổi thông tin đến kết nghĩa đồn - trạm và cụm dân cư hai bên biên giới, Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai đang từng bước mở rộng các hoạt động đối ngoại thực chất, góp phần giải quyết kịp thời những vấn đề phát sinh, xây dựng tuyến biên giới Việt Nam - Trung Quốc hòa bình, ổn định và hữu nghị.
Chung đường biên giới với tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), Lào Cai xác định đối ngoại biên phòng là một trong những giải pháp quan trọng nhằm bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, giữ gìn an ninh, trật tự và xây dựng quan hệ hữu nghị giữa nhân dân hai nước. Trên cơ sở các thỏa thuận đã thiết lập, Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh duy trì nhiều hình thức phối hợp với lực lượng chức năng Trung Quốc, từ cấp tỉnh đến các đơn vị trực tiếp quản lý địa bàn.
Một trong những kết quả đáng chú ý là việc phối hợp giải quyết 15 khu vực đường biên có nhận thức khác nhau. Thông qua các biện pháp đối ngoại biên phòng kết hợp đối ngoại nhân dân, lực lượng chức năng hai bên đã trao đổi, thống nhất vị trí thực địa trước khi phía Trung Quốc triển khai xây dựng hàng rào kiểm soát, ngăn chặn xuất nhập cảnh trái phép. Việc xử lý những vấn đề liên quan đến đường biên ngay từ cơ sở góp phần hạn chế bất đồng, duy trì ổn định trên tuyến biên giới chung.

Để đạt được kết quả này, hai bên duy trì nhiều kênh trao đổi thông tin như đường dây nóng, sĩ quan liên lạc, gặp gỡ trực tiếp tại khu vực biên giới và hội đàm đột xuất khi cần thiết. Qua đó, các vụ việc phát sinh được trao đổi, thống nhất phương án xử lý trên tinh thần tôn trọng, hiểu biết và tuân thủ các thỏa thuận giữa hai nước.
Cùng với cơ chế trao đổi thông tin, hoạt động tuần tra song phương với lực lượng Biên phòng Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc được BĐBP tỉnh Lào Cai duy trì thường xuyên. Triển khai từ năm 2005, cơ chế này từng bước được hoàn thiện và duy trì nền nếp từ quý I/2018. Hai bên luân phiên chủ trì tuần tra theo quý, thống nhất đơn vị đối đẳng, thời gian, phạm vi và lực lượng tham gia. Khi có tình huống phát sinh hoặc vào các dịp lễ, Tết, sự kiện quan trọng, hai bên có thể tổ chức tuần tra đột xuất.
Ngoài ra, hoạt động tuần tra liên hợp giữa BĐBP tỉnh Lào Cai và lực lượng Cảnh sát nhân dân Trung Quốc tại khu vực đối diện được duy trì hằng tháng từ năm 2013. Qua tuần tra, hai bên phối hợp kiểm tra, kiểm soát biên giới, ngăn chặn xuất nhập cảnh trái phép, vận chuyển hàng hóa trái phép qua biên giới; truy bắt và bàn giao các đối tượng vi phạm pháp luật theo quy định.
Hoạt động phối hợp được triển khai từ cấp Ban Chỉ huy đến các đồn biên phòng, gắn với trách nhiệm quản lý từng địa bàn, đoạn biên giới. Nhờ đó, lực lượng chức năng hai bên chủ động hơn trong nắm tình hình, trao đổi thông tin và xử lý các vụ việc, không để phát sinh phức tạp về an ninh, trật tự.
Không chỉ tập trung vào nhiệm vụ chuyên môn, BĐBP tỉnh Lào Cai còn chú trọng xây dựng quan hệ hợp tác lâu dài thông qua mô hình kết nghĩa đồn - trạm. Đến nay, 10 trong tổng số 11 đồn biên phòng của tỉnh đã kết nghĩa với 15 đơn vị phía Trung Quốc, gồm các phân trạm, trạm kiểm soát biên phòng xuất nhập cảnh, đồn biên giới, đại đội quản lý biên giới và tiểu đoàn biên phòng.
Các đơn vị duy trì hội đàm định kỳ, trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm nghiệp vụ và phối hợp đấu tranh phòng, chống tội phạm, buôn lậu, vi phạm quy chế biên giới. Hoạt động thăm hỏi, giao lưu văn hóa, văn nghệ, thể thao nhân dịp lễ, Tết và ngày truyền thống cũng được tổ chức, góp phần tăng cường sự hiểu biết, tin cậy giữa cán bộ, chiến sĩ hai bên.
Quan hệ hợp tác còn được mở rộng đến cộng đồng dân cư khu vực biên giới. Từ năm 2013, mô hình kết nghĩa cụm dân cư hai bên biên giới được triển khai; đến nay, tuyến biên giới Lào Cai - Vân Nam có 6 cặp thôn, bản ký kết kết nghĩa.

Thông qua mô hình này, người dân hai bên không chỉ được tuyên truyền, vận động chấp hành pháp luật về biên giới mà còn có điều kiện trao đổi kinh nghiệm sản xuất, tham gia tuần tra bảo vệ đường biên, cột mốc và giao lưu văn hóa. Theo thống kê, các cụm dân cư đã tổ chức 15 hoạt động trao đổi, học tập kinh nghiệm với 486 lượt người tham gia; phối hợp tuần tra bảo vệ đường biên, cột mốc 61 lần với 632 lượt người hai bên. Các hoạt động giao lưu văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao được tổ chức 12 lần, thu hút 914 lượt người tham gia.
Tinh thần hợp tác còn được thể hiện rõ trong những thời điểm xảy ra thiên tai, hỏa hoạn và dịch bệnh. Hai bên kịp thời trao đổi thông tin, phối hợp lực lượng, phương tiện phòng cháy, chữa cháy rừng, ứng phó bão lũ, tìm kiếm cứu nạn trên sông, suối biên giới; hỗ trợ vật tư, trang thiết bị y tế trong phòng, chống dịch COVID-19.
Đặc biệt, hoạt động bình chọn danh hiệu “Sứ giả hữu nghị Việt Nam - Trung Quốc” và “Đảng viên Đảng Cộng sản đạt thành tích xuất sắc” trong thực hiện nhiệm vụ quản lý, kiểm soát cửa khẩu đã góp phần khích lệ tinh thần trách nhiệm, xây dựng tác phong ứng xử văn minh của cán bộ, chiến sĩ. Việc bình chọn được thực hiện hằng quý, hướng tới xây dựng hình ảnh người chiến sĩ biên phòng thân thiện, chuyên nghiệp, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập cảnh.
Từ năm 2016 đến nay, mỗi bên đã bình chọn được 17 “Sứ giả hữu nghị”. Từ quý II/2018 đến nay, mỗi bên có 8 đảng viên được bình chọn đạt thành tích xuất sắc trong thực hiện nhiệm vụ tại cửa khẩu.
Thực tiễn triển khai cho thấy, đối ngoại biên phòng tại Lào Cai không chỉ góp phần tăng cường phối hợp giữa các lực lượng chức năng mà còn tạo sự gắn kết giữa cộng đồng dân cư hai bên biên giới.
Đây là cơ sở quan trọng để phát huy sức mạnh của thế trận biên phòng toàn dân, nâng cao trách nhiệm của người dân trong bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia, đồng thời duy trì môi trường hòa bình, ổn định, thúc đẩy giao lưu và phát triển kinh tế - xã hội khu vực biên giới.