Lào Cai dự kiến chi 150 tỷ đồng mỗi năm để vận hành 9 trường phổ thông nội trú vùng biên

Lào Cai dự kiến chi 150 tỷ đồng mỗi năm để vận hành 9 trường phổ thông nội trú vùng biên
Theo lộ trình của Đề án, trong năm học 2027–2028, tỉnh dự kiến đưa thêm 5 trường vào hoạt động. Nguồn ảnh: laocai.gov.vn

UBND tỉnh Lào Cai vừa ban hành Quyết định số 4086/QĐ-UBND ngày 30/10/2026 phê duyệt Đề án tổ chức và vận hành trường phổ thông nội trú trên địa bàn tỉnh, nhằm bảo đảm các điều kiện dạy học, ăn ở, sinh hoạt và chăm sóc học sinh tại khu vực biên giới, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, từng bước thu hẹp khoảng cách giáo dục giữa vùng biên giới với các địa bàn khác.

Theo Đề án, việc tổ chức hệ thống trường phổ thông nội trú xuất phát từ đặc thù địa hình miền núi chia cắt, dân cư phân tán, nhiều thôn bản cách xa trung tâm xã. Ở một số nơi, khoảng cách từ điểm trường đến trường chính lên tới 35 km, khiến việc đi lại, học tập của học sinh gặp nhiều trở ngại. Bên cạnh đó, tỷ lệ học sinh dân tộc thiểu số cao, điều kiện kinh tế của nhiều gia đình còn khó khăn, ảnh hưởng đến khả năng duy trì sĩ số và chất lượng giáo dục.

Trước thực tế này, tỉnh xác định trường phổ thông nội trú không chỉ là nơi tổ chức dạy học mà còn bảo đảm điều kiện ăn, ở, sinh hoạt và chăm sóc học sinh. Mô hình được kỳ vọng giúp các em, nhất là học sinh ở những thôn bản xa trung tâm, có môi trường học tập ổn định, hạn chế tình trạng nghỉ học do đường sá cách trở.

Đến năm học 2026–2027, Lào Cai đã đưa 4 trường phổ thông nội trú vào hoạt động. Trong đó, Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS A Mú Sung có 36 lớp với 1.167 học sinh; 3 trường còn lại, mỗi trường có 28 lớp với 980 học sinh. Các cơ sở này bước đầu đáp ứng nhu cầu học tập, ăn ở tập trung của học sinh tại khu vực biên giới.

Theo lộ trình của Đề án, trong năm học 2027–2028, tỉnh dự kiến đưa thêm 5 trường vào hoạt động. Khi hoàn thành, hệ thống 9 trường phổ thông nội trú có quy mô khoảng 250 lớp với 8.657 học sinh. Đây là mạng lưới trường học được đầu tư nhằm tạo điều kiện để học sinh vùng biên được tiếp cận môi trường giáo dục tập trung, có cơ sở vật chất và các dịch vụ hỗ trợ đồng bộ hơn.

Cùng với việc xây dựng trường lớp, bài toán nhân lực cũng được đặt ra. Toàn hệ thống dự kiến cần khoảng 865–870 cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên. Hiện 4 trường đang hoạt động có 275 người, đạt khoảng 98% định mức, song vẫn thiếu 37 nhân viên phục vụ. Đối với 5 trường dự kiến triển khai trong giai đoạn tiếp theo, nhu cầu nhân lực ước tính khoảng 315 người.

Đề án cũng xác định các chính sách hỗ trợ học sinh là một trong những điều kiện quan trọng để duy trì hoạt động của mô hình. Theo đó, mức hỗ trợ dự kiến là 16,7 triệu đồng/học sinh nội trú/năm và 8,17 triệu đồng/học sinh bán trú buổi trưa/năm. Khi hệ thống đạt quy mô khoảng 8.657 học sinh, tổng kinh phí thực hiện chính sách ước khoảng 150 tỷ đồng mỗi năm.

Khoản kinh phí này chưa bao gồm một số chi phí phục vụ vận hành như gạo, điện, nước, tổ chức nấu ăn và quản lý học sinh ngoài giờ. Điều đó cho thấy việc bảo đảm nguồn lực thường xuyên sẽ là yêu cầu quan trọng, bên cạnh nguồn vốn đầu tư xây dựng trường học.

Về cơ sở vật chất, tổng vốn đầu tư xây dựng 9 trường dự kiến khoảng 2.197,8 tỷ đồng, với tổng diện tích đất khoảng 49 ha. Đến nay, công tác giải phóng mặt bằng tại một số trường đã hoàn thành, các địa điểm còn lại đang tiếp tục được triển khai thủ tục và các công việc liên quan để bảo đảm tiến độ đầu tư.

Không chỉ tập trung vào điều kiện học tập, Đề án đặt ra yêu cầu quản lý, chăm sóc học sinh trong suốt thời gian các em ở trường. Nhà trường có trách nhiệm tổ chức sinh hoạt, theo dõi sức khỏe, bảo đảm an toàn cả ban ngày và ban đêm; đồng thời phối hợp với gia đình, chính quyền địa phương và các lực lượng liên quan để kịp thời xử lý những tình huống phát sinh.

Đối với học sinh tiểu học, nhất là các em lần đầu xa gia đình, nhà trường cần có giải pháp hỗ trợ thích nghi với môi trường nội trú, quan tâm đến tâm lý và nền nếp sinh hoạt. Công tác chăm sóc sức khỏe, phòng chống dịch bệnh, bảo đảm vệ sinh môi trường cũng phải được duy trì thường xuyên.

Bữa ăn bán trú, nội trú được xác định là một nội dung cần kiểm soát chặt chẽ. Các trường phải tổ chức bếp ăn bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, thực hiện kiểm thực ba bước, lưu mẫu thức ăn và công khai thực đơn, khẩu phần ăn. Việc xây dựng chế độ dinh dưỡng cần phù hợp với lứa tuổi, thể trạng và điều kiện của học sinh.

Trong tổ chức dạy học, các trường thực hiện chương trình giáo dục theo quy định, kết hợp dạy học hai buổi/ngày với các hoạt động giáo dục kỹ năng sống, văn hóa, thể chất và trải nghiệm. Việc tăng cường tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số được chú trọng nhằm giúp các em thuận lợi hơn trong tiếp thu kiến thức. Tùy nhu cầu và điều kiện thực tế, nhà trường có thể tổ chức dạy tiếng Trung Quốc.

Đề án cũng đặt ra các chỉ tiêu về duy trì sĩ số, hạn chế học sinh bỏ học, nâng cao kết quả học tập, bảo đảm sức khỏe và an toàn thực phẩm. Để tăng cường giám sát, các trường phải thiết lập kênh tiếp nhận phản ánh của phụ huynh thông qua đường dây nóng, nhóm Zalo và các hình thức phù hợp. Những phản ánh liên quan đến ăn ở, sinh hoạt của học sinh cần được xử lý trong vòng 24–48 giờ; các vấn đề về chuyên môn, chính sách có thời hạn xử lý tối đa 5 ngày làm việc.

Việc triển khai Đề án với quy mô 9 trường, hàng nghìn học sinh và nguồn kinh phí vận hành lớn đặt ra yêu cầu không chỉ hoàn thành đầu tư cơ sở vật chất mà còn phải tổ chức hoạt động hiệu quả, thực chất. Khi các điều kiện về đội ngũ, chế độ hỗ trợ, chăm sóc và quản lý học sinh được bảo đảm, mô hình trường phổ thông nội trú sẽ góp phần tạo thêm cơ hội học tập cho trẻ em vùng biên, từng bước thu hẹp khoảng cách giáo dục giữa các khu vực trên địa bàn tỉnh.

Ngọc Phúc