Lạng Sơn: Phát huy vai trò người có uy tín, tạo động lực phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Theo báo cáo Đánh giá mức độ hoàn thành mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN giai đoạn 2021 - 2025, dự kiến mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ Chương trình giai đoạn 2026 - 2030 trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn của Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lạng Sơn, đến hết năm 2025, nhiều mục tiêu quan trọng của Chương trình đã đạt và vượt kế hoạch đề ra.

Cụ thể, có 47/47 xã, 315/315 thôn thoát khỏi tình trạng đặc biệt khó khăn, đạt 100% chỉ tiêu so với kế hoạch giai đoạn giao. Tỷ lệ hộ nghèo trong vùng đồng bào DTTS giai đoạn giảm bình quân 2,71%.

Thu nhập bình quân đầu người (GRDP) tăng từ 44,2 triệu đồng so với năm 2020 dự ước lên 71,1 triệu đồng năm 2025, tương đương tăng từ 1.917 USD lên 2.900 USD.

Trong lĩnh vực hạ tầng, 100% xã có đường ô tô đến trung tâm xã được rải nhựa hoặc bê tông, đạt 100% so với kế hoạch giai đoạn giao; 91% thôn có đường ô tô đến trung tâm thôn được cứng hoá, vượt chỉ tiêu kế hoạch giai đoạn giao. Các chỉ tiêu lĩnh vực văn hoá, y tế, giáo dục ước thực hiện đạt và vượt chỉ tiêu so với kế hoạch giai đoạn giao.

Hơn 1.600 người có uy tín - những "cánh tay nối dài" ở cơ sở

Đáng chú ý, trong quá trình triển khai Chương trình, việc biểu dương, tôn vinh điển hình tiên tiến, phát huy vai trò của người có uy tín; phổ biến, giáo dục pháp luật, trợ giúp pháp lý và tuyên truyền, vận động đồng bào; truyền thông phục vụ tổ chức triển khai thực hiện Đề án tổng thể và Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN giai đoạn 2021 - 2030 được đặc biệt chú trọng.

Hiện nay, toàn tỉnh Lạng Sơn có 1.614 người có uy tín. Người có uy tín được người dân bầu, lựa chọn chủ yếu là già làng; trưởng dòng họ, trưởng tộc; cán bộ hưu trí; bí thư chi bộ; trưởng thôn; trưởng ban công tác mặt trận thôn... Trong đó có 968 người có uy tín là đảng viên, chiếm gần 60%.

Đây là những người gắn bó chặt chẽ với người dân, hiểu sâu sắc phong tục, tập quán, tâm tư, tình cảm của bà con. Từ đó, họ có nhiều thuận lợi trong tuyên truyền, vận động bà con chấp hành các chủ trương, chính sách pháp luật của Đảng, Nhà nước và hưởng ứng các phong trào thi đua yêu nước trên địa bàn.

Đặc biệt, chính sách đối với người có uy tín trong vùng đồng bào DTTS được tỉnh quan tâm chỉ đạo thực hiện. Tỉnh đã thực hiện hỗ trợ chế độ, chính sách, tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, cung cấp tài liệu, thông tin cho 6.500 lượt người có uy tín.

Cùng với đó, tổ chức 7 hội nghị biểu dương với 533 người có uy tín tiêu biểu trong vùng đồng bào DTTS được biểu dương; 202 hội nghị tập huấn, bồi dưỡng kiến thức với 12.758 lượt người có uy tín tham gia.

Hằng năm, tỉnh Lạng Sơn tổ chức thăm hỏi, tặng quà nhân dịp Tết Nguyên đán cho 6.500 lượt người có uy tín trên địa bàn tỉnh; tổ chức 33 hội nghị phổ biến, giáo dục pháp luật và tuyên truyền, vận động đồng bào DTTS với 2.227 đại biểu tham dự.

Công tác truyền thông cũng được đẩy mạnh với việc in ấn, phát hành 15.357 ấn phẩm, tài liệu truyền thông; truyền tải cung cấp 44 ấn phẩm thông tin điện tử; sản xuất, phát sóng 54 phóng sự truyền hình.

Trong công tác trợ giúp pháp lý, tỉnh tổ chức 215 hội nghị bồi dưỡng kiến thức pháp luật về trợ giúp pháp lý với 18.275 lượt người tham dự; tổ chức 36 chuyên đề trợ giúp pháp lý điểm kết nối cộng đồng.

Đồng thời, biên soạn, cung cấp 204.500 tờ gấp, 8.000 cuốn cẩm nang trợ giúp pháp lý, 30.000 cuốn sổ tay hướng dẫn tiếp cận trợ giúp pháp lý, 6.500 cuốn sách hỏi đáp pháp luật về trợ giúp pháp lý.

Phát huy vai trò cầu nối với cộng đồng

Đánh giá về kết quả đạt được, Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lạng Sơn cho biết, kết quả giải ngân và tiến độ thực hiện tiểu dự án tương đối tốt. Tuy nhiên, do nguồn kinh phí Trung ương phân bổ lớn, kết hợp với việc sáp nhập thôn, bản dẫn đến số lượng người có uy tín giảm dần theo từng năm.

Việc thực hiện chính sách đối với người có uy tín như thăm hỏi, tặng quà dịp Tết Nguyên đán, cấp phát báo, thăm hỏi ốm đau và thăm viếng được quan tâm triển khai thực hiện đúng quy định.

Trên thực tế, người có uy tín trong đồng bào DTTS đã phát huy tốt vai trò là cầu nối, nhân tố tích cực trong việc triển khai thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tích cực vận động đồng bào DTTS phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh.

Các hoạt động tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật, tư vấn trợ giúp pháp lý đã góp phần nâng cao nhận thức về các hành vi, kiến thức pháp luật của người dân vùng đồng bào DTTS trên địa bàn tỉnh.

Theo ông Lâm Văn Viên, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lạng Sơn nhận định: Người có uy tín là những công dân gương mẫu, tích cực tham gia công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân thực hiện tốt chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, thực hiện có hiệu quả các chính sách về dân tộc, tôn giáo trên địa bàn tỉnh.

Trong đó, người có uy tín đã giúp người dân nâng cao nhận thức pháp luật, xóa bỏ các hủ tục tang ma, cưới hỏi, đẩy lùi các tệ nạn xã hội, các tập tục mê tín, dị đoan; đẩy mạnh cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá"; tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước, phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

“Hàng năm, chúng tôi đã tham mưu UBND tỉnh thực hiện tốt chế độ, chính sách cho người có uy tín trên địa bàn tỉnh. Qua đó, góp phần tạo động lực để người có uy tín phát huy vai trò, trở thành “cánh tay nối dài” của cấp ủy, chính quyền, đưa chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống”, ông Viên nhấn mạnh.

Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lạng Sơn cũng cũng cho biết, hàng năm người có uy tín tiêu biểu được cử tham dự Hội nghị biểu dương toàn quốc do Bộ Dân tộc và Tôn giáo tổ chức. Hàng trăm cá nhân được UBND các cấp tặng bằng khen, giấy khen. Đây không chỉ là sự ghi nhận xứng đáng mà còn là động lực quan trọng giúp người có uy tín tiếp tục phát huy vai trò dẫn dắt cộng đồng.

Người có uy tín trên địa bàn tỉnh đã phát huy vai trò tuyên truyền pháp luật đến người dân với nhiều hình thức như: lồng ghép trong các cuộc họp thôn, sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt chi hội, đoàn thể; lễ hội truyền thống ở địa phương; sinh hoạt cộng đồng; tuyên truyền tại từng hộ gia đình...

Nội dung tuyên truyền phong phú, phù hợp với từng đối tượng, địa bàn vùng núi, dân tộc thiểu số về nhiều lĩnh vực pháp luật như: đất đai, hôn nhân và gia đình, phòng, chống ma túy, mua bán người...