Lạng Sơn: Đổi mới truyền thông, khơi dậy ý chí vươn lên thoát nghèo bền vững

Từ hỗ trợ chính sách đến khơi dậy nội lực

Trong nhiều năm, công tác giảm nghèo tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi luôn là nhiệm vụ quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh Lạng Sơn. Bên cạnh đầu tư hạ tầng, hỗ trợ sinh kế và thực hiện các chính sách an sinh, việc truyền thông để người dân hiểu rõ mục tiêu, ý nghĩa của các chương trình phát triển có vai trò quan trọng, góp phần tạo sự đồng thuận và huy động sự tham gia của cộng đồng.

Thực tế cho thấy, giảm nghèo bền vững không đơn thuần là cải thiện thu nhập trong một thời điểm, mà cần tạo điều kiện để người dân có khả năng duy trì sinh kế, tiếp cận thông tin, nâng cao kiến thức sản xuất và chủ động thích ứng với những thay đổi của thị trường. Vì vậy, công tác truyền thông cần vượt ra ngoài việc thông báo chính sách, chuyển sang hướng dẫn, giải thích và khuyến khích người dân vận dụng những kiến thức hữu ích vào cuộc sống.

Trong Tiểu dự án 1 thuộc Dự án 10 của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, nội dung tuyên truyền, truyền thông được xác định nhằm nâng cao nhận thức về thoát nghèo bền vững, đồng thời phục vụ tổ chức triển khai thực hiện Chương trình giai đoạn 2021–2030. Đây là cơ sở để các hoạt động truyền thông gắn việc phổ biến chủ trương, chính sách với nhu cầu thực tế của người dân, nhất là tại các địa bàn còn khó khăn.

Theo thông tin từ Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lạng Sơn được Báo Pháp luật Việt Nam phản ánh, đến hết năm 2025, tỉnh có 47/47 xã và 315/315 thôn thoát khỏi tình trạng đặc biệt khó khăn; tỷ lệ hộ nghèo trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số giảm bình quân 2,71% trong giai đoạn được báo cáo. Những kết quả này cho thấy chuyển biến tích cực trong phát triển kinh tế – xã hội tại các địa bàn thụ hưởng Chương trình.

Tuy nhiên, kết quả giảm nghèo cần được duy trì bằng các giải pháp lâu dài. Trong đó, truyền thông có vai trò giúp người dân hiểu rõ hơn những cơ hội phát triển, các chính sách hỗ trợ phù hợp, đồng thời nhận diện những yếu tố có thể khiến đời sống kinh tế trở nên bấp bênh. Khi thông tin đến đúng đối tượng và được diễn giải dễ hiểu, người dân sẽ có thêm cơ sở để lựa chọn hướng sản xuất, sử dụng hiệu quả nguồn lực và chủ động tìm kiếm cơ hội cải thiện thu nhập.

Đưa thông tin thiết thực đến từng cộng đồng

Đối với địa bàn miền núi, nơi điều kiện tiếp cận thông tin giữa các khu vực còn có sự khác biệt, cách thức truyền thông cần linh hoạt, phù hợp với đặc điểm dân cư và phong tục, tập quán từng địa phương. Các buổi sinh hoạt cộng đồng, hội nghị tại cơ sở, hệ thống thông tin địa phương và những ấn phẩm truyền thông có thể bổ trợ cho nhau, giúp thông tin về chính sách không chỉ xuất hiện trong các văn bản hành chính mà còn hiện diện trong đời sống thường ngày.

Nội dung tuyên truyền cũng cần tập trung vào những vấn đề người dân thực sự quan tâm: điều kiện thụ hưởng chính sách; cách tiếp cận các chương trình hỗ trợ; kiến thức tổ chức sản xuất, phát triển sinh kế; phòng tránh rủi ro trong giao dịch và tiêu thụ sản phẩm; ứng dụng khoa học, công nghệ vào đời sống. Việc lựa chọn nội dung sát thực tế sẽ giúp người dân không chỉ biết mình được hỗ trợ những gì, mà còn hiểu cách sử dụng nguồn lực để từng bước nâng cao khả năng tự chủ kinh tế.

Đặc biệt, truyền thông về giảm nghèo bền vững cần tránh cách tiếp cận một chiều, chỉ nhấn mạnh khó khăn hoặc sự hỗ trợ từ bên ngoài. Thay vào đó, cần làm rõ vai trò chủ thể của người dân trong quá trình phát triển; khuyến khích tinh thần chủ động học hỏi, thay đổi phương thức sản xuất, phát huy lợi thế bản địa và tham gia các mô hình kinh tế phù hợp. Những kinh nghiệm thực tế, cách làm hiệu quả tại cộng đồng, nếu được chia sẻ đúng cách, có thể trở thành nguồn tham khảo thiết thực cho những hộ đang tìm hướng phát triển sinh kế.

Cùng với đó, công tác truyền thông cần giúp người dân tiếp cận đầy đủ, chính xác các chính sách, hạn chế tình trạng hiểu sai về đối tượng, điều kiện và quy trình hỗ trợ. Thông tin rõ ràng sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch trong thực hiện chính sách, tạo sự đồng thuận giữa chính quyền và người dân, đồng thời khuyến khích cộng đồng cùng tham gia giám sát quá trình triển khai các chương trình phát triển.

Hướng tới giảm nghèo đa chiều và bền vững

Ngày 8/8/2026, UBND tỉnh Lạng Sơn ban hành Kế hoạch số 310/KH-UBND thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026–2030. Theo kế hoạch, tỉnh đặt mục tiêu giảm tỷ lệ nghèo đa chiều bình quân 2% mỗi năm; phấn đấu đến năm 2030, thu nhập bình quân của người dân nông thôn gấp 3 lần so với năm 2020, thu nhập bình quân của người dân tộc thiểu số bằng một nửa mức bình quân chung của cả nước.

Những mục tiêu này đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao chất lượng truyền thông, bảo đảm người dân hiểu được định hướng phát triển, nắm bắt cơ hội và chủ động tham gia thực hiện các nhiệm vụ tại địa phương. Truyền thông cần được triển khai thường xuyên, có trọng tâm, đồng thời kết hợp giữa tuyên truyền chính sách với hướng dẫn thực hành và giải đáp những vấn đề phát sinh từ cơ sở.

Trong quá trình đó, Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lạng Sơn cùng các cơ quan, đơn vị liên quan có thể phát huy vai trò phối hợp trong cung cấp thông tin, phổ biến chính sách dân tộc và truyền thông về mục tiêu của Chương trình. Việc kết nối nội dung truyền thông với các lĩnh vực như khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, phát triển sản xuất và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực sẽ giúp người dân có thêm điều kiện tiếp cận tri thức và phương thức phát triển phù hợp.

Giảm nghèo bền vững là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kết hợp giữa chính sách hỗ trợ, nguồn lực đầu tư và ý chí vươn lên của người dân. Khi truyền thông thực sự đi vào đời sống, giúp người dân hiểu chính sách, tin tưởng vào cơ hội phát triển và biết cách vận dụng kiến thức vào thực tế, mục tiêu thoát nghèo sẽ có thêm nền tảng vững chắc, hướng tới cải thiện chất lượng cuộc sống và phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.