Lắng nghe người có uy tín để nâng cao hiệu quả công tác dân tộc tỉnh Lạng Sơn

Từ những cuộc gặp gỡ đến yêu cầu nắm bắt thực tiễn

Trong quý II năm 2026, Công an tỉnh Lạng Sơn cử báo cáo viên tham gia hội nghị tập huấn, bồi dưỡng kiến thức cho người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số do Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh tổ chức. Đây là hội nghị đầu tiên trong chuỗi 7 hội nghị dự kiến triển khai trên địa bàn tỉnh, với 80 đại biểu tham dự.

Tại hội nghị, báo cáo viên Phòng An ninh nội địa truyền đạt chuyên đề về công tác đấu tranh, vận động quần chúng tham gia phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc; bảo đảm an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội ở cơ sở trong tình hình mới. Thông qua nội dung này, người có uy tín được cập nhật kiến thức về tình hình an ninh, trật tự, nâng cao trách nhiệm trong tuyên truyền, vận động Nhân dân chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, mỗi địa phương có đặc điểm riêng về dân cư, phong tục, tập quán và điều kiện phát triển. Một chủ trương có thể được triển khai thống nhất nhưng quá trình giải thích, vận động người dân thực hiện cần tính đến những khác biệt đó. Người có uy tín, nhờ sự am hiểu cộng đồng và mối quan hệ gần gũi với người dân, có thể góp phần làm rõ những nội dung người dân chưa hiểu, đồng thời phản ánh những khó khăn nảy sinh trong quá trình thực hiện chính sách.

Từ góc độ công tác dân tộc, những hội nghị như vậy không chỉ có ý nghĩa cung cấp thông tin. Đây còn là dịp để cơ quan chức năng tăng cường kết nối với lực lượng nòng cốt tại cộng đồng, giúp nội dung tuyên truyền gắn hơn với những vấn đề đang đặt ra ở địa bàn dân cư.

Vì vậy, việc gặp gỡ, trao đổi với người có uy tín cần được nhìn nhận như một kênh nắm bắt tình hình cơ sở, thay vì chỉ là hoạt động phổ biến kiến thức theo kế hoạch. Qua đó, cơ quan chức năng có thêm thông tin để nhận diện những vấn đề cần quan tâm, điều chỉnh cách thức tuyên truyền và phối hợp xử lý các vướng mắc thuộc thẩm quyền.

Để tiếng nói từ cơ sở trở thành thông tin có giá trị

Trong thực tế, không phải vấn đề nào phát sinh trong cộng đồng cũng có thể giải quyết chỉ bằng tuyên truyền. Có những nội dung liên quan đến việc tiếp cận chính sách, điều kiện sinh kế, quan hệ cộng đồng hoặc những quy định mới mà người dân cần được giải thích cụ thể. Khi đó, người có uy tín có thể giúp truyền tải thông tin từ người dân đến chính quyền, đồng thời hỗ trợ giải thích chủ trương, chính sách trên cơ sở thông tin chính thống.

Tuy nhiên, để phát huy vai trò này một cách thực chất, cần có cơ chế tiếp nhận và phản hồi rõ ràng. Những ý kiến người có uy tín phản ánh cần được phân loại theo từng lĩnh vực, chuyển đến cơ quan có trách nhiệm và xem xét giải quyết theo quy định. Với những vấn đề chưa thể xử lý ngay, việc thông tin lại về tiến độ hoặc hướng giải quyết cũng có ý nghĩa quan trọng, giúp người phản ánh có căn cứ trao đổi với cộng đồng.

Nếu thiếu khâu tiếp nhận và phản hồi, hoạt động gặp gỡ có thể chỉ dừng ở việc trao đổi chung, trong khi những vấn đề người dân quan tâm chưa được giải quyết. Ngược lại, khi ý kiến từ cơ sở được ghi nhận nghiêm túc, người có uy tín sẽ có thêm cơ sở để vận động, giải thích và tạo sự đồng thuận trong cộng đồng.

Cách làm này cũng giúp hạn chế tình trạng tuyên truyền một chiều. Thay vì chỉ tập trung vào việc người dân cần thực hiện những gì, cơ quan chức năng có thể thông qua người có uy tín để hiểu rõ hơn những khó khăn khiến một số chính sách chưa phát huy hiệu quả như mong muốn. Từ đó, công tác tổ chức thực hiện có thể được điều chỉnh phù hợp hơn với điều kiện thực tế, trong phạm vi quy định hiện hành.

Bồi dưỡng kiến thức phải gắn với những vấn đề đặt ra tại địa bàn

Một trong những yêu cầu quan trọng đối với công tác phát huy vai trò người có uy tín là nội dung bồi dưỡng cần thiết thực, cập nhật và phù hợp với nhiệm vụ họ tham gia tại cộng đồng. Những kiến thức về chính sách dân tộc, pháp luật, bảo đảm an ninh, trật tự hay kỹ năng tuyên truyền, vận động đều có ý nghĩa, nhưng cần được lựa chọn và truyền đạt theo hướng giúp người học có thể vận dụng vào tình huống cụ thể.

Tại hội nghị của quý II năm 2026, chuyên đề về phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc và bảo đảm an ninh, trật tự ở cơ sở cho thấy việc bồi dưỡng có thể gắn với những nhiệm vụ trực tiếp của người có uy tín trong đời sống cộng đồng. Khi được cập nhật thông tin chính xác, họ có thể góp phần vận động người dân chấp hành pháp luật, nâng cao cảnh giác trước các hành vi vi phạm và phối hợp với lực lượng chức năng trong giữ gìn an ninh, trật tự tại địa phương.

Bên cạnh kiến thức chuyên môn, kỹ năng trao đổi, giải thích và tiếp nhận ý kiến cũng cần được chú trọng. Người có uy tín thường phải xử lý những tình huống đòi hỏi sự khéo léo, hiểu biết phong tục và khả năng thuyết phục. Do đó, nội dung bồi dưỡng nên tạo điều kiện để họ trao đổi những tình huống gặp phải, chia sẻ kinh nghiệm và tiếp cận cách giải quyết phù hợp với quy định pháp luật.

Đồng thời, các cơ quan chuyên môn cần duy trì sự phối hợp giữa công tác dân tộc, tư pháp, công an, Mặt trận Tổ quốc và chính quyền cơ sở. Sự phối hợp này giúp thông tin cung cấp cho người có uy tín thống nhất, hạn chế việc giải thích thiếu chính xác hoặc không đầy đủ, nhất là với những vấn đề liên quan đến nhiều lĩnh vực quản lý.

Tôn vinh cần đi cùng cơ chế phát huy vai trò

Gặp mặt, biểu dương và tôn vinh người có uy tín là cách ghi nhận những đóng góp của các cá nhân đối với cộng đồng. Song, giá trị của hoạt động này không chỉ nằm ở việc khen thưởng những người tiêu biểu mà còn ở khả năng tạo động lực để họ tiếp tục tham gia các công việc chung.

Muốn vậy, việc ghi nhận cần gắn với những đóng góp cụ thể, đồng thời tạo điều kiện để người có uy tín tiếp tục phát huy kinh nghiệm và sự tín nhiệm của cộng đồng. Chính quyền cơ sở cần duy trì trao đổi thường xuyên, cung cấp thông tin kịp thời và khuyến khích họ tham gia các hoạt động phù hợp với khả năng, điều kiện thực tế. Những sáng kiến, cách làm hiệu quả cũng cần được chia sẻ để các địa bàn khác có thể tham khảo, vận dụng.

Ngày 15/9/2026, UBND tỉnh Lạng Sơn ban hành Công văn số 2590/UBND-KTCN về triển khai Nghị định số 307/2026/NĐ-CP ngày 4/8/2026 của Chính phủ, quy định về lựa chọn, công nhận và chính sách đối với người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số, cùng các chính sách thăm hỏi, chúc mừng, tặng quà, động viên, gặp mặt, biểu dương, tôn vinh đối với một số tổ chức, cá nhân người dân tộc thiểu số. Nghị định có hiệu lực từ ngày 20/9/2026. UBND tỉnh yêu cầu các sở, ban, ngành, địa phương và cơ quan liên quan tuyên truyền, phổ biến, rà soát và tổ chức thực hiện những nội dung thuộc phạm vi quản lý theo quy định.

Việc triển khai quy định mới là cơ sở để các cơ quan, địa phương rà soát và thực hiện chính sách đối với người có uy tín theo quy định hiện hành. Cùng với bảo đảm chế độ, chính sách, yêu cầu đặt ra là phải chú trọng chất lượng hoạt động, bảo đảm việc lựa chọn, công nhận phản ánh đúng sự tín nhiệm của cộng đồng và việc phát huy vai trò phù hợp với tình hình thực tế.

Củng cố niềm tin từ những việc làm cụ thể

Hiệu quả công tác phát huy vai trò người có uy tín không chỉ thể hiện qua số lượng hội nghị được tổ chức hay số người tham gia các lớp bồi dưỡng. Điều quan trọng hơn là kiến thức được cập nhật có được vận dụng vào đời sống hay không; những vấn đề người dân phản ánh có được tiếp nhận, xử lý hay không; và sự tham gia của người có uy tín có góp phần tạo chuyển biến tích cực tại cộng đồng hay không.

Để đánh giá đầy đủ những kết quả này, công tác theo dõi cần quan tâm đến chất lượng hoạt động sau tập huấn, mức độ phối hợp với chính quyền và các tổ chức ở cơ sở, cũng như những đóng góp cụ thể trong tuyên truyền, vận động Nhân dân. Đây cũng là cơ sở để nhận diện những khó khăn, nhu cầu hỗ trợ và nội dung bồi dưỡng cần ưu tiên trong thời gian tiếp theo.

Đối với Lạng Sơn, việc tiếp tục duy trì các hoạt động gặp gỡ, bồi dưỡng, đồng thời nâng cao chất lượng trao đổi giữa cơ quan chức năng với người có uy tín sẽ góp phần tăng cường mối liên hệ giữa chính quyền và cộng đồng dân cư. Khi người có uy tín được cung cấp thông tin đầy đủ, được lắng nghe và có điều kiện tham gia giải quyết những vấn đề thiết thực, vai trò vận động sẽ có thêm nền tảng để phát huy.

Từ đó, công tác dân tộc không chỉ dừng ở việc đưa chính sách đến với người dân mà còn có thể tiếp nhận những phản hồi từ thực tiễn để nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện. Đây là hướng tiếp cận cần thiết nhằm củng cố niềm tin, phát huy sức mạnh cộng đồng và góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi.