Lắng nghe các Tổng giám đốc nhận định về thị trường ôtô Việt Nam

2008 là năm chứng kiến bức tranh không mấy sáng sủa của nền kinh tế Việt Nam nói riêng, của thị trường tài chính toàn cầu nói chung, và ôtô Việt Nam chứng kiến một nghịch cảnh so với những năm trước. Liên tục trong nhiều tháng qua, thị trường xe hơi Việt Nam rơi vào tình trạng ảm đạm với doanh số liên tục giảm. Liệu thị trường trong ôtô trong năm 2009 có khởi sắc hơn hay không? Những nhận định của các Tổng giám đốc đến từ những nhà sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu danh tiếng tại Việt Nam sẽ là lời giải chính xác cho câu hỏi trên.

Udo Loersch - Tổng giám đốc Mercedes-Benz Việt Nam

Năm qua đã chứng kiến nhiều thăng trầm của công nghiệp ôtô Việt Nam cũng

Nhìn tổng thể, thị trường ôtô 2008 vẫn tăng trưởng đáng kể"

Trong nửa đầu năm 2008, thị trường ôtô Việt Nam đã đạt được những con số thật ấn tượng. Nhưng nửa năm sau, thị trường trở nên khó khăn hơn vì ảnh hưởng của nền kinh tế thế giới.  Thêm vào đó là chính sách thắt chặt tiền tệ của chính phủ cộng với những thay đổi về thuế (thuế nhập khẩu linh kiện CKD, thuế xe nhập khẩu, lệ phí trước bạ) là những yếu tố ảnh hưởng đến thị trường ôtô trong nước.

 Tuy nhiên, nếu nhìn toàn cảnh cả năm 2008, thị trường vẫn đạt mức tăng trưởng đáng kể. Đây quả là con số khả quan trong tình hình kinh tế khó khăn hiện nay. Đối với Mercedes-Benz Việt Nam, chúng tôi cũng bị ảnh hưởng. Mặc dù trong thời gian khó khăn, MBV vẫn đạt được doanh số ấn tượng, gần 2.000 chiếc (sản xuất trong nước) từ đầu năm 2008 đến nay. Trong khi đó, chúng tôi cũng giới thiệu đến khách hàng mẫu E-Class 2009 phiên bản nâng cấp và khai trương thêm phòng trưng bày mới tại TP.HCM. Điều này càng khẳng định kế hoạch đầu tư lâu dài của chúng tôi với nền công nghiệp ôtô nước nhà.

Có ý kiến cho rằng thị trường ôtô sẽ không thể khởi sắc. Vậy ông đánh giá thế nào về ý kiến này?

Việt Nam gia nhập Tổ chức WTO chưa được lâu, vì vậy không bị ảnh hưởng nhiều của thị trường tài chính toàn cầu. Ngay lúc này, Việt Nam vẫn chưa gặp khủng hoảng kinh tế mà đó chỉ là sự khủng hoảng lòng tin của các doanh nghiệp.  Có thể trong những tháng đầu năm 2009, thị trường chưa kịp phục hồi nhanh và vẫn còn những lo ngại về kinh tế thế giới. Nhưng tôi hy vọng rằng tình hình này sẽ sớm kết thúc và thị trường cuối năm 2009 sẽ tốt hơn.

Ngoài ra, theo dự báo của Ngân hàng thế giới, Việt Nam được kỳ vọng sẽ đạt mức tăng trưởng 6.5% vào năm 2009 và chỉ xếp hạng sau Trung Quốc và Mông Cổ trong khu vực châu Á, chúng ta hoàn toàn có lý do tin tưởng vào tương lai tốt đẹp của thị trường ôtô.

Tóm lại, thị trường ôtô Việt Nam sẽ phục hồi sớm khi có những tín hiệu tốt từ nền kinh tế, thị trường chứng khoán, bất động sản… Tuy nhiên, điều này phụ thuộc vào chính sách kích cầu của Chính phủ hiệu quả như thế nào.

Với vai trò là chủ tịch VAMA, ông nhận thấy khó khăn lớn nhất đối với các nhà sản xuất ôtô tại Việt Nam là gì?

Mức tăng trưởng của thị trường ôtô trong thời kỳ khó khăn đã cho thấy dù sớm hay muộn, kỷ nguyên bùng nổ ôtô tại Việt Nam cũng đang đến rất gần, như là kết quả tất yếu của sự phát triển kinh tế và nhu cầu. Tuy nhiên, chúng ta đang phải đối mặt với vấn đề hạ tầng giao thông đô thị. Tuy nhiên, việc giảm số lượng xe lưu thông trên đường hay hạn chế nhu cầu chính đáng của người dân bằng các biện pháp thuế chưa thực sự là giải pháp tốt. Xây dựng và mở rộng hệ thống giao thông công chính mới là điều cấp bách hơn bao giờ hết.

Sự thay đổi nhanh trong chính sách thuế của chính phủ cũng là một thử thách lớn đối với chúng tôi. Do đó, đường lối chính sách rõ ràng và hệ thống thuế ổn định là những yếu tố quan trọng góp phần làm các nhà đầu tư tự tin và có những chiến lược tốt trong kinh doanh tại Việt Nam.

Nobuhiko Murakami - Nguyên tổng giám đốc Toyota Việt Nam

Khó khăn lớn nhất là chính sách thuế

Như chúng ta đều biết, suy thoái kinh tế đã tạo ra một cuộc khủng hoảng tài chính trên phạm vi toàn cầu. Cuộc khủng hoảng này đã tác động trực tiếp đến thị trường ôtô trên toàn thế giới đặc biệt là 3 nhà sản xuất ôtô lớn của Mỹ đã phải xin sự giúp đỡ của Chính phủ nước này. Chính vì vậy mà những nhà sản xuất ôtô tại Việt Nam cũng không nằm ngoài sự ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính đó. Ở Việt Nam, chúng ta đang phải đối mặt với rất nhiều những khó khăn do sự biến động của nền kinh tế và lạm phát tăng cao. Nhà nước đã đưa ra rất nhiều những quy định và chính sách đối với thị trường ôtô như tăng lệ phí trước bạ, thuế tiêu thụ đặc biệt làm cho thị trường giảm và nhu cầu của thị trường cũng giảm mạnh. Vì lí do đó doanh số bán hàng của tháng 11 đã giảm 49% (4.936 xe) so với cùng kỳ năm ngoái. Để cải thiện kết quả kinh doanh, TMV và các nhà sản xuất ôtô khác phải nỗ lực hết sức để vượt qua thời kỳ khó khăn này.

Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất của tất cả nhà sản xuất ôtô hiện nay là những chính sách ngắn hạn và không ổn định, đặc biệt là chính sách thuế. Để đầu tư và phát triển hơn nữa ở Việt Nam, chúng tôi cần những chính sách lâu dài và ổn định cũng như lộ trình phù hợp cho bất kỳ sự thay đổi nào. Chính phủ nên tập trung vào việc phát triển cơ sở hạ tầng, cân bằng cán cân thương mại, phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ và các chính sách khuyến khích để thu hút nhiều hơn nữa đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Với chính sách thuế TTĐB mới, mẫu xe chủ lực của Toyota là Innova và sắp tới là Fortuner sẽ chịu áp lực tăng giá rất mạnh sau thời điểm 1/4/2009, từ đó giảm sức tiêu thụ cũng như cạnh tranh của sản phẩm này. Việc tung ra Fortuner có phải nhằm cạnh tranh trực tiếp với CRV mà Honda vừa tung ra thị trường?

TMV đã đầu tư để phát triển và tăng tỷ lệ nội địa hóa cho dòng xe Innova lên tới 37%. Kết quả là Innova luôn luôn có được những mốc doanh số bán mới và giữ vững vị trí bán chạy nhất trên thị trường từ sau khi được giới thiệu vào năm 2006. Tuy nhiên, với mức thuế TTĐB mới, dòng xe này sẽ phải chịu áp lực lớn đối với việc tăng giá. Việc này sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc sản xuất và bán hàng đối với mẫu xe này. Vì vậy, TMV bắt buộc phải cân nhắc kế hoạch sản xuất và kinh doanh của công ty trong thời gian tới. Kế hoạch hiện tại cho việc nâng cao nguồn lực địa phương sẽ được xem xét lại do giảm khối lượng sản xuất.

Riêng đối với các mẫu xe mới, TMV luôn luôn cố gắng nỗ lực để đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Chúng tôi sẽ sản xuất những mẫu xe mà khách hàng cần.

Liệu trong năm 2009, thị trường ôtô Việt Nam có khởi sắc?

Cá nhân tôi cho rằng tất cả các nhà sản xuất xe hơi đều sẽ gặp khó khăn do những tác động của cuộc khủng hoảng tài chính. Bên cạnh đó, chúng ta có thể thấy những tác động tiêu cực của thuế tiêu thụ đặc biệt sẽ có hiệu lực vào tháng 4/2009. Những yếu tố này sẽ ảnh hưởng và làm suy giảm thị trường dù cho các nhà sản xuất ôtô đã nỗ lực hết sức. Trong những năm gần đây Toyota đã có được sự tăng trưởng mỗi năm 20-30%. Tuy nhiên kể từ năm 2004, lần đầu tiên thị trường ôtô sẽ có một sự suy giảm đáng kể. Chúng ta cần chuẩn bị cho những thách thức sẽ còn kéo dài trong một hai năm tới.

Tuy nhiên nhìn vào tương lai của ngành công nghiệp ôtô tôi vẫn lạc quan bởi mỗi nhà sản xuất đều đang cố gắng hết sức để chứng minh năng lực và khả năng cạnh tranh của mình. Thị trường ôtô sẽ tiếp tục phát triển trong những năm sắp tới cùng với sự tăng trưởng của ngành công nghiệp ôtô Việt Nam và GDP. Tuy nhiên ngành công nghiệp ôtô VN phát triển thế nào phụ thuộc rất nhiều vào chính sách của chính phủ và nỗ lực của nhà sản xuất.