Làng cá trên biển

Có lẽ không nơi nào có điều kiện tự nhiên về biển tốt như Cát Bà để phát triển nuôi trồng thủy sản. Vịnh Lan Hạ nước trong xanh, sạch và lặng nước quanh năm, chẳng thế mà cố vấn đặc biệt của Trung tâm nghề cá Đông nam á đã phải thừa nhận: đây là nơi nuôi cá biển tốt nhất. Thế nhưng phát triển nuôi cá lồng bè tại vịnh Lan Hạ không phải ngày một, ngày hai mà phải trải qua một quá trình lâu dài... Chuyện nuôi cá lồng bè trên vịnh Lan Hạ bắt đầu từ những năm 90 của thế kỷ trước, khi công ty Cathay (Hồng Kông) bắt đầu nuôi thử nghiệm cá lồng bè trên biển Cát Bà. Thấy công ty này nuôi cá phát triển tốt, người dân đảo bắt đầu học nuôi và làm theo. Những người đi tiên phong trong nuôi cá lồng bè là chị Nguyễn Thị Nga và gia đình anh Trần Xuân Hồng. Vốn là những ngư dân nghèo quanh năm bám biển kiếm sống, nhận thấy nước ở khu vực này sạch, anh Hồng cùng với gia đình bỏ vốn mua lưới, phao về chăng làm những bè cá đầu tiên để nuôi cá biển, nhất là những loại cá có giá trị kinh tế cao. Trong khi nghề khai thác đang gặp khó khăn do nguồn lợi ven bờ có chiều hướng giảm sút, người dân đảo đã làm một cuộc cách mạngggg mới. Cũng tiến ra biển nhưng thay đổi cơ cấu nghề nghiệp, chuyển sang nghề nuôi cá lồng bè. Và như vậy, vịnh Lan Hạ bỗng trở thành nơi nổi tiếng về nuôi cá lồng bè tại Cát Bà. Với hơn 10.000 ha mặt nước trong vịnh, đây quả là điểm nuôi cá thuận lợi nhất và từ đó nghề nuôi cá lồng bè đã trở thành nghề chính thức mang lại thu nhập cao cho người dân đảo. Từ chỗ chỉ lèo tèo vài bè nuôi cá nhỏ, sau một năm vừa nuôi thử nghiệm, vừa học hỏi kinh nghiệm, Cát Bà có hàng chục bè cá với gần 100 ô lồng nuôi. Tuy thời gian nuôi lúc đầu còn khó khăn về vốn, về kỹ thuật công nghệ và thị trường nên tốc độ phát triển nghề nuôi cá lồng bè ở Cát Bà còn chậm. Thế nhưng khi năm 1998, đảo Cát Bà có điện lưới quốc gia, giao thông đi lại thuận tiện và Cát Bà trở thành một điểm du lịch sinh thái hấp dẫn, lượng khách du lịch đến với Cát Bà đông hơn hẳn thì nghề nuôi cá lồng bè cũng phát triển song song. Có nguồn tiêu thụ, bè cá phát triển ngày một nhiều bởi tham quan bè cá và thưởng thức cá đặc sản ngay trên bè cũng là thú vui của khách du lịch. Lĩnh vực nuôi cá lồng bè ngày càng phát triển khi Nghị quyết đại hội Đảng bộ huyện xác định cơ cấu kinh tế của địa phương là: kinh tế biển kết hợp dịch vụ du lịch.

Từ nghề nuôi cá lồng bè, đảo Cát Bà đã tạo ra những sản phẩm có giá trị kinh tế cao tạo nguồn thực phẩm ổn định về giá cả, về số lượng, về chất lượng, chủng loại sản phẩm cho dịch vụ du lịch. Do đó đã tạo được sự liên kết chặt chẽ giữa phát triển nuôi cá lồng bè với phát triển du lịch thông qua việc phát triển bè nuôi thủy sản kết hợp với dịch vụ du lịch trên bè nuôi. Ngoài ra, phát triển nuôi cá lồng bè cũng góp phần hạn chế tối đa việc đánh bắt hải sản ven biển bằng mìn, xung điện và các chất hủy diệt môi trường, tạo điều kiện phục hồi dần nguồn lợi tại biển Cát Bà. Cho đến nay, người dân đảo Cát Bà có 168 bè cá với 2800 ô lồng, ngoài ra người dân của các địa phương khác cũng tham gia nuôi tại đây 150 bè với hơn 2000 ô lồng. Tại các ô lồng nuôi, những loại cá đặc sản được thả ngày một nhiều như cá giò, cá song, cá hồng, cá thác, vẹm xanh... sản lượng nuôi đạt 1000 tấn với giá trị từ 55 đến 60 tỷ đồng. Nuôi cá lồng bè còn tạo giá trị xuất khẩu lớn để từng bước tiến đến hội nhập. Hằng ngày, tại các bè cá xuất hiện những tàu thu mua cá để mang đi xuất khẩu. Những con cá đặc sản với thương hiệu Made in Cát Bàààà không những trở nên nổi tiếng với khách du lịch trong nước và nước ngoài mà còn nổi tiếng với thị trường nước ngoài, nhất là Trung Quốc.

Khi đến với Cát Bà, ngoài việc khám phá rừng, khám phá biển, đi du ngoạn trên những bè cá và thưởng thức các món đặc sản ngay tại đó cũng là một hoạt động du lịch hấp dẫn. Mỗi bè nuôi cá sẽ là một địa chỉ du lịch mà khách du lịch đến với Cát Bà cần ghé thăm.

Quỳnh Chi