Làm việc ngày thứ bảy: Cán bộ nhiều, dân ít

Cán bộ, công chức được bố trí đầy đủ nhưng người dân đến liên hệ công việc quá ít, nhiều nơi chỉ giải quyết trung bình 1,4 hồ sơ/buổi. “Vắng vẻ quá”, là hình ảnh chung tại những nơi làm việc trong ngày thứ bảy qua hơn 1 năm triển khai thực hiện để tiếp nhận, giải quyết các thủ tục hành chính cho dân.
    

Tại UBND phường Tân Chính, lác đác chỉ có vài người dân đến phường để giải quyết các nhu cầu về hồ sơ, thủ tục vào thứ bảy.

Vắng vẻ quá!

8 giờ 45 phút sáng thứ bảy đầu tháng 9-2009, tại phòng tiếp dân của trụ sở UBND phường Hòa Thuận Tây, quận Hải Châu, buổi làm việc vẫn chưa thể bắt đầu bởi dân chưa có, mà cán bộ cũng không thấy đâu. Trong căn phòng rộng rãi, khang trang, ghế tiếp dân được xếp đặt ngay ngắn, đằng sau tấm kính, những chiếc áo khoác của các cán bộ chuyên trách đã được mắc gọn gàng lên thành ghế như một cách đánh dấu sự hiện diện. Chị Thương, một người dân đến sớm, ngồi đợi trên dãy ghế ở sảnh ngoài, tặc lưỡi: “Chắc mấy chị ở đây đi ăn sáng chưa về, mà cũng do nhà có việc gấp, chứ không tôi cũng chẳng đi sớm thế này, mất công chờ đợi”.  

9 giờ 20 phút sáng cùng ngày, tại trụ sở UBND phường Hòa Hiệp Nam, quận Liên Chiểu, cơn mưa lất phất khiến buổi sáng càng thêm ảm đạm. 5 cán bộ làm việc tại phòng tiếp dân tranh thủ làm các việc lặt vặt như sắp xếp lại sổ sách, dọn dẹp phòng trong lúc chờ đợi, thỉnh thoảng có người còn phải rời chỗ đi dạo quanh các phòng cho đỡ... mỏi và buồn ngủ. Bởi “người dân trên địa bàn phường chủ yếu là lao động chân tay, buôn bán, nên buổi sáng ai cũng bận rộn với việc chợ búa, đến trưa mới tranh thủ tạt qua phường để nhờ tư vấn về các thủ tục hành chính, chủ yếu là trên lĩnh vực đất đai, nhà cửa, nhưng cũng rất ít. Vắng vẻ quá”, một cán bộ tại đây nói.

11 giờ trưa, tại phòng tiếp nhận và trả giấy tờ UBND phường Nại Hiên Đông, quận Sơn Trà, một cán bộ cho biết, trong buổi sáng, chỉ có duy nhất một trường hợp người dân đến xin công chứng giấy hộ khẩu, thậm chí nhiều sáng thứ bảy khác còn không có công dân nào đến, nhưng cả bộ máy cơ quan thì vẫn phải làm việc như thường. “Thứ bảy nào cũng vắng vẻ quá!”, cán bộ này nói.

Theo ông Chế Viết Sơn, Phó Giám đốc Sở Nội vụ thành phố Đà Nẵng, không khí, môi trường làm việc là yếu tố rất quan trọng để kích thích tinh thần làm việc của các cán bộ, công chức. Hầu hết, các cơ quan, đơn vị đều sẵn sàng làm việc trong ngày thứ bảy, tuy nhiên, tại nhiều nơi, nhu cầu của công dân quá thấp, có nơi tỷ lệ bình quân làm việc một buổi sáng cuối tuần là 6 cán bộ/4 dân, như vậy sẽ rất khó duy trì thái độ làm việc hăng say, nghiêm túc.

Cán bộ nhiều, hồ sơ ít

Ngay từ đầu, mục đích chính của việc tổ chức làm việc ngày thứ bảy đã được xác định là để phục vụ cho những nhu cầu thiết yếu, cấp bách của người dân về thủ tục, giấy tờ. Tuy nhiên, vì nhiều nguyên do, “tính thời sự” của ngày làm việc này đã không được duy trì, thậm chí tại nhiều đơn vị, công việc chính của ngày thứ bảy chỉ là giải quyết những hồ sơ còn tồn đọng trong tuần, còn hoạt động tiếp nhận, giải quyết những nhu cầu “nóng” của công dân thì vẫn phải chờ đến lúc… dân thật sự cần.

Mặc dù đến thời điểm hiện tại, hầu như tất cả các cơ quan, đơn vị trên địa bàn thành phố Đà Nẵng đều đã rút ngắn tối thiểu khoảng thời gian làm việc ngoài giờ xuống còn một buổi sáng thứ bảy. Tuy nhiên, theo ông Chế Viết Sơn, căn cứ vào các phản hồi của các đơn vị trong thời gian qua, thì nhu cầu giải quyết hồ sơ, giấy tờ của người dân trong sáng thứ bảy vẫn chưa thật sự “bức xúc”, thậm chí còn ít ỏi, dẫn đến sự lãng phí về mặt thời gian và các chi phí khác.
 
Không khó để nhận ra các “chi phí khác” này, đó là tiền điện (đèn chiếu sáng, máy điều hòa nhiệt độ, máy quạt..), nước… dùng trong các ngày thứ bảy. Nếu cộng các chi phí này lại trong vòng một tháng, thì đây quả là một khoản chi không nhỏ, nếu so với khối lượng công việc làm được trong những ngày thứ bảy đó.

Ông Sơn nói thêm: “Nhiều đơn vị ở quy mô nhỏ như UBND cấp phường, xã, chỉ bố trí một cán bộ chuyên trách ở mỗi lĩnh vực nhất định, do vậy, dù nhu cầu ít hay nhiều, thì trong sáng thứ bảy, tất cả các cán bộ này đều phải có mặt”.

Trong khi đó, qua thực tế khảo sát, có thể thấy nhu cầu giải quyết hồ sơ, thủ tục của công dân trên các lĩnh vực là không giống nhau, thậm chí có sự chênh lệnh rất lớn. Đơn cử, tại xã Hòa Châu, huyện Hòa Vang, trong 6 tháng đầu năm 2009 thực hiện chế độ làm việc thứ bảy, chỉ tiếp nhận được 110 hồ sơ trên 5 lĩnh vực chính, trong đó, mảng công chứng, chứng thực đã chiếm 100 hồ sơ; 10 hồ sơ còn lại chia đều cho 4 mảng khác, đạt tỷ lệ bình quân 0,5 hồ sơ/ngày, còn số cán bộ làm việc lại gấp 32 lần tỷ lệ đó, đến 16 người.

Do vậy, việc triển khai đại trà các lĩnh vực công việc tương đương cho các cấp quận, huyện, xã, phường trong ngày thứ bảy là thiếu hợp lý, dẫn đến nhiều bất cập trong việc phân công, bố trí cán bộ của từng cơ quan. Ngay trên lĩnh vực “nóng” nhất của thành phố trong thời điểm hiện tại là các nhu cầu giải quyết, tư vấn về đất đai, giải tỏa, đền bù, thì năng suất làm việc tại các Ban Quản lý dự án tái định cư, phát triển đô thị… vẫn chỉ ở mức thấp so với ngày thường.

Riêng tại Sở Xây dựng thành phố, ông Nguyễn Văn Nam, Chánh Văn phòng Sở cho biết, trong các buổi sáng thứ bảy của 8 tháng đầu năm 2009, Sở tiếp nhận 50 hồ sơ của công dân, đạt tỷ lệ trung bình 1,4 hồ sơ/buổi. Ông Nam cũng nói thêm: “Hầu hết các hồ sơ trên lĩnh vực đất đai, cấp phép xây dựng đều không thể trả ngay trong ngày, do vậy người dân cũng không mấy mặn mà với việc đến gõ cửa cơ quan công quyền trong ngày nghỉ, trừ trường hợp có việc gấp hay đột xuất”.

Như vậy, nên chăng cần có cái nhìn cụ thể, thực tế hơn về việc tổ chức làm việc ngày thứ bảy, bởi số lượng người dân “vắng vẻ quá” như trên đang tạo nên một sự lãng phí về nhân lực, thời gian và cả ngân sách.

Bài và ảnh: NGÔ ĐỒNG