Làm thế nào giảm phụ thuộc vào nguồn vốn ngân hàng?
Chưa bao giờ, vấn đề vốn cho doanh nghiệp lại đặt ra nhiều bức xúc như hiện nay. Lãi suất cao nhưng vẫn khó vay vốn, nhất là đối với các doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp mới thành lập.
Chưa bao giờ, vấn đề vốn cho doanh nghiệp lại đặt ra nhiều bức xúc như hiện nay. Lãi suất cao nhưng vẫn khó vay vốn, nhất là đối với các doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp mới thành lập. Ngay các doanh nghiệp có uy tín, thương hiệu, được vay vốn, bài toán lãi suất vẫn làm đau đầu. Làm thế nào để doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào nguồn vốn ngân hàng là bài toán được không ít chủ doanh nghiệp tập trung tìm lời giải.
Đa dạng nguồn vốn
Tổng giám đốc Công ty CP Hàng Kênh Hoàng Mạnh Thế cho biết, trước đây doanh nghiệp có vay vốn ngân hàng nhưng nay, do lãi suất quá cao, không vay vốn ngân hàng nữa mà chuyển sang huy động vốn từ các cổ đông. Với việc phát hành thêm cổ phiếu cho các cổ đông hiện hữu, công ty không những huy động đủ vốn lưu động cho sản xuất mà còn đáp ứng yêu cầu đầu tư dự án lớn của doanh nghiệp là bệnh viện đa khoa quốc tế (hiện phòng khám đa khoa đang hoạt động). Nguồn vốn này trở thành vốn tự có của doanh nghiệp và không phải lo trả lãi hằng tháng khi đến kỳ hạn. Chỉ đến mùa đại hội đồng cổ đông thường niên (khoảng tháng 3), công ty mới bắt đầu chia cổ tức cổ đông. Mức cổ tức của công ty trong mấy năm gần đây khoảng 23%/năm và giá phát hành cổ phiếu của công ty cũng tương tự như vậy.
Nhiều doanh nghiệp khác chủ động giảm dần sự phụ thuộc vào nguồn vốn ngân hàng. Công ty thép Việt- Hàn (VSC-POSCO) đưa ra chính sách giảm vay vốn, đẩy nhanh thời gian thu hồi nợ tiền bán hàng, giảm bán hàng trả chậm. Công ty VICO mở rộng thị trường xuất khẩu sản phẩm để có nguồn ngoại tệ cho việc nhập khẩu nguyên liệu. Một số công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán như Công ty Nhựa Thiếu niên Tiền phong, Công ty Container Việt Nam phát hành cổ phiếu thưởng thay tiền mặt nhằm giữ lại tiền cho các dự án đầu tư. Có công ty tìm kiếm đối tác liên doanh nước ngoài cùng thực hiện dự án như VIPCO…Một số công ty có chính sách vay vốn của người lao động trong đơn vị…Các doanh nghiệp vận tải không đủ vốn mua tàu tìm đến các công ty cho thuê tài chính để thuê lại những chiếc tàu đó.
Theo Bộ Kế hoạch- Đầu tư, chỉ 1/3 số doanh nghiệp vừa và nhỏ có khả năng tiếp cận nguồn vốn ngân hàng, 1/3 khó tiếp cận và 1/3 còn lại không tiếp cận được. Những doanh nghiệp tiếp cận được lại phụ thuộc quá nhiều vào vốn vay ngân hàng, kể cả vốn lưu động và vốn đầu tư trung và dài hạn. Lãnh đạo nhiều doanh nghiệp trên địa bàn thành phố cho biết, họ phụ thuộc 80%- 100% vốn lưu động từ ngân hàng. Nhiều dự án đầu tư có thời hạn thực hiện tới 5-7 năm cũng phải vay vốn ngân hàng khá lớn. Mỗi khi chính sách tín dụng thay đổi, các doanh nghiệp lại một phen lao đao vì thường các chính sách ban hành ngày càng theo hướng thắt chặt hơn, lãi suất cao hơn so với khi bắt đầu thực hiện dự án khiến tổng mức đầu tư bị đội lên cao hơn. Nếu có giải pháp giảm phụ thuộc vốn vào ngân hàng, doanh nghiệp sẽ giảm được áp lực phải trả lãi suất cao và ngân hàng giảm được áp lực phải huy động vốn bằng mọi cách.
Công ty cổ phần Thép Việt-Hàn chủ động giảm bán hàng trả chậm, đẩy nhanh thời gian thu hồi vốn.
Phát hành trái phiếu
Những doanh nghiệp có thể lựa chọn các hình thức huy động thêm vốn khác ngoài ngân hàng là những ngân hàng có uy tín, có thương hiệu và cũng là những doanh nghiệp mạnh. Doanh nghiệp không đạt được các ưu thế trên vẫn phải loay hoay với bài toán vốn chưa có lời giải. Một giải pháp khác được thực hiện nhiều ở nước ngoài cũng như một số tỉnh phía
Với việc phát hành trái phiếu, doanh nghiệp có thể huy động nguồn vốn lớn theo kỳ hạn 1, 3 hoặc 5 năm tùy theo mục đích sử dụng vốn của doanh nghiệp. Lãi suất có thể trả hằng năm hoặc khi đến hạn. Với hình thức huy động vốn này, doanh nghiệp không phải chịu áp lực trả vốn và gốc và hàng tháng. Khi đến hạn trả nợ gốc và lãi trái phiếu, nếu doanh nghiệp không có nhu cầu sử dụng vốn thì trả lại cho người mua, nếu còn nhu cầu sử dụng, có thể phát hành đợt tiếp theo. Lãi suất trái phiếu thường chỉ bằng hoặc thấp hơn lãi suất gửi tiết kiệm, không cao như lãi suất vay vốn ngân hàng thương mại. Nguồn vốn này cũng có thể coi như vốn tự có doanh nghiệp trong một thời gian dài. Các doanh nghiệp có uy tín, lĩnh vực hoạt động thuận lợi hoặc doanh nghiệp có dự án tốt có nhiều cơ hội để phát hành trái phiếu. Doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp mới thành lập cũng có thể phát hành trái phiếu ở mức độ hẹp. Điều cơ bản để phát hành trái phiếu là doanh nghiệp hoạt động không bị thua lỗ và sổ sách kế toán minh bạch, mô hình quản lý khoa học, năng động.
Mai Hương