Làm thế nào để niệm Phật trong chánh niệm?

Niệm Phật là niệm ân đức của Đức Phật, niệm sự giác ngộ.
Niệm Phật là niệm ân đức của Đức Phật, niệm sự giác ngộ.
0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) -  Niệm sáu chữ hồng danh Nam Mô A Di Đà Phật tưởng dễ mà không hề dễ chút nào. Bởi mỗi khi chúng ta khởi lên một câu Phật hiệu thì kèm theo đó là những vọng tưởng khởi lên. Bài viết với mong muốn giúp người học Phật tìm được sự nhất tâm trong câu niệm Phật.

Trước hết, chúng ta phải biết rằng pháp môn niệm Phật không phải chỉ trong Tịnh Độ Tông mà đã có từ Phật giáo nguyên thủy, chỉ có điều tổ Tịnh Độ đã khéo léo biến sáu chữ hồng danh thành một pháp môn tu thù thắng mà thôi.

Tương tự, Thiền hay Tịnh độ thật chất đều là một.

Thiền, Tịnh, Mật là 3 tông phái trong 10 tông phái căn bản của Phật giáo Trung Hoa. Việt Nam gần như ảnh hưởng tất cả các tông phái tại Trung Hoa nhưng không rõ ràng.

Ở nước ta, ba tông phái được biết đến nhiều nhất là Thiền, Tịnh, Mật, bên cạnh đó có ảnh hưởng dòng tu Pháp Hoa tông. Chúng ta phải biết, Thiền – Tịnh – Mật là 3 tông phái quan trọng như là kiềng ba chân trong Phật giáo. Tuy nhiên, dù Tông nào cũng là phương tiện sau thời Phật nhập Niết Bàn cả.

Quá trình phân phái, phân tông là quá trình của các tổ về sau. Cho nên, nếu pháp môn nào đó mà không có thiền thì không phải pháp môn của Phật giáo. Người tu Thiền tông đi vào thiền bằng con đường thiền. Người tu mật tông đi vào thiền bằng mật tông. Người tu Tịnh độ đi vào thiền bằng Tịnh độ tông. Như vậy, khi con người niệm Phật an trú được trong chánh niệm cũng là Thiền vậy.

Khi thực hành và tu trì pháp môn niệm Phật, Phật tử bước đầu đều luôn gặp phải những chướng ngại khó tỏ bày. Chẳng hạn, một vấn đề hiện nay mà nhiều Phật tử đang mắc phải là nên niệm A Mi Đà Phật hay A Di Đà Phật. Vấn đề này nhiều người đang tranh cãi, bản thân người viết khi tham dự các khóa tu cũng hay mắc phải.

Đó là ở đạo tràng chuyên niệm A Mi Đà Phật mà mình hay niệm A Di Đà Phật, tự nhiên thấy xáo trộn và phải niệm theo tiếng A Mi Đà Phật cùng đại chúng hoặc ngược lại. Như vậy, chúng ta đọc A Di Đà Phật hay A Mi Đà Phật đều được cả. Điều quan trọng là nhất tâm niệm Phật, thường trú trong chánh niệm.

Vậy làm thế nào để chúng ta giữ được chánh niệm?

Phương pháp niệm Phật gồm có lục niệm: niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng, niệm Giới, niệm Thí, niệm Thiên.

Niệm Phật là niệm ân đức của Đức Phật, niệm sự giác ngộ. Niệm Pháp là niệm những lời dạy của đức Phật, tư duy chánh pháp. Niệm Tăng là niệm ân đức của Tăng, niệm về đức tính hòa hợp, thanh tịnh. Niệm giới là niệm các giới pháp chúng ta đã thọ. Niệm thí là ban tặng, nghĩ đến lòng từ bi, chia sẻ với chúng sinh. Niệm Thiên là niệm về phúc đức của chữ thiên, có kinh thì cho rằng niệm Thiên là niệm về thập thiện.

Sau này, người ta tách niệm Phật là niệm ân đức của đức Phật, là phương pháp tu truyền thống trong Tịnh Độ tông. Niệm Phật giúp chúng ta có sự yên tâm, nhiếp tâm, giữ gìn chánh niệm là nhất tâm bất loạn. Tuy nhiên, con người chúng ta sống bao nhiêu năm trên cuộc đời từ bị nhiễm ô biết bao nhiêu ý niệm tham, sân, si. Vì thế, một khi nhất tâm niệm Phật, mong lau đi những bụi mờ, tạp niệm phủ bám trong tâm thật khó biết bao. Bởi một người khi mới bắt đầu tu trì pháp môn Tịnh Độ, khi niệm Phật sẽ luôn bị những ý nghĩ “chen ngang” câu niệm Phật.

Những lúc như thế, chúng ta thường bực bội, coi các vọng động về danh, tài, vật, sắc ấy là kẻ thù của mình. Thế nhưng chúng ta cần phải hiểu rõ: bản chất của con người là luôn có vọng tưởng và vì chúng ta không khéo tư duy nên mới không biết mình có vọng tưởng mà thôi.

Vậy làm thế nào để chúng ta niệm Phật mà không có vọng tưởng? Chúng ta không nên nghĩ phải cố bỏ vọng tưởng là vọng tưởng dứt sạch mà phải biết đâu là câu niệm Phật, đâu là vọng tưởng. Khi niệm Phật, vọng tưởng khởi lên hãy để nó tự sinh rồi tự diệt. Bởi dù câu Phật hiệu là tươi mát hay vọng tưởng là xấu xa thì tất cả cùng từ tâm ta mà sinh ra. Nếu muốn giết vọng tưởng cũng là giết chính mình.

Một khi niệm Phật có tạp niệm, cứ để tạp niệm ấy tự dứt, niệm một câu A Đà Phật có chánh niệm thì thành một chuỗi chánh niệm được ráp vào. Người dụng công phu tu tập đúng cách mới thật sự thấy thân tâm an lạc.

Nếu một người niệm Phật cố gắng loại bỏ những vọng tưởng của chính mình chẳng khác nào giống một vị thiền trong câu chuyện sau: Một thiền sư mỗi khi ngồi thiền lại thấy con nhền nhện rất to. Ông muốn giết nó đi nhưng trước khi giết, ông đến hỏi ý kiến thầy mình. Vị thầy nói rằng, mỗi khi ông ngồi thiền và thấy con nhện, ông muốn giết nó chỗ nào thì dùng mực đánh dấu vào đó. Vì thiền sư kia nghe lời thầy. Đến hôm sau, ông đến bạch thầy, sư phụ ông đã chỉ cho ông thấy vết mực ngay trên bụng của ông. Như vậy, nếu vị thiền sư không tham vấn thầy mình, không biết con nhện đấy thực ra cũng là do tâm mình biến hiện thì suýt chút nữa ông đã mất mạng.

*Bài viết chủ yếu dựa và bài Pháp thoại “Niệm Phật Nhất Tâm” của Đại Đức Thích Phước Tiến – Ủy viên Ban Hoằng Pháp Trung Ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Trụ trì Tu viện Tường Vân – Hồ Chí Minh.

Tin cùng chuyên mục

Đọc thêm

Tết tại Thiền Tôn Phật Quang

Nghi thức lễ Phật – tụng kinh trong thời khắc giao thừa
(PLVN) -Tết là dịp mà ai cũng mong được trở về nhà bên người thân yêu. Tuy nhiên, nhiều người đã dành trọn vẹn thời gian quý giá nhất này để về với “ngôi nhà tâm linh” đón Tết từ mùng 1 đến mùng 6 tháng Giêng tại Thiền Tôn Phật Quang (Bà Rịa – Vũng Tàu).

Tiễn năm

Tiễn năm
(PLVN) - Thoạt đầu, định đặt tên cho bài này là “Giá như và nếu như”, nhân câu hỏi của cậu trai mới lớn đang chớp mắt nhìn cuộc đời xung quanh và cố gắng để hiểu nhiều nhất có thể. Nhưng rồi, nay là cuối năm. Kết thúc một vòng quay của trái đất, một chu kỳ mùa, một đoạn buồn vui của đời người, nên đặt cái tên “Tiễn năm” âu cũng được.

Đi lễ chùa ngày Tết sao cho đúng không bị “phạm”

Hình minh họa, nguồn ảnh internet
(PLVN) - Đi lễ chùa đầu năm đã thành một nếp đón Tết, chơi Xuân. Tuy nhiên, trong niềm vui chung, cũng không tránh khỏi những hình ảnh, hành vi chưa đẹp, những ảnh hưởng tiêu cực đến thuần phong mỹ tục hay vi phạm các quy định công cộng nơi cửa Phật. Đến với chốn thờ tự là chùa chiền trong dịp Tết thế nào cho đẹp đẽ, vui vẻ và an nhiên. Hãy cùng Nhà nghiên cứu văn hoá Nguyễn Hùng Vĩ tìm hiểu và chia sẻ về vấn đề trên một cách dễ hiểu và đầy đủ nhất.

Đầu năm đến với những ngôi chùa hút khách bốn phương ở Bắc Giang

Nhiều du khách thập phương đến thăm và lễ tại chùa Vĩnh Nghiêm Bắc Giang.
(PLVN) - Lễ chùa đầu năm là một hoạt động tâm linh, gắn liền với đạo Phật đã trở thành một nét đẹp văn hóa mà dân gian gìn giữ và lưu truyền trong suốt ngàn năm qua. Trong tâm thức người Việt, đi lễ đầu năm không đơn giản chỉ để ước nguyện, cầu may mắn, bình an cho gia đình trong năm mới, mà đó còn là khoảnh khắc để con người hòa mình vào chốn tâm linh, tìm về chốn bình an, thanh tịnh.

Tìm hiểu về Tết ông Công ông Táo 23 tháng Chạp

Tìm hiểu về Tết ông Công ông Táo 23 tháng Chạp
(PLVN) - Gần đến ngày 23 tháng Chạp, dù có muốn quên cũng không thể quên được khi nhưng bộ xiêm y áo mũ mã xanh đỏ bày khắp hàng quán và trên đường phố. Những gánh hàng rong bán đồ mã dường như cũng làm phố phường trở nên sống động hơn và nét cổ xưa cũng như chuẩn bị được gọi mời để có mặt và biểu hiện cho một cái tết dân tộc tròn đầy.

Mùa xuân tình người

Nỗ lực cứu cháu bé bị rơi xuống trụ ống.
(PLVN) - Vụ bé trai 10 tuổi ở Đồng Tháp bị rơi xuống trụ ống ở độ sâu 35m đã thu hút sự chú ý, quan tâm và lo lắng của cả xã hội.

Đại đức Thích Minh Trí: Gieo mầm thiện để đời an nhiên

Nhiều buổi thuyết giảng của Đại đức về giáo lý Phật giáo với mong muốn mỗi người trở thành công dân tốt cho gia đình và xã hội.
(PLVN) - Bằng cái tâm của một người xuất gia, Đại đức Thích Minh Trí, trụ trì chùa Long Bửu (huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh) không chỉ là tấm gương sáng trong hoạt động từ thiện mà còn là người truyền cảm hứng về lòng từ bi, bác ái đến với mọi người.

Đầu năm Theo dấu chân Phật Hoàng, tìm về cội nguồn tâm linh

Đầu năm Theo dấu chân Phật Hoàng, tìm về cội nguồn tâm linh
(PLVN) - Sau hàng nghìn chuyến dẫn khách đi tham quan các tour du lịch hành hương miền đất Phật ở Ne-pan, Ấn Độ, nhóm các công ty lữ hành đã đặt câu hỏi: Tại sao không tổ chức những chương trình hành hương trên chính quê hương mình, trong khi chúng ta đã có một vị Vua Phật?

Ngày đức Phật thành đạo - chúng sanh hướng về nẻo giác

Ngày đức Phật thành đạo - chúng sanh hướng về nẻo giác
(PLVN) - Ngày 8/12 (âm lịch) là ngày đức Phật thành đạo. Theo quan niệm của Phật Giáo,  ngày Phật Thành đạo có ý nghĩa lớn lao, là ngày Đức Phật từ một con người thế gian trở thành xuất thế gian, từ con người mê thành con người giác, là ngày Đức phật đem đạo từ bi, trí tuệ và giải thoát để dẫn dắt chúng sanh hướng về nẻo giác.