Làm sao để giữ trí nhớ tốt, tránh bệnh lú lẫn khi tuổi càng cao?

Một người nào đó bỗng nhiên mất trí nhớ thì cuộc sống sẽ đảo lộn rất nhiều. Thường thấy nhất là trí nhớ suy giảm và bệnh lú lẫn khi đến tuổi về già là điều đáng sợ đối với mọi người. Làm thế nào để giữ trí nhớ tốt và tránh bệnh lú lẫn khi tuổi càng cao?

Trừ trường hợp bệnh do tai nạn, theo Phật ngôn việc trí nhớ suy giảm là do yếu tố tâm lý. Chính năm triền cái là những yếu tố nội tâm gây nên giảm trí nhớ.

Năm triền cái phát sinh trong những tâm bất thiện và tạo thành những tư tưởng có hại. Chúng tác động đến những sắc pháp nơi thân, nổi bật là gây hại đến não và lâu dần tạo nên chứng giảm trí nhớ.

Vậy cách để tăng cường trí nhớ trong đời sống là không để cho năm triền cái xuất hiện và gây hại cho tâm.

Làm thế nào để cải thiện tình trạng mất trí nhớ của ba mẹ?

Muốn năm triền cái không xuất hiện cần phải làm gì? Ai chưa biết về năm thứ chướng ngại này hãy tìm hiểu nơi đây:

1. Tham dục tạo nên tư tưởng ham muốn về các vật chất ngũ trần.

2. Sân tạo nên tư tưởng chán ghét, thù oán.

3. Hôn trầm thụy miên tạo nên tư tưởng bệnh hoạn thụ động, làm cho tâm lừ đừ, uể oải. Hiện tượng buồn ngủ khi thiền xuất phát từ triền cái hôn thụy này.

4. Trạo hối bao gồm phóng tâm và hối tiếc tạo nên tư tưởng bứt rứt, bất an.

5. Nghi tạo nên tư tưởng lạc lối, không tin tưởng nơi các thiện pháp nhất là nghi ngờ pháp hành như thiền định, không tìm thấy lợi ích nơi pháp hành.

Cách để ngăn ngừa năm triền cái là phải có đề mục thiền định. Đề mục đề nghị là thiền về hơi thở. Đây là đề mục dễ dàng khuất phục triền cái và đưa đến định. Khi có niệm mạnh và duy trì thường xuyên thì trí nhớ sẽ tăng lên. Khi nào có định thì có niệm. Khi nào mất định thì mất niệm. Do đó tăng cường định thì không lo gì không có niệm.

Đề mục hơi thở không phải để trị bệnh mất trí nhớ. Thiền này đưa đến chỉ quán và giác ngộ giải thoát. Trí nhớ tốt là phần thưởng dành cho hành giả kiên trì. Dù không mong hành thiền này để có trí nhớ tốt nhưng việc hành trì đúng tự nhiên tâm tịnh thì thân cũng tịnh.

Khi theo một pháp hành nhất là thiền hơi thở không phải chỉ tích cực lúc ngồi thiền. Bởi vì nếu khi ngồi mới tích cực, còn khi đứng dậy liền chạy theo sự náo động bên ngoài thì dù thiền cao cũng không cách nào tạo ra kết quả tốt cho trí nhớ.

Cần phải đem khả năng định và niệm khi ngồi để áp dụng trong đời sống náo động. Làm được như vậy mới hiểu về thiền và mới được an tịnh, giải thoát.

Một người có khả năng định niệm trong mọi lúc thì trước hết tạo nhân duyên vững chắc cho mình và giải thoát, kế đến là có trí nhớ rất tốt.

Một người như vậy nếu biết duy trì định niệm thường xuyên thì khi về già không bao giờ bị bệnh lú lẫn và đây cũng là phần thưởng mà Đức Phật ban cho, nhưng nhận được hay không là do người hành trì hiểu và hành như thế nào mà thôi.