Đất công ích bị san lấp, chuyển nhượng

Toàn bộ khu vực ao thuộc tổ 4 khu Quán Sỏi là đất công ích do HTX nông nghiệp Dư Hàng Kênh (huyện An Hải cũ) quản lý. Ngày 15-10-1995, HTX ký hợp đồng giao khoán cho 7 hộ thuộc xã Dư Hàng Kênh nuôi thả cá thời hạn 10 năm ( 1995-2005), hàng năm các hộ nộp sản lượng về HTX. Chủ tịch UBND xã lúc bấy giờ là ông Nguyễn Văn Liêm phê góc đơn chỉ đồng ý cho ký hợp đồng thuê trong 36 tháng nhưng không hiểu sao tới nay cũng không làm thủ tục thanh lý hay chấm dứt hợp đồng đối với 7 hộ trên.

Không những thế, đến cuối năm 1995, UBND xã Dư Hàng Kênh lại làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 7 hộ trên cùng đợt với 800 hộ xã viên khác với mục đích sử dụng trồng cây hàng năm, thời hạn sử dụng 20 năm. Theo đó, hộ ông Vũ Hữu Chiên được 1 thửa, diện tích 2721 m2; ông Phạm Quang Giang 3 thửa, diện tích 4514 m2; ông Phạm Quang Tuyên 4 thửa, diện tích 4222 m2; ông Nguyễn Văn Thìn 2 thửa, diện tích 2331 m2; ông Phạm Quang Thông 2 thửa, diện tích 2344 m2; ông Đỗ Hữu Lực 2 thửa, diện tích 4262 m2; bà Vũ Thị Nhu 1 thửa, diện tích 623 m2. Tổng cộng là 21.022 m2. Sau đó, GCNQSDĐ của bà Vũ Thị Nhu đã bị huyện An Hải huỷ. Còn lại 6 giấy chứng nhận, UBND xã quản lý tại phường, không giao cho các hộ dân, cũng không báo cáo huyện An Hải trước đây và quận Lê Chân hiện nay để làm thủ tục thu hồi và huỷ bỏ vì cấp GCNQSDĐ cho đất công ích là sai quy định.

Một thời gian sau, do có nhiều dự án được triển khai trong khu vực nên diện tích đất ao này bị thu hồi một phần. Cụ thể, dự án nhà ở của CBCNV Công ty môi trường đô thị  lấy 2585,5 m2 theo QĐ 8534/2003 của UBND thành phố nhưng thực tế lấy 3225,8m2, hiện nay vẫn chưa sử dụng. Dự án nhà ở 7 tầng của Công ty kinh doanh nhà lấy vào thửa 26 của ông Lực 352,7 m2; dự án đường Nguyễn Văn Linh lấy vào thửa 25 của ông Tuyên 1144 m2; dự án mương thoát nước Tây Nam lấy 86,1 m2 của ông Tuyên và ông Giang. Như vậy, diện tích đất ao còn lại sau khi các dự án thu hồi là 16.853 m2.

Cũng từ khi có các dự án thu hồi đất, các hộ tự ý san lấp, chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần diện tích đất cho các đối tượng trung gian, các hộ này lại tiếp tục chuyển nhượng cho các hộ khác và một số hộ tiến hành xây dựng nhà ở. Đến thời điểm này, toàn bộ diện tích 16.853 m2 đã được san lấp thành khu đất bằng, có nhà ở, có đường đi, có cả công trình đang xây dựng xen kẽ với các lô đất trống, có điện chiếu sáng. Việc chuyển nhượng  và xây dựng nhà ở tràn lan vẫn được tiếp tục ngay cả sau khi thực hiện tổng kiểm kê, lập bản đồ địa chính năm 2005 cho thấy mức độ vi phạm và tính chất phức tạp của sự việc. Tính ra, các hộ đã sử dụng xây dựng trái phép 4187,5 m2, trong đó có 27 hộ với 2628 m2 được xây dựng nhà ở trước năm 2006, 15 hộ cới 1559,5 m2 xây dựng trong năm 2006; diện tích đất làm đường đi nội bộ là 653 m2; diện tích đất còn lại đã san lấp và chưa xác định được người chiếm giữ là 12.058 m2.  Qua một số tài liệu xác minh, chỉ với việc chuyển nhượng 1973,42 m2, các hộ trung gian đã thu 2,355 tỷ đồng. Nhiều trường hợp có giấy trích đo đất của UBND phường.

Như vậy, sự buông lỏng, tuỳ tiện trong quản lý đất đai đã dẫn tới những sai phạm đáng tiếc, gây bất bình trong nhân dân, đặt các cấp chính quyền vào “ việc đã rồi”. Khu đất công ích gần 17.000m2 bị xé lẻ, phá vỡ quy hoạch chung( theo bản đồ quy hoạch năm 1999, khu đất này thuộc dải cây xanh của thành phố và tới nay chưa có quy hoạch khác), cần được chấn chỉnh kịp thời.

Sẽ xử lý nghiêm minh những  sai phạm

Lãnh đạo quận Lê Chânxác nhận những  sai phạm trong quản lý đất đai khu vực Quán Sỏi. Ngay từ khi mới phát hiện (năm 2006), UBND quận chỉ đạo đình chỉ ngay các công trình xây dựng trái phép, thành lập tổ công tác xác minh nguồn gốc và mức độ sự việc, báo cáo thành phố giải quyết. Thế nhưng, do quá trình sự việc diễn ra đã lâu ( từ năm 1995), trước đây thuộc quyền quản lý của huyện An Hải cũ, lại có phần phức tạp nên theo chỉ đạo của thành phố, Thanh tra thành phố đã vào cuộc. Tuy nhiên, cũng cần phải xác định rằng, trong việc này, có một phần trách nhiệm của quận Lê Chân, phường Dư Hàng Kênh. Trong đó, phường Dư Hàng Kênh khi làm tờ trình đề nghị huyện An Hải cấp GCNQSDĐ cho 7 hộ được ký hợp đồng giao khoán đất công ích nuôi thả cá là sai quy định nhưng sau đó thấy sai không sửa, không báo cáo huyện thu hồi và huỷ bỏ. Không những thế, 6 GCNQSDĐ do phường lưu giữ nhưng không hiểu sao ông Giang lại xuất trình được bản photo kèm theo đơn xin lại bản gốc. Việc cung cấp bản photo này là sai tạo điều kiện cho ông Giang chuyển nhượng đất dễ dàng hơn. Khi lập và xác nhận nguồn gốc đất đai trong hồ sơ địa chính năm 2005, phường Dư Hàng Kênh có nhiều sai phạm, không lập đầy đủ hồ sơ địa chính( không có sổ địa chính), lưu trữ hồ sơ địa chính có nội dung sai với thực tế. Như vậy, phường Dư Hàng Kênh không chỉ buông lỏng quản lý đất đai, xây dựng cơ bản ở khu Quán Sỏi, xác nhận chuyển nhượng, cấp trích đo sử dụng đất trái quy định, mà còn thiếu nghiêm túc trong xử lý vi phạm, có nội dung, số liệu báo cáo với cấp trên sai sự thật. làm quá trình xử lý vụ việc càng phức tạp hơn.

Trong việc này, còn có trách nhiệm của Sở Tài nguyên Môi trường khi kiểm tra, thẩm định, ký xác nhận các hồ sơ địa chính làm sai lệch mục đích sử dụng đất của 3543 m2 đất khu Quán Sỏi. Bên cạnh đó, các hộ dân ở khu vực này không đủ điều kiện để được cung cấp điện nhưng một số hộ lại có hợp đồng cung cấp điện sinh hoạt cũng cần được làm rõ và xác định rõ trách nhiệm.

Các hộ nhận giao khoán ao nuôi thả cá và những người mua bán trung gian có sai phạm tự ý chiếm giữ, sử dụng, san lấp, chuyển đổi mục đích sử dụng, chuyển nhượng trái phép tài sản Nhà nước, thu lời bất chính. Các hộ mua, xây dựng nhà ở công trình trái phép trên đất công ích chưa chuyển đổi mục đích sử dụng cũng cần nhận thức rõ ràng hơn về sai phạm của mình. Việc này không chỉ gây thiệt hại cho thành phố, gây bất bình trong nhân dân, mà còn cho thấy sự bất cập, buông lỏng trong quản lý Nhà nước về đất đai. Một khu đất như vậy nhưng lại để quá lâu không điều chỉnh lại quy hoạch hoặc thông báo giữ nguyên quy hoạch khiến người dân cho rằng đã bị bỏ quên. Qua đây, cho thấy  trình độ quản lý Nhà nước của đội ngũ cán bộ cơ sở cònyếu kém.

Theo lãnh đạo UBND quận Lê Chân, quận sẽ xử lý nghiêm minh vụ việc này,  sai phạm  tới đâu làm rõ trách nhiệm đến đó theo đúng sự chỉ đạo của thành phố, kể cả đối với tập thể và cá nhân. Quận cũng xây dựng một số phương án đề xuất với thành phố hướng giải quyết như  nếu thành phố vẫn giữ quy hoạch dải cây xanh thì giải phóng mặt bằng bàn giao cho thành phố; nếu thay đổi quy hoạch làm khu dân cư, sẽ thực hiện đấu giá đất; nếu được thành phố cho phép sẽ chuyển khu đất này thành công trình phúc lợi xã hội ( chợ, trường học, nhà văn hóa...), phục vụ lợi ích chung của nhân dân trong khu vực và quận. Dù với phương án nào đi chăng nữa, những sai phạm trong quản lý đất đai khu vực Quán Sỏi cần sớm được kết luận, làm rõ và giải quyết dứt điểm nhanh chóng đưa khu đất vào sử dụng đúng mục đích, đúng quy hoạch, đáp ứng niềm tin và sự mong đợi của nhân dân.

                                                      Nhóm phóng viên kinh tế - xã hội