Làm rõ trách nhiệm trong dừng xuất khẩu gạo gây thiệt hại cho nông dân
Ngày 12-11, các đại biểu chất vấn Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Giàu, Bộ trường Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu và Bộ trưởng Bộ Giáo dục-Đào tạo Nguyễn Thiện Nhân.
Các ý kiến chất vấn Bộ trưởng Bộ Công thương Vũ Huy Hoàng tập trung vào hai vấn đề: trách nhiệm trong việc dừng xuất khẩu gạo, giải pháp gỡ khó cho nông dân vùng đồng bằng sông Cửu Long giải quyết số lúa gạo tồn đọng và làm rõ trách nhiệm trong vấn đề mà nhiều đại biểu cho rằng “độc quyền” ngành điện. Đại biểu Lê Thị Dung (An Giang) hỏi: Tại sao chúng ta tham mưu cho Chính phủ không kịp thời, không đúng lúc trong những thời điểm không chính xác, kịp thời, trễ một ngày, trễ một giờ là mất quyền lợi của người nông dân ? Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng trả lời: Chúng tôi xin khẳng định lại chưa bao giờ Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Công Thương và các Bộ kiến nghị với Chính phủ dừng xuất khẩu gạo, Chính phủ cũng chưa bao giờ có quyết định dừng xuất khẩu gạo mà chỉ là tạm dừng ký thêm hợp đồng mới trong giai đoạn quý 1, quý 22. Vì lúc đó chúng ta chưa biết được vụ xuân năm 2008 kết quả như thế nào, cho nên chúng ta tạm dừng ký hợp đồng mới. Bộ trưởng cũng khẳng định: chúng tôi xin chịu một phần trách nhiệm trong việc tham mưu nếu gọi là chưa chính xác. Nhưng cá nhân tôi suy nghĩ rằng, thời điểm đó việc tham mưu là chính xác, còn sau này khi tình hình có những thay đổi, biến động thì từ một việc chúng ta quyết định như vậy sang cơ chế mà chúng ta tiếp tục cho phép đẩy mạnh xuất khẩu, tìm kiếm các hợp đồng mới không phải là ngày một ngày hai chúng ta có thể có ngay hợp đồng được và hơn nữa khi các nước người ta được mùa, người ta giảm bớt nhu cầu nhập khẩu thì khả năng đàm phán để tiếp tục có những hợp đồng mới cũng khó hơn, nhưng không phải chúng ta bó tay mà khả năng năm nay chúng ta sẽ xuất khẩu từ 4,5 đến 4,7 triệu tấn gạo.
Vấn đề điện lực vẫn chưa được làm rõ
Đại biểu Vũ Quang Hải (Hưng Yên) hỏi về trách nhiệm của Bộ Công Thương trong vấn đề độc quyền ngành điện, còn đại biểu Trần Thị Hoa Ry (Bạc Liêu) hỏi: Bộ trưởng cho biết kết quả kinh doanh của Tập đoàn Điện lực Việt Nam hiện nay thực sự lãi hay lỗ mà tại sao lại từ chối việc đầu tư 13 dự án sản xuất điện của Chính phủ nhằm phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước? Ngành điện đề nghị tăng giá bán điện cho rằng kinh doanh lỗ, nhưng trong tháng 10 vừa qua lại xin cấp trên 1.000 tỷ đồng cho việc khen thưởng; trong khi cả nước thực hiện tiết kiệm chi tiêu để góp phần kiềm chế lạm phát, ngành điện lại đi đầu tư sang lĩnh vực khác ? Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng cho rằng việc Tập đoàn điện lực Việt Nam sau khi nhận nhiệm vụ với Chính phủ, trả lại 13 dự án là chưa làm hết trách nhiệm của mình, mặc dù có những khó khăn khách quan như chúng tôi đã nói. Tuy nhiên, đứng trước tình hình bất khả kháng như thế này do việc huy động vốn rất khó khăn và do việc bảo đảm các nhu cầu về cung cấp than cho những nhà máy điện này không phải dễ dàng.
Đại biểu Nguyễn Ngọc Minh (Ninh Thuận) hỏi: Hầu hết những người có nhu cầu mua điện thì việc kéo dây và lắp đặt công- tơ đều do bên bán điện quyết định theo hướng có lợi cho mình đã gây rất nhiều tốn kém, thiệt thòi cho người mua điện, Bộ trưởng có hướng chỉ đạo giải quyết vấn đề này như thế nào ? Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng thừa nhận: Rất nhiều địa phương thực hiện phương án này, cái này giải quyết được thuận lợi cho người bán điện, nhưng đúng là gây phiền phức cho người mua điện, đặc biệt không kiểm tra được kịp thời việc tiêu thụ điện của mình. Chúng tôi báo cáo đây là thực tế cần phải tiếp tục được khắc phục.
Còn một số đại biểu chất vấn về vấn đề điện, nhưng Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng và nhiều đại biểu cho rằng, phần trả lời chất vấn của Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng chưa làm rõ được những ý kiến mà đại biểu chất vấn về vấn đề của Tập đoàn Điện lực.
Kiềm chế lạm phát, chống thiểu phát-phải rút kinh nghiệm từ thực tiễn Việt
Chất vấn Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Giàu, đại biểu Nguyễn Thị Nguyệt Hường (Hà Nội) hỏi: Việc thắt quá chặt, bất ngờ và kéo dài trong những tháng vừa qua được các doanh nghiệp coi như một cú phanh gấp và cũng gây cho các doanh nghiệp bị sốc. Đề nghị Thống đốc cho biết, để vừa kiềm chế lạm phát, lại vừa phòng chống nguy cơ thiểu phát, Thống đốc có định hướng và giải pháp như thế nào về điều hành chính sách tiền tệ trong thời gian tới ? Thống đốc Nguyễn Văn Giàu trả lời: Chúng ta bắt đầu thắt chặt chính sách tiền tệ từ ngày 28-5-2007 khi chúng ta quyết định nâng dự trữ bắt buộc, dự trữ tiền gửi bắt buộc của các tổ chức tín dụng tại Ngân hàng Nhà nước từ 5% lên 10% và đến 16-1-2008, tiếp tục tăng 1%. Đối với các tổ chức tín dụng, việc làm này chúng tôi có trao đổi và đưa ra những tín hiệu. Cụ thể, chúng tôi ban hành Chỉ thị số 06 ngày 2-11, đến 16-1 mới công bố nâng tỷ lệ dự trữ bắt buộc. Còn mục tiêu kiềm chế lạm phát, chúng tôi đang tiếp tục theo dõi sát diễn biến tình hình thế giới và tình hình trong nước. Rút ra kinh nghiệm thực tiễn ở Việt
Đai biểu Vi Thị Tuyết (Nghệ An) hỏi: Nói thỏa thuận nhưng thực chất là ngân hàng ép khách hàng để điều chỉnh lãi suất và đến thời điểm này, nhiều ngân hàng đã giảm lãi suất, nhưng những thỏa thuận nâng lãi suất trước đó vẫn không được điều chỉnh theo hướng giảm. Thống đốc Nguyễn Văn Giàu trả lời:Về lãi suất cho vay, các ngân hàng thương mại hiện nay có quyền làm 2 việc: Một là căn cứ vào hợp đồng tín dụng có thể ghi là điều chỉnh khi lãi suất thay đổi. Thứ hai là lãi suất cố định tức là không có hồi tố, đây là quyền của tổ chức tín dụng. Nó xảy ra 2 trường hợp, nếu vào trường hợp nào thì do khách hàng cùng tổ chức tín dụng lựa chọn. Tương tự lãi suất tiết kiệm không kỳ hạn sẽ thay đổi, còn có kỳ hạn thì phải theo kỳ hạn của nó.
Nên dùng chương trình sách giáo khoa hiện nay thêm thời gian nữa
Chất vấn Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Thiện Nhân, đại biểu Nguyễn Lân Dũng (Đắc Lắc) hỏi: Chủ trương tiếp tục duy trì trong 7-8 năm tới chương trình sách giáo khoa hiện hành, như vậy liệu có đúng không? Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân trả lời, cho rằng Bộ đang có những bước đánh giá cụ thể: Tôi thấy lỗi sai là phải sửa ngay, còn lỗi diễn đạt hợp lý hơn thì việc này chúng ta có thể làm từng bước, thực ra giáo viên có thể hướng dẫn việc này, mỗi lần in lại có thể chỉnh được. Còn về cập nhật thông tin cũng có mức độ, vì thực ra sách giáo khoa dùng nhiều năm, năm nào người giảng cũng có trách nhiệm cập nhật thông tin năm đó, chứ không thể in lại sách kịp. Chúng tôi xin trả lời là có xác nhận những mặt hạn chế, nhưng qua đánh giá thấy rằng, chương trình nên dùng một thời gian nữa, còn sách thì sửa hằng năm nếu chỗ nào thấy có nhu cầu và phát hiện được; việc đánh giá này sẽ làm đến năm 2010, làm 4 năm liên tục đánh giá, sau đó quyết định chỉnh sửa chương trình hay không.
Đại biểu Hồ Quốc Dũng (Bình Định) hỏi: Nhiều trường đại học và cao đẳng ngoài công lập không thực hiện đúng các cam kết đã nêu trong đề án thành lập trường đã được Bộ phê duyệt, nếu không xử lý nghiêm, mỗi năm sẽ cho ra lò hàng vạn cử nhân chất lượng kém mà chúng tôi nghĩ là không khác gì hàng dởm, hàng giả, rất nguy hiểm cho xã hội và tốn kém tiền của của nhân dân. Đề nghị Bộ trưởng cho biết, vì sao lại để xảy ra tình trạng này mà không xử lý kiên quyết, thời gian tới, Bộ trưởng có xử lý các vi phạm này ? Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân trả lời: Sắp tới sẽ có 10 giải pháp, khi chúng tôi về Bộ tháng 8-2007, tôi có đề nghị không trình Thủ tướng nữa việc xin thành lập đại học mới, từ tháng 8-2007 không trình nữa mà chỉ giải quyết trường đã được Thủ tướng cho nguyên tắc thôi, nguyên tắc là theo 3 mức. Bộ ban hành tiêu chí thành lập đại học mới, hiện nay đã ban hành dự thảo và lấy ý kiến và chuẩn bị công bố, tiêu chí này chặt chẽ hơn, Bộ đã tổ chức tổng kết 10 năm xây dựng và phát triển các trường đại học, cao đẳng mới, thấy rằng nhiều đơn vị không thực hiện đúng cam kết. Chúng tôi đang chuẩn bị văn bản gửi các trường đề nghị trường phải đăng ký thực hiện những điều còn thiếu sót đó và có lộ trình, trong 3 năm liên tục chúng tôi sẽ đi kiểm tra, nếu không hoàn thành thì dần dần có biện pháp xử lý.
Đại biểu Lê Văn Cuông (Thanh Hoá) hỏi: Ý kiến của cử tri về bậc học mẫu giáo vốn được xem là nền, là gốc của sự học, của việc hình thành tư duy nhân cách nhưng nhận được rất ít sự quan tâm của Bộ. Trong khi đó, Bộ lại quá tập trung cho mở tràn lan các trường đại học, cao đẳng, nhưng chất lượng đào tạo ở nhiều nơi rất thấp. Gần đây, Bộ có chủ trương trong 10 năm tới đào tạo cấp tốc 20.000 tiến sĩ gây xôn xao dư luận? Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân: Bộ đang triển khai chương trình đào tạo 2 vạn tiến sĩ tới năm 2020. Khi Bộ đặt vấn đề phải có nhiều tiến sĩ, đại học phải là nơi dạy của tiến sĩ, nhiều trường đã chuyển biến, cụ thể riêng năm học vừa rồi, các trường thu nhận thêm hoặc đào tạo trở về được 808 tiến sĩ, bằng số tiến sĩ được bổ sung của 5 năm trước (2001 - 2006). Chỉ trong vòng 1 năm số tiến sĩ tăng như vậy, các trường cũng nhận thức thấy rằng, không có tiến sĩ không phải trường đại học.
Chưa có “nhạc trưởng” trong quản lý rau, quả nhiễm độc ?
Chất vấn Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu, đại biểu Nguyễn Thị Bạch Mai (Tây Ninh) và một số đại biểu hỏi: Bây giờ trái cây Trung Quốc đang tràn ngập thị trường và có chất độc hại trong vấn đề bảo quản không? Ai sẽ là cơ quan kiểm tra để cảnh báo người dân? Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu trả lời: UBND các cấp trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình thực hiện quản lý nhà nước về vệ sinh an toàn thực phẩm tại địa phương. Do vậy, phải kết hợp, phải có nhạc trưởng, nhạc trưởng ở đây là Bộ Y tế, vì trong pháp lệnh quy định quản lý nhà nước về an toàn vệ sinh như thế. Nhưng trong pháp lệnh lại phân công các Bộ sản xuất, nuôi trồng là Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, đấy là nguyên liệu của thực phẩm, phải bảo đảm nguyên liệu sạch trước khi đưa ra trị trường để sản xuất. Công Thương bảo đảm công nghệ, cũng như các chất phụ gia sản xuất sản phẩm phải bảo đảm theo tiêu chuẩn của pháp luật. Bộ Y tế tham mưu với Chính phủ ban hành những quy chuẩn đó và cùng thanh tra của các Bộ tiến hành thanh tra, cùng các địa phương nữa, bởi vì còn nhập tiểu ngạch qua đường biên giới. Cho nên, vấn đề này đòi hỏi không riêng ngành nào, chắc các đại biểu cũng thông cảm. Do vậy, câu chuyện về an toàn thực phẩm, tôi nghĩ, đây là cuộc đấu tranh giữa những người sản xuất, những người kinh doanh thiếu đạo đức, đấu tranh giữa thiện và ác, tôi cho là chưa biết hồi kết đến bao giờ.
Đại biểu Phan Trung Lý (Nghệ An) và một số đại biểu: Tình trạng ô nhiễm môi trường do chất thải y tế gây ra rất đáng quan tâm, gây nên nhiều bệnh rất trầm trọng. Chúng tôi muốn biết Bộ Y tế đã có những biện pháp gì để xử lý vấn đề này và sắp tới để khắc phục tình trạng này, Bộ Y tế có kế hoạch như thế nào?
Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu trả lời: Rác thải độc hại, nguy hiểm hiện nay mới xử lý được 40% đốt theo lò đủ tiêu chuẩn, còn 33% đốt bằng lò thủ công thì ở những nơi mật độ dân cư thưa, các bệnh viện bây giờ tiền chưa nhiều cho nên đốt bằng lò thủ công, còn lại 27% đốt ở ngoài trời hoặc là chôn lấp. Nước thải hiện nay xử lý theo đúng tiêu chuẩn mới được 33,7%, còn lại cỡ trên dưới 30% có xử lý nhưng chưa bảo đảm. Như vậy, còn khoảng trên 30% chưa được xử lý trên tổng số 1.051 bệnh viện trong toàn quốc. Hướng giải quyết tới: Đối với xử lý rác thải rắn độc hại nguy hiểm, tiếp tục làm quy hoạch và sẽ chỉ đạo các tỉnh, thành phố phải đốt tập trung như Hà Nội hiện nay xây dựng lò đốt tập trung đủ tiêu chuẩn, công ty môi trường đô thị được UBND thành phố giao hằng ngày đến các bệnh viện thu gom các chất rác thải rắn độc hại nguy hiểm đem đi đốt, bệnh viện phải ký hợp đồng với công ty môi trường đô thị và bệnh viện phải phân loại lại rác thải thông thường và rác thải độc hại nguy hiểm riêng ra từng lô, túi theo màu để công ty đến thu gom một cách tốt hơn. Về nước thải, chúng tôi đang làm quy hoạch nếu khắc phục thì tổng số kinh phí khoảng 1.200 tỷ đồng và nếu trượt giá, chắc khoảng 1.400 - 1.500 tỷ đồng, rác thải thấp hơn, khoảng 800 - 1.000 tỷ đồng, tới đây đương nhiên chúng tôi sẽ báo cáo với Thủ tướng Chính phủ, các Bộ sẽ tìm nguồn để giải quyết đồng bộ.
Việt Anh