Làm rõ khoản kinh phí chi hỗ trợ nhằm nâng cao năng lực hoạt động thanh tra

Theo báo cáo tại buổi làm việc, trong 05 năm (giai đoạn 2018-2022), khoản tiền các cơ quan thanh tra đã sử dụng từ nguồn kinh phí trích chiếm khoảng 20,39% so với kinh phí chi thường xuyên do ngân sách nhà nước cấp cho cơ quan thanh tra; cơ bản bù đắp được sự thiếu hụt của nguồn ngân sách nhà nước cấp chi theo định mức biên chế do hoạt động đặc thù, phức tạp của cơ quan thanh tra.

Đồng thời, việc quản lý, sử dụng nguồn kinh phí trích từ khoản thu hồi thực nộp ngân sách nhà nước trong 05 năm qua cũng được các cơ quan thanh tra triển khai thực hiện theo quy định của pháp luật. Hàng năm, cơ quan thanh tra đều lập dự toán, thanh toán, quyết toán theo quy định, có sự giám sát, kiểm tra, kiểm toán của cơ quan tài chính và Kiểm toán Nhà nước.

Tuy nhiên, để đảm bảo cơ sở pháp lý cho việc quản lý, sử dụng nguồn kinh phí được trích một phần từ khoản thu hồi phát hiện qua thanh tra sau khi nộp vào ngân sách nhà nước cho cơ quan thanh tra, việc ban hành Nghị quyết là cần thiết; từ đó, góp phần hỗ trợ nâng cao năng lực hoạt động thanh tra, tăng cường cơ sở vật chất và khen thưởng, động viên tổ chức, cá nhân có thành tích trong công tác thanh tra.

Dự thảo Nghị quyết đã cụ thể hóa được yêu cầu của Luật Thanh tra năm 2022 về kinh phí hoạt động của các cơ quan thanh tra, chế độ chính sách đặc thù cho công tác thanh tra, tiếp công dân, xử lý đơn thư, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; đảm bảo phù hợp, đồng bộ với các quy định của pháp luật về tài chính, ngân sách; phù hợp với thực tế hoạt động đặc thù của cơ quan thanh tra, trên cơ sở kế thừa những quy định hiện hành về quản lý, sử dụng kinh phí được trích từ các khoản thu hồi qua thanh tra sau khi nộp vào ngân sách nhà nước, đồng thời, khắc phục những khó khăn vướng mắc hiện nay, tạo điều kiện cho các cơ quan thanh tra hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Đại diện Thanh tra Chính phủ báo cáo tại buổi làm việc.

Để đảm bảo tính liên tục của hiệu lực thi hành, đại diện Bộ Tài chính đề xuất cơ quan soạn thảo cân nhắc quy định việc quản lý, sử dụng nguồn kinh phí được trích một phần từ các khoản tiền thu hồi phát hiện qua thanh tra sau khi nộp vào ngân sách nhà nước sẽ được thực hiện theo quy định hiện hành đến hết năm 2023 và các quy định tại Nghị quyết này được áp dụng từ năm ngân sách 2024. Bên cạnh đó, đối với khoản 1 Điều 5 dự thảo, cần chỉnh lý cụm từ “Chính phủ hướng dẫn việc quản lý” thành “Chính phủ quy định việc quản lý”, đồng thời, ban soạn thảo cần sớm hoàn thành dự thảo văn bản hướng dẫn của Chính phủ làm căn cứ cho các bộ, ngành thực hiện khi dự thảo Nghị quyết được thông qua.

Đại diện Bộ Kế hoạch và Đầu tư đề nghị nghiên cứu thay thế cụm từ “thanh tra ở cơ quan thuộc Chính phủ, Thanh tra trong cơ quan cơ yếu Chính phủ” thành “Thanh tra Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Thanh tra Cơ yếu” tại điểm b khoản 2 Điều 3 dự thảo Nghị quyết nhằm đảm bảo thống nhất, đồng bộ với quy định của Luật Thanh tra năm 2022 và dự thảo Nghị định quy định về cơ quan thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành và hoạt động của cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành (hiện đang trình Chính phủ xem xét ban hành) về nội dung này.

Đối với Điều 1 dự thảo Nghị quyết, ông Lê Đại Hải, Phó Vụ trưởng Vụ pháp luật Dân sự - Kinh tế đề nghị ban soạn thảo tách thành 3 Điều riêng biệt, quy định về phạm vi áp dụng, đối tượng điều chỉnh, đối tượng được trích một phần từ các khoản tiền thu hồi phát hiện qua thanh tra sau khi nộp vào ngân sách nhà nước; sửa đổi khoản 1 Điều 2 thành “Các khoản tiền thuộc ngân sách nhà nước bị chiếm đoạt, sử dụng không đúng quy định của Nhà nước hoặc bị thất thoát do các hành vi vi phạm pháp luật gây ra đã được thu hồi vào ngân sách theo kết luận của cơ quan thanh tra”.

Về mức trích, ông Hải đề nghị quy định theo hướng các mức trích tương đương với số tiền nộp vào ngân sách nhà nước, cụ thể “Thanh tra Chính phủ được trích 30% số tiền nộp vào ngân sách nhà nước đến 100 tỷ đồng/năm; từ 100 tỷ đồng đến 200 tỷ đồng/năm được trích 20%, từ trên 200 tỷ đồng/năm được trích 10%”.

Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh kết luận buổi làm việc.

Kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh đánh giá nội dung dự thảo Nghị quyết cơ bản phù hợp với đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách của nhà nước; đảm bảo tính hợp hiến, tính hợp pháp, tính thống nhất của dự thảo với hệ thống pháp luật. Tuy nhiên, Thứ trưởng đề nghị ban soạn thảo nghiên cứu kỹ Điều 16 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật để lựa chọn hình thức ban hành văn bản của Ủy ban thường vụ Quốc hội cho phù hợp.

Bên cạnh đó, để đảm bảo tính minh bạch trong việc sử dụng kinh phí được trích, tại nội dung dự thảo và Tờ trình, ban soạn thảo cần làm rõ đây là khoản kinh phí chi hỗ trợ nhằm nâng cao năng lực hoạt động thanh tra; đồng thời nghiên cứu lược bỏ quy định giao Chính phủ hướng dẫn việc quản lý, sử dụng nguồn kinh phí được trích tại khoản 1 Điều 5; bổ sung các nội dung tại Thông tư 327/2016/TT-BTC quy định việc lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí được trích từ các khoản thu hồi phát hiện qua công tác thanh tra đã thực nộp vào ngân sách nhà nước; bổ sung điều khoản chuyển tiếp.