Làm rõ căn cứ xác định bồi thường, trách nhiệm hoàn trả của người thi hành công vụ

Triển khai thi hành Luật TNBTCNN năm 2017, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 68/2018/NĐ-CP ngày 15/5/2018 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật TNBTCNN (Nghị định số 68/2018/NĐ-CP). Sau 8 năm thực hiện, Nghị định đã phát huy hiệu quả, tạo cơ sở pháp lý đầy đủ, đồng bộ cho việc tổ chức và triển khai công tác bồi thường của Nhà nước trên phạm vi cả nước, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước, hoạt động giải quyết yêu cầu bồi thường và xem xét trách nhiệm hoàn trả của người thi hành công vụ.

Tuy nhiên, quá trình triển khai thực hiện Nghị định số 68/2018NĐ-CP đã bộc lộ một số hạn chế, bất cập như một số quy định của Nghị định số 68/2018/NĐ-CP chưa phù hợp với cơ cấu tổ chức bộ máy nhà nước sau sắp xếp; một số quy định của Nghị định số 68/2015/NĐ-CP còn chưa rõ ràng, chưa cụ thể nên trong thực tiễn áp dụng còn phát sinh vướng mắc hoặc còn có cách hiểu, áp dụng chưa thống nhất...

Trên cơ sở kế thừa các quy định của Nghị định số 68/2018/NĐ-CP còn phù hợp, dự thảo Nghị định tập trung sửa đổi, hoàn thiện các quy định về thiệt hại được bồi thường; trình tự, thủ tục giải quyết yêu cầu bồi thường, trách nhiệm hoàn trả của người thi hành công vụ và trách nhiệm thực hiện công tác bồi thường nhà nước nhằm thể chế hóa đầy đủ các quy định của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước; bảo đảm phù hợp với yêu cầu đổi mới công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách hành chính và chuyển đổi số trong giai đoạn hiện nay.

Cụ thể, về thiệt hại được bồi thường. dự thảo sửa đổi quy định về xác định thiệt hại do tài sản bị xâm phạm quy định tại Điều 23 của Luật theo hướng để bảo đảm phù hợp với việc sắp xếp tổ chức bộ máy của Nhà nước; sửa đổi, bổ sung để tách bạch rõ khoảng thời gian làm căn cứ xác định thiệt hại do thu nhập thực tế bị mất và khoảng thời gian tính thiệt hại do thu nhập thực tế bị giảm sút trong trường hợp người bị thiệt hại bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính trái pháp luật, bị tạm giữ hành chính và trong trường hợp người bị thiệt hại trong hoạt động tố tụng hình sự; khoảng thời gian làm căn cứ xác định thiệt hại về vật chất do người bị thiệt hại chết hoặc bị xâm phạm về sức khỏe; Đồng thời sửa đổi quy định về thời điểm kết thúc của khoảng thời gian làm căn cứ xác định thiệt hại về tinh thần để bảo đảm rõ ràng, chặt chẽ;

Về thủ tục giải quyết yêu cầu bồi thường, sửa đổi các quy định hiện hành để khắc phục các khó khăn, bất cập. Cụ thể, quy định về thụ lý hồ sơ yêu cầu bồi thường trong trường hợp chưa xác định được cơ quan giải quyết bồi thường. Theo đó, cơ quan giải quyết bồi thường có trách nhiệm thụ lý hồ sơ trong trường hợp người yêu cầu bồi thường đã gửi văn bản yêu cầu bồi thường trong thời hiệu yêu cầu bồi thường nhưng khi cơ quan giải quyết bồi thường nhận văn bản yêu cầu bồi thường mà thời hiệu yêu cầu bồi thường đã hết; sửa đổi quy định về phương thức xác minh thiệt hại yêu cầu người yêu cầu bồi thường, cá nhân, tổ chức có liên quan cung cấp tài liệu, chứng cứ; định giá, giám định thiệt hại;

Về trách nhiệm hoàn trả, sửa đổi, bổ sung quy định về việc miễn hoàn trả, giảm mức hoàn trả, thủ tục yêu cầu xem xét việc miễn, giảm mức hoàn trả của người thi hành công vụ gây thiệt hại; Bổ sung quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của hội đồng xem xét trách nhiệm hoàn trả trong việc xem xét, miễn hoàn trả, giảm mức hoàn trả và chấm dứt việc xem xét trách nhiệm hoàn trả;Bổ sung quy định về việc quyết định hoàn trả phải được gửi cho UBND cấp tỉnh và thủ tục thực hiện kiến nghị xem xét lại theo quy định tại khoản 2 Điều 67 của Luật của UBND cấp tỉnh.

Tại cuộc họp các thành viên Tổ soạn thảo cho ý kiến về quy định “Chính phủ hướng dẫn việc xác định thiệt hại về tinh thần và thiệt hại khác quy định tại Luật này khi lương cơ sở bị bãi bỏ”; đồng thời cho ý kiến về thẩm quyền xác định cơ quan giải quyết bồi thường trong trường hợp quy định tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều 40 của Luật; quy định trách nhiệm của Sở Tư pháp giúp UBND tỉnh thực hiện quản lý nhà nước về công tác bồi thường…

Phát biểu tại cuộc họp, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc đánh giá cao những ý kiến đóng góp của các thành viên Tổ soạn thảo; đồng thời khẳng định cơ quan soạn thảo sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến góp ý.

Thứ trưởng nhấn mạnh, điều quan trọng khi xây dựng Nghị định là phải hướng dẫn chi tiết, bảo đảm quy định sát với thực tiễn và có tính khả thi. Do đó Thứ trưởng đề nghị Tổ soạn thảo tiếp tục làm rõ căn cứ xác định bồi thường; việc xác định trách nhiệm hoàn trả của người thi hành công vụ gây thiệt hại...

Trong thời gian tới, Thứ trưởng mong muốn các thành viên Tổ soạn thảo sẽ tiếp tục trao đổi, làm rõ những nội dung liên quan đến pháp lý, trách nhiệm và các vấn đề phát sinh từ thực tiễn. Các thành viên tiếp tục nghiên cứu dự thảo, đóng góp ý kiến để hoàn thiện. Những nội dung còn chưa rõ cần tiếp tục được trao đổi, thống nhất trong quá trình xây dựng dự thảo.