Làm nghề Thi hành án dân sự phải luôn giữ cái đầu lạnh

“Khẩu quyết” giữ cái đầu lạnh trong kê biên, cưỡng chế

Chấp hành viên (CHV) Nguyễn Thanh Cao kể lại, trong nhiều vụ việc thi hành án, tài sản không lớn mà xuất phát từ mâu thuẫn tình cảm. Chẳng hạn như vụ cưỡng chế tháo dỡ máng xối giữa 2 nhà sát vách nhau. Khi lực lượng chức năng thực hiện nhiệm vụ, người bị cưỡng chế đã dùng chất bẩn vẩy bay tung toé trúng cả vào lực lượng thi hành công vụ nhằm phản đối. Dù vậy, anh Cao cùng đồng nghiệp phải cố giữ bình tĩnh để tránh xô xát không đáng có, vẫn tiếp tục hoàn thành cưỡng chế.

“Khi đương sự bức xúc và cố gắng đẩy căng thẳng lên thì chỉ cần một sơ sẩy nhỏ là CHV bị kéo vào cãi vã, xô xát không đáng có. Nếu đương sự làm sai thì pháp luật sẽ xử lý họ, còn nếu mình mất bình tĩnh hành xử theo kiểu hơn thua sẽ thiệt nhiều hơn lợi”, Trưởng phòng Nguyễn Thanh Cao chia sẻ quan điểm.

Thậm chí có trường hợp đối tượng sử dụng xe 16 chỗ chở thêm người tới trụ sở gây sức ép, dùng tay nắm cổ áo, thậm chí cắn vào tay CHV. Những tình huống như vậy buộc CHV phải luôn chuẩn bị kỹ phương án, quay phim lại làm bằng chứng để yêu cầu cơ quan pháp luật xử lý.

Ở một vụ việc khác, tài sản anh Cao thực hiện kê biên chỉ là chiếc xe máy trị giá chưa đến 10 triệu đồng. Sau khi xác minh đủ điều kiện, CHV cùng cán bộ công an xã tiến hành kê biên tạm giữ phương tiện. Tuy nhiên, trong lúc thực hiện nhiệm vụ, người phải thi hành án bất ngờ dùng dao chống trả, gây thương tích nhẹ cho lực lượng làm nhiệm vụ. Chiếc xe sau đó được đưa về trụ sở công an xã.

Trớ trêu hơn, ngay ngày hôm sau, người này còn gửi đơn tố cáo ngược lại với nội dung cho rằng cơ quan chức năng “cướp xe”, trong xe có cả vàng được cất giấu: “May mắn rằng khi kê biên tạm giữ xe, tôi có mời trưởng thôn, cán bộ tư pháp xã và thêm 2 người làm chứng và thực hiện niêm phong theo quy định. Nhờ vậy, sau khi mở niêm phong kiểm tra chứng minh được những lời đương sự tố là không đúng”, anh Cao chia sẻ kinh nghiệm. Anh nói thêm rằng nhờ lời tự nhủ bản thân phải bình tĩnh trong mọi tình huống mà anh dễ dàng vượt qua những tình huống xấu có thể xảy ra trong tác nghiệp.

Niềm vui hàn gắn hôn nhân đương sự

Qua thực tiễn công tác, CHV Nguyễn Thanh Cao cho rằng kỹ năng quan trọng nhất của nghề không phải là cưỡng chế, mà là vận động và thuyết phục. Khi hiểu rõ pháp luật về đất đai, hôn nhân gia đình, dân sự… người làm thi hành án sẽ có cơ sở để phân tích đúng – sai, thiệt – hơn cho đương sự. Đồng thời, việc tìm được người có uy tín trong gia đình hoặc cộng đồng để cùng tham gia vận động thường mang lại hiệu quả rất lớn trong việc dung hòa lợi ích các bên.

Dẫn chứng cho tầm quan trọng của công tác vận động, thuyết phục, CHV Nguyễn Thanh Cao kể lại niềm vui trong quá trình tác nghiệp thi hành án vụ án hôn nhân gia đình hồi năm 2010 ở xã Đức Linh cũ.

Chuyện là vợ chồng đương sự sau khi ly hôn, người vợ được quyền nuôi con gái nhỏ 2 tuổi, nhưng người chồng kiên quyết muốn giữ con ở với mình, nhiều lần đưa con đi giấu, có lúc giao bà nội cháu bé giữ. Qua nhiều lần xác minh, vận động và tìm hiểu xóm giềng, anh Cao nhận ra rằng hai vợ chồng đều còn tình cảm với đối phương, không ai muốn ly hôn. Lý do phải ra toà chủ yếu xuất phát từ việc con dâu sống cùng nhà chồng, phát sinh những mâu thuẫn thường ngày dẫn tới cãi vã.

Nhận thấy giữa hai người vẫn còn tình cảm, anh Cao nhiều lần mời 2 đương sự nói chuyện như những người bạn, có lúc mời lên trụ sở cơ quan, khi thì ra quán cà phê. Trong câu chuyện, người CHV thi thoảng “đá” vui vài câu bông đùa rằng nếu hai bên còn tình cảm thì có thể hàn gắn lại để con cái được sống trong môi trường đong đầy tình yêu thương: “Mình chia sẻ đơn giản thôi, nếu họ quay lại thì con cái có cả bố lẫn mẹ chăm sóc thường xuyên, đặc biệt khi qua trò chuyện, cả người vợ lẫn người chồng đều không thực sự muốn ly hôn. Mấu chốt mâu thuẫn từ việc sống cùng nhà người chồng thì họ có thể dọn ra sống riêng”, anh Cao kể lại.

Sau nhiều lần chuyện trò, thuyết phục cởi mở, anh Cao vui mừng khi người được thi hành án và người phải thi hành án đã quay về với nhau, đăng ký kết hôn lại. Với người làm nghề, đó không đơn thuần là kết thúc một hồ sơ thi hành án, mà là giữ lại được một gia đình vẹn tròn.

“Theo tôi, người làm thi hành án không chỉ cần nắm vững pháp luật, mà còn phải hiểu tâm lý con người. Bởi có những vụ việc nếu chỉ áp dụng máy móc quy định pháp luật thì khó đạt được kết quả trọn vẹn”, vị trưởng phòng bộc bạch.

Hiểu luật, trau dồi kỹ năng sống để hoàn thành tốt nhất công việc

Theo Trưởng phòng THADS khu vực 16 tỉnh Lâm Đồng, nhiều người vẫn nghĩ nghề thi hành án dân sự chỉ là “đi cưỡng chế”, “đi thu tiền”, nhưng phía sau mỗi vụ việc lại là những câu chuyện rất đời, rất người, với đủ áp lực, mâu thuẫn và cả những tình huống không ai lường trước được.

Công việc THADS thường xuyên đối diện trực tiếp với những mâu thuẫn gay gắt nhất của đời sống dân sự. Ở đó có tranh chấp tài sản, có đổ vỡ hôn nhân, có xung đột gia đình và cả những phản ứng tiêu cực khi quyền lợi bị tác động. Người CHV vì thế không chỉ là người thực thi bản án, mà nhiều khi còn đóng vai trò hòa giải, ổn định tâm lý và góp phần giữ gìn trật tự xã hội. Bởi phía sau mỗi quyết định thi hành án không chỉ là câu chuyện đúng – sai theo pháp luật, mà còn là số phận, là gia đình và cuộc sống của nhiều con người.

Theo anh Cao, để tổ chức thi hành án thành công, trước tiên CHV cần nắm vững kiến thức pháp luật. Đó không chỉ là quy định về Luật THADS mà cần tìm hiểu các quy định pháp luật liên quan như Bộ luật dân sự, Luật đất đai, Luật hôn nhân gia đình… bởi trong quá trình tổ chức thi hành án sẽ liên quan đến lĩnh vực này.

Bên cạnh đó, người CHV cần trau dồi kỹ năng sống để áp dụng vào quá trình vận động thuyết phục: “Khi thuyết phục đương sự, tôi luôn chú trọng vào phân tích, chỉ rõ các kịch bản pháp lý có thể xảy ra cũng như thiệt hơn của các bên đương sự để họ lựa chọn con đường nhanh, tiết kiệm, thuận lợi nhất”, CHV Nguyễn Thanh Cao chia sẻ, thêm rằng không phải lúc nào CHV nói thì đương sự đều nghe. Trong trường hợp này, CHV cần tìm hiểu các mối quan hệ của đương sự để nhờ người có đủ uy tín với đương sự làm cầu nối vận động, thuyết phục.

“Khi vận động đương sự không nên vội phê bình, không vội phán xét ai đúng ai sai mà mục đích cao nhất là kéo gần khoảng cách giữa các bên để họ tìm được tiếng nói chung, có thể mỗi bên phải chịu thiệt một chút nhưng đổi lại giải quyết được câu chuyện lớn”, anh nói.