Làm giàu bằng cách “tôn trọng” rừng

Ảnh minh họa. Nguồn Internet

Sau hơn 3 năm cùng người dân trong thôn Suối Thông A1 (xã Đạ Ròn huyện Đơn Dương) tham gia Dự án thí điểm Quản lý rừng đa mục đích của Quỹ ủy thác ngành lâm nghiệp thuộc Chương trình Hỗ trợ đối tác ngành lâm nghiệp triển khai tại Lâm Đồng, ông Ha Lâm Song đã có thể đảm bảo cho cuộc sống vốn rất khó khăn của mình.

Là một thành viên của tổ nhận khoán bảo vệ rừng phòng hộ Dran - Đơn Dương, trước đây, dù rất siêng năng, vừa làm nông vừa nhận khoán bảo vệ rừng, nhưng gia đình ông vẫn không có một khoản dư nào đáng kể cho gia đình. Nhưng, mọi việc đã khác, từ nguồn vốn được vay của quỹ tín dụng xoay vòng của dự án này đời sống của gia đình ông đã có nhiều sự thay đối theo chiều hướng tích cực.

Không chỉ có gia đình ông Ha Lâm Song, mà hàng chục hộ dân khác ở 6 xã gồm: Lạc Xuân, Đạ Ròn (huyện Đơn Dương), Tà Nung, Xuân Thọ (TP.Đà Lạt), xã Lát và Đưng K’nớ (huyện Lạc Dương) cũng đều có những đổi thay đáng kể từ khi được nhận nguồn vốn của quỹ tín dụng xoay vòng thuộc Dự án thí điểm Quản lý rừng đa mục đích. Với tổng số tiền của quỹ là 1,374 tỷ đồng, chia đều cho 6 xã. Hơn 3 năm qua, mỗi xã đã hình thành được một quỹ 229 triệu đồng, cho cộng đồng người dân địa phương vay không lấy lãi để có vốn phát triển sản xuất, cải thiện đời sống, giảm bớt phụ thuộc vào rừng, nhất là đối tượng người dân tộc thiểu số. Với số tiền được vay thông qua bình xét công khai của các nhóm, tổ, các hộ được vay đều đã sử dụng hiệu quả đồng vốn vay của mình để nâng cao thu nhập, xóa đói giảm nghèo; nguồn vốn vay, cũng được hoàn trả đúng kỳ hạn để tiếp tục quay vòng cấp vốn cho các hộ khác. Cách làm này, đã phát huy hiệu quả rõ rệt ở nhiều mặt .

Ông Bùi Ngọc Cận - Chủ tịch UBND xã Đạ Ròn huyện Đơn Dương cho biết: “Từ khi dự án được triển khai đã thực sự thay đổi nhận thức của người dân nơi đây và từ đồng vốn hỗ trợ cho người dân thuộc vùng dự án thì đời sống người dân đã được nâng lên một cách rõ rệt ”. Cũng theo ông Chủ tịch xã, khi đời sống nơi đây đã khấm khá hơn, việc phục thuộc vào rừng được giảm bớt, thì tất yếu mỗi hộ dân trong vùng dự án cũng ý thức cao hơn về việc quản lý bảo vệ rừng. Họ, có thể là một “lâm tặc” hoàn lương hoặc một hộ dân tộc thiểu số bao năm gắn cuộc sống với rừng nhưng tất cả, cũng đã đều thay đổi từ nhận thức đến hành động

Cũng theo ông Cơ Liêng Ha Minh ở xã Lát (huyện Lạc Dương) thì: “Trước đây bà con đều sống và lên rừng khai thác để kiếm miếng cơm, nhưng tất cả đều đã thay đổi từ khi nhận thức được sự quan trọng của rừng đối với cuộc sống. Và hơn thế là có thể sống nhờ rừng bằng cách giữ gìn rừng”.

Quỹ tín dụng xoay vòng, chỉ là một trong nhiều hoạt động mà Dự án về thí điểm Quản lý rừng đa mục đích triển khai từ nguồn vốn hỗ trợ của Quỹ ủy thác ngành lâm nghiệp, gọi tắt là TFF tại Lâm Đồng từ năm 2009 đến nay. Đây là dự án do Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn làm chủ quản, cùng sự tham gia của 6 đơn vị chủ rừng, trong đó có Vườn Quốc gia Bidoup Núi Bà với mục tiêu tổng thể là tối đa hóa sự đóng góp của ba phân hạng quản lý rừng Việt Nam là rừng đặc dụng, rừng phòng hộ và rừng sản xuất vào việc xóa đói, giảm nghèo, cung cấp các dịch vụ môi trường; đồng thời cải thiện công tác quản lý rừng có giá trị bảo tồn cao phục vụ cho sự phát triển kinh tế của quốc gia. Sự ra đời của Quỹ ủy thác ngành lâm nghiệp thuộc Chương trình Hỗ trợ đối tác ngành lâm nghiệp được xem là sáng kiến có thể đảm bảo rằng các khu vực có tầm quan trọng bảo tồn quốc tế sẽ được bảo tồn và mọi nguồn lực tham gia vào công tác quản lý tài nguyên thiên nhiên sẽ được sử dụng một cách hiệu quả nhất. Và thực tế đã được chứng minh bằng kết quả đạt được từ việc thực hiện thí điểm tại tỉnh Lâm Đồng: Với 4 đối tượng được hưởng lợi trực tiếp là các cơ quan của Chính phủ chịu trách nhiệm giám sát các hoạt động lâm nghiệp trong tỉnh; 6 đơn vị quản lý rừng đại diện cho các phân hạng quản lý rừng phía Đông Bắc tỉnh Lâm Đồng; chính quyền các huyện Lạc Dương, Đơn Dương, thành phố Đà Lạt và các cộng đồng địa phương phụ thuộc vào rừng đang sống tại vùng giáp ranh của 6 đơn vị quản lý rừng. Qua quá trình triển khai, dự án đã bước đầu đạt được một số kết quả mong đợi như, đã có những đóng góp cho việc nâng cao năng lực của Sở NN&PTNT, Chi cục Lâm nghiệp Lâm Đồng, các bên liên quan khác ở cấp huyện, xã và các cơ quan quản lý rừng trực tiếp ở địa phương, thông qua các lớp tập huấn kỹ thuật, các chuyên tham quan học tập; hoàn thành một số điều tra hiện trường để xây dựng và giới thiệu một mô hình, phương pháp quản lý đa mục đích cho các khu rừng đặc dụng, phòng hộ và sản xuất; chuẩn bị các điều kiện pháp lý để có thể thiết lập các cơ chế tăng cường sự tham gia của cộng đồng vào việc hoạch định, phát triển, quản lý và chia sẻ lợi ích.

Hoạt động nâng cao năng lực về xác định, quy hoạch và quản lý các vùng rừng có giá trị bảo tồn cao đã tạo nền tảng cho việc xây dựng chiến lược bảo tồn đa dạng sinh học của tỉnh Lâm Đồng trong đó phạm vi các khu bảo tồn không chỉ còn giới hạn trong các khu rừng đặc dụng mà được mở rộng ra các khu rừng phòng hộ và sản xuất nơi chứa đựng các giá trị về đa dạng sinh học và bảo tồn cao. Bên cạnh đó, kết quả ban đầu của việc xây dựng cơ chế quản lý rừng hợp tác với cộng đồng địa phương đã giúp các đơn vị lâm nghiệp trong tỉnh hiểu biết hơn về vai trò của cộng đồng và tầm quan trọng của việc thu hút cộng đồng tham gia vào các quá trình ra các quyết định quản lý rừng. Từ đó, giúp các hoạt động quản lý rừng được thuận lợi hơn và rừng được quản lý bảo vệ tốt hơn.