Lâm Đồng: Chú trọng hoạt động phối hợp trong công tác trợ giúp pháp lý

Thời gian qua, thực hiện chủ trương sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy theo hướng hiệu quả, Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh Lâm Đồng được sáp nhập từ ba Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh Đắk Nông, Bình Thuận và Lâm Đồng cũ. Hiện nay, Trung tâm đang trong quá trình kiện toàn bộ máy tổ chức và bố trí nhân sự phù hợp với mô hình mới.

Trong năm 2025 (từ ngày 01/01/2025 đến ngày 31/10/2025), Trung tâm đã thực hiện 1.161 vụ việc trợ giúp pháp lý cho 1.161 người được hưởng thụ chính sách trợ giúp pháp lý miễn phí, trong đó: Kỳ trước chuyển sang: 573 vụ việc; Thụ lý trong kỳ: 588 vụ việc. Số người đã được trợ giúp pháp lý (hoàn thành): 507 người, có 387 nam và 120 nữ, trong đó: Người có công với cách mạng: 12 người; Người thuộc hộ nghèo: 20 người; Người dân tộc thiểu số: 106 người; trẻ em: 77 người; Người bị buộc tội thuộc hộ cận nghèo: 14 người; người cao tuổi có khó khăn về tài chính: 03 người; Người khuyết tật có khó khăn về tài chính: 09 người; Người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi là người bị buộc tội: 258 người; Người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi là bị hại: 08 người.

Trung tâm phối hợp với các cơ quan báo chí, Đài Phát thanh – Truyền hình tỉnh xây dựng và phát sóng 04 tiểu phẩm pháp luật; in ấn và cấp phát 32 bảng thông tin danh sách trợ giúp pháp lý, Luật sư thực hiện trợ giúp pháp lý tại các xã thuộc Chương trình Mục tiêu quốc gia trên địa bàn tỉnh; phối hợp với 19 phòng Tư pháp các huyện (trước sáp nhập) tổ chức 4 cuộc truyền thông kết hợp tư vấn pháp luật.

Công tác phối hợp TGPL trong hoạt động tố tụng: Thực hiện Thông tư liên tịch số 10/2018/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC TANDTC-VKSNDTC quy định về phối hợp thực hiện TGPL trong hoạt động tố tụng, Hội đồng phối hợp liên ngành về trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng thường xuyên rà soát, kiện toàn thành viên, tổ viên giúp việc cho Hội đồng khi có sự thay đổi về nhân sự, bảo đảm hoạt động phối hợp liên ngành được liên tục, hiệu quả; tổ chức kiểm tra liên ngành về công tác trợ giúp pháp lý tại các cơ quan tiến hành tố tụng theo đúng quy định tại Thông tư liên tịch số 10/2018/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-TANDTC-VKSNDTC.

Chỉ đạo Trung tâm Trợ giúp pháp lý: cử người tham gia tố tụng, đại diện ngoài tố tụng, thực hiện bào chữa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người được trợ giúp pháp lý trong các vụ án dân sự, hình sự, hành chính khi có yêu cầu của người được trợ giúp pháp lý hoặc thông báo của cơ quan tiến hành tố tụng (năm 2025, Trung tâm đã thực hiện 314 vụ việc cho 314 người được trợ giúp pháp lý); cung cấp tờ gấp pháp luật, biểu mẫu trợ giúp pháp lý, sổ theo dõi vụ việc và USB nội dung truyền thông về trợ giúp pháp lý đến các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng; cung cấp danh sách, số điện thoại người thực hiện trợ giúp pháp lý, lịch trực tại Tòa án và lịch trực trong điều tra hình sự.

Trung tâm TGPL đã triển khai trực trợ giúp pháp lý trong điều tra hình sự theo Chương trình phối hợp giữa Bộ Tư pháp và Bộ Công an, phối hợp với Công an tỉnh thực hiện công tác trực trợ giúp pháp lý. Hàng tháng, Trung tâm bố trí, sắp xếp, phân công các chuyên viên, Trợ giúp viên pháp lý trực qua điện thoại, đảm bảo người thuộc diện được trợ giúp pháp lý tiếp cận kịp thời dịch vụ 20 trợ giúp pháp lý, được giải thích đầy đủ, cung cấp và sử dụng dịch vụ chất lượng, phù hợp với người dưới 18 tuổi và các đối tượng đặc thù khác.

Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh đã triển khai sử dụng hệ thống Quản lý tổ chức và hoạt động TGPL, cập nhật đầy đủ các vụ việc TGPL lên Hệ thống. Việc thực hiện các dịch vụ công trực tuyến trong trợ giúp pháp lý: tỉnh đã thực hiện cung cấp DVC trực tuyến trên Cổng DVC Quốc gia đối với các TTHC lĩnh vực TGPL; đầu tư mua sắm thiết bị phục vụ tham gia phiên tòa trực tuyến cho trợ giúp viên.

Tuy nhiên, công tác huy động nguồn lực xã hội và phối hợp liên ngành trong trợ giúp pháp lý còn hạn chế; truyền thông chưa đa dạng, chủ yếu do Trung tâm tự thực hiện. Ứng dụng công nghệ thông tin chưa đồng bộ, còn vướng kỹ thuật. Nguồn nhân lực ít, chất lượng chưa đáp ứng yêu cầu; đội ngũ Trợ giúp viên pháp lý thiếu ổn định, chế độ chính sách, phụ cấp còn thấp so với đặc thù công việc, gây khó khăn trong việc thu hút và giữ chân nhân sự.

Thời gian tới, Sở Tư pháp tỉnh Lâm Đồng tiếp tục thực hiện vụ việc TGPL: cử Trợ giúp viên tham gia tố tụng, tư vấn pháp luật, đại diện ngoài tố tụng, bảo đảm chất lượng, đúng tiến độ. Thực hiện hiệu quả Thông tư liên tịch số 10/2018/TTLT-BTP-BCA-BQP BTC-TANDTC-VKSNDTC, trong đó chú trọng tăng cường hoạt động phối hợp với các cơ quan tiến hành tố tụng, nhà tạm giữ (Công an huyện, thành phố), trại tạm giam (Công an tỉnh) để nâng cao số lượng và chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý tham gia tố tụng, nâng cao chất lượng vụ việc trợ giúp pháp, trong đó chú trọng đến các vụ việc tham gia tố tụng; đại diện ngoài tố tụng; tư vấn pháp luật tiền tố tụng; tư vấn pháp luật tại trụ sở; tiếp nhận, xử lý phản ánh thông tin về trợ giúp pháp lý qua đường dây nóng. Nâng cao hiệu quả công tác trực trợ giúp pháp lý tại Tòa án, trực trợ giúp pháp lý trong điều tra hình sự.