Làm báo - khi vinh quang phải đánh đổi bằng tính mạng

(PLVN) - Để có được bản tin hay, độc cũng như giữ được sự độc lập của ngòi bút, nhà báo không chỉ phải thức khuya, dậy sớm, sẵn sàng đi tác nghiệp bất cứ lúc nào mà nhiều khi còn phải đánh đổi cả tính mạng của bản thân.
Hình ảnh nhà báo Jamal Khashoggi do phía Thổ Nhĩ Kỳ công bố Hình ảnh nhà báo Jamal Khashoggi do phía Thổ Nhĩ Kỳ công bố

Ngày 19/6 vừa qua, Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hợp quốc Agnes Callamard đã công bố chi tiết bản báo cáo độc lập đầu tiên về cái chết của nhà báo người Ả rập Xê-út Jamal Khashoggi. Ông Khashoggi đã thiệt mạng sau khi bước vào Lãnh sự quán Ả rập Xê-út ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ chiều 2/10/2018.

Ban đầu, Ả rập Xê-út khẳng định nhà báo này đã khỏe mạnh rời khỏi tòa nhà lãnh sự trước khi biến mất nhưng về sau phải thừa nhận ông đã chết do một vụ ẩu đả. Song, bản kết luận điều tra của Liên Hợp quốc cho rằng vụ sát hại đã được lên kế hoạch, tổ chức và thực hiện bởi các quan chức làm việc trên danh nghĩa nhà nước Ả rập Xê-út. 

Theo luật pháp quốc tế, điều đó có nghĩa Hoàng gia Ả rập Xê-út mà đứng đầu là Thái tử Mohammed bin Salman phải chịu trách nhiệm về vụ việc. Bản báo cáo nêu rõ, kế hoạch sát hại nhà báo Khashoggi được đưa ra từ ngày 28/9/2018, là ngày ông này tới tòa lãnh sự của Ả rập Xê-út ở Thổ Nhĩ Kỳ xin xác nhận tình trạng độc thân để kết hôn với vị hôn thê. Tại cuộc gặp này, ông Khashoggi đã hẹn với nhân viên lãnh sự sẽ quay lại lấy giấy xác nhận vào ngày 2/10/2018.

Ngày 1/10/2018 - một ngày trước khi ông Khashoggi bị sát hại, giới chức Ả rập Xê-út trong tòa lãnh sự đã thảo luận về kế hoạch thủ tiêu ông này. Ngày 2/10, ông Khashoggi bị đánh thuốc mê và làm ngạt thở bằng túi nilon. Vẫn theo kết luận điều tra của Liên Hợp quốc, giới chức Ả rập Xê-út đã thảo luận về kế hoạch phân hủy xác ông Khashoggi. Điều này được thể hiện ở một đoạn băng ghi âm mà báo cáo viên đặc biệt của Liên Hợp quốc đã được nghe.

Là một nhà báo kỳ cựu, ông Khashoggi làm việc cho nhiều cơ quan báo chí ở Ả rập Xê-út. Ông từng có mặt ở nhiều điểm nóng trên thế giới, 3 lần phỏng vấn thủ lĩnh tổ chức khủng bố quốc tế Al-Qeada Osama bin Laden. Sau khi Ả rập Xê-út có sự thay đổi về quyền lực, ông Khashoggi trở thành cây viết mạnh mẽ phản đối các chính sách của Hoàng gia Ả rập Xê-út, đặc biệt là những biện pháp hạn chế tự do báo chí và các vấn đề liên quan đến nhân quyền. Năm 2018, vì nhiều lý do, trong đó có việc lo ngại tính mạng bị đe dọa, ông Khashoggi di cư sang Mỹ, làm việc cho tờ Washington Post. 

Vụ sát hại dã man nhà báo nói trên đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ của cộng đồng quốc tế nói chung và giới báo chí, truyền thông nói chung. Nó cũng phần nào cho thấy những hiểm nguy mà các nhà báo phải đối mặt. Không chỉ phải đối mặt với bom đạn nơi chiến trường, tử vong khi đưa tin biểu tình…, ở một số nơi trên thế giới, việc nhà báo bị hành hung, bắt cóc hay giết hại xảy ra không phải là điều hiếm gặp.

Ủy ban bảo vệ các nhà báo trong một báo cáo được cho biết, năm 2018, số nhà báo thiệt mạng trong quá trình chiến đấu hay do đạn lạc trên khắp thế giới đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2011, còn 11 người.

Tuy nhiên, ngược với xu thế này, trong khoảng thời gian từ ngày 1/1 đến ngày 14/12/2018, trong số 53 nhà báo thiệt mạng trong quá trình tác nghiệp có ít nhất 34 trường hợp là các vụ giết người để trả thù. Theo báo cáo này, số lượng nhà báo bị nhắm mục tiêu sát hại để trả thù vì những bài viết của họ trong năm 2018 đã tăng gần gấp đôi so với năm trước đó.

Còn theo Tổ chức phóng viên không biên giới, kể từ đầu năm 2019 đến nay đã có 17 nhà báo bị sát hại, 174 nhà báo bị tống giam trong quá trình tác nghiệp. Thống kê của Ủy ban bảo vệ nhà báo cho biết, trong khoảng thời gian từ năm 1992 đến năm 2018, tổng cộng đã có 1.290 nhà báo thiệt mạng khi tác nghiệp. 58 người khác đã mất tích trong cùng thời gian. 

Từ kinh nghiệm 21 năm làm báo, nhà báo Shafqat Ali ở Pakistan đúc rút ra rằng có những lằn ranh mà chính phủ, các đảng phái chính trị, các nhóm tôn giáo và các tổ chức vạch ra mà nếu nhà báo vượt qua sẽ nhận được cảnh cáo ngay lập tức. “Mỗi khi bước ra khỏi nhà, chào tạm biệt người thân để đi làm, tôi vẫn luôn cảm thấy trĩu nặng lo âu”,  Ali kể và cho biết thêm rằng gia đình đã nhiều lần khuyên anh bỏ nghề để tìm kiếm một nghề khác phù hợp hơn. 

Tuy nhiên, sứ mệnh của nhà báo là đưa tin đầy đủ, khách quan và trung thực tới cộng đồng nên bất chấp hiểm nguy, hàng triệu nhà báo ở khắp nơi trên thế giới vẫn đang chấp nhận đương đầu với những thử thách để xông pha trên khắp các “mặt trận”, từ chiến trường gian nan cho tới những ngóc ngách khác của đời sống chính trị - xã hội. Họ chắc chắn đôi khi không tránh khỏi khỏi sợ hãi nhưng vẫn luôn tin vào công lý, sự vinh quang mà nghề nghiệp của họ được trao cho để đi đến cùng của sự thật. 

Minh Ngọc
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Gỡ vướng nguồn vật liệu xây dựng cao tốc Bắc - Nam

Sẽ có 5 Đoàn kiểm tra công tác quản lý, cấp phép thăm dò, khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường. (Ảnh minh họa)
(PLVN) -  Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 60/NQ-CP về việc áp dụng cơ chế đặc thù trong cấp phép khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường cung cấp cho Dự án đầu tư xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía Đông, giai đoạn 2017-2020 (đã khởi công và sắp khởi công).

Trước cuộc cưỡng chế 158 ngôi nhà trái phép: Hải Phòng tập trung công tác dân vận, thuyết phục

Lực lượng chức năng chuẩn bị công tác cho cuộc cưỡng chế.
(PLVN) - Hiện mới có 1/159 trường hợp vi phạm làm nhà trái phép trên khu đất quốc phòng 9,2ha tại phường Thành Tô, quận Hải An, TP Hải Phòng tự nguyện tháo dỡ, hoàn trả mặt bằng. Lực lượng chức năng tiếp tục tuyên truyền, vận động đồng thời hoàn thiện kế hoạch chuẩn bị cho cuộc cưỡng chế dự kiến ngày 21/6 tới đây.

Cầu đi bộ tiền tỉ bị “ngó lơ”

Người đi bộ vẫn băng qua đường, bỏ qua cầu vượt bộ hành.
(PLVN) -Nhằm hạn chế ùn tắc giao thông, đồng thời giúp người đi bộ an toàn khi qua đường, Hà Nội đã đầu tư xây dựng nhiều cầu vượt đi bộ, hầm bộ hành. Nhưng nhiều người dân vẫn “đi ngang, về tắt” băng qua đường, bỏ qua những cây cầu tiền tỉ.

Quyết tâm giữ vững trật tự, an toàn giao thông trên sông Đà

Quyết tâm giữ vững trật tự, an toàn giao thông trên sông Đà.
(PLVN) - Vượt qua những khó khăn, thời gian qua, cán bộ, chiến sỹ Đội Cảnh sát giao thông đường thủy thực hiện nhiệm vụ trên tuyến sông Đà vùng lòng hồ thủy điện Sơn La luôn bám sát cơ sở, nắm chắc tình hình hoạt động của các phương tiện; tích cực tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành Luật Giao thông đường thủy nội địa, góp phần giữ vững trật tự, an toàn giao thông trên vùng sông nước.

PC Quảng Bình ủng hộ 200 triệu đồng cho Quỹ phòng chống COVID-19

Lãnh đạo Công ty Điện lực Quảng Bình trao tiền ủng hộ cho quỹ phòng, chống dịch COVID-19 của tỉnh.
(PLVN) -  Hưởng ứng lời kêu gọi toàn dân đoàn kết, ủng hộ phòng, chống dịch COVID-19 của Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQVN tỉnh Quảng Bình, ngày 16/6, lãnh đạo Công ty Điện lực Quảng Bình đã trao tặng số tiền 200 triệu đồng ủng hộ Quỹ phòng, chống dịch COVID-19 của tỉnh.

Bắc Giang thu hồi xe gắn biển đưa đón công nhân không chở đúng đối tượng

Hình minh hoạ.
(PLVN) - Những xe vận chuyển có gắn biển hiệu đưa đón công nhân nhưng không vận chuyển không đúng đối tượng, không thực hiện đúng quy định phòng, chống dịch… Sở Giao thông vận tải (GTVT) tỉnh Bắc Giang đề nghị lực lượng làm nhiệm vụ tại các chốt, trạm thu Biển hiệu và thông báo gửi về Sở để thu hồi và xử lý theo quy định.