Lãi suất cho vay hạ- Kích cầu sản xuất và tiêu dùng

Lãi suất cho vay và huy động đều hạ

Ngay sau khi Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố hạ lãi suất cơ bản xuống 11%/năm, lãi suất trần cho vay chỉ còn 16,5%, các ngân hàng thương mại Nhà nước như BIDV, VIETINBANK, AGRIBANK, VIETCOMBAK…tiếp tục hạ lãi suất cho vay xuống dưới mức trần cho phép. Cụ thể, BIDV cho vay mức thấp nhất là 11,4%, áp dụng đối với các khách hàng: sản xuất kinh doanh các mặt hàng, sản phẩm có thị trường tiêu thụ ổn định, trực tiếp sản xuất tạo ra sản phẩm thiết yếu cho nền kinh tế như: năng lượng, xăng dầu, sắt thép, xi- măng, phân bón, thuốc chữa bệnh; khách hàng là các doanh nghiệp nhỏ và vừa; vay tài trợ xuất khẩu; thu mua lúa gạo phục vụ xuất khẩu. Lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa là 13%/năm áp dụng đồng loạt đối với tất cả các khách hàng. Lãi suất cho vay trung, dài hạn bằng lãi suất tiết kiệm 12 tháng trả sau + phí tối thiểu là 3%/năm (tối đa không vượt quá 150% lãi suất cơ bản hiện hành). AGRIBANK cho vay lãi suất thấp nhất là 12 % đối với các hộ nông, lâm, ngư, diêm nghiệp. VIETINBANK cho vay các doanh nghiệp xuất khẩu, doanh nghiệp thu mua nông sản xuất khẩu, các dự án có hiệu quả, vay mua hàng hoá tiêu dùng phục vụ Tết…đối với khách hàng sử dụng mọi dịch vụ thanh toán của ngân hàng ở mức lãi suất 12-13%/năm. Các ngân hàng TMCP cũng hạ lãi suất cho vay.

Để có thể hạ lãi suất cho vay, biện pháp chung của các ngân hàng là hạ lãi suất huy động tiết kiệm. Lãi suất huy động của hầu hết ngân hàng ở mức 11- 12%/năm đối với kỳ hạn dài khoảng 1 năm trở lên. Hiện lãi suất huy động vốn và lãi suất cho vay chênh lệnh không nhiều, chưa đủ bù đắp chi phí, đó là chưa kể một số ngân hàng cho khách hàng “ruột” vay vốn với lãi suất thậm chí chỉ bằng 10,8%/năm. Để làm được như vậy, ngân hàng phải chịu lỗ tín dụng và bù đắp bằng các khoản kinh doanh dịch vụ khác.

Ngân hàng tìm đến khách hàng

Ngay trong thời điểm thắt chặt tín dụng ở mức cao nhất, một số ngân hàng vẫn ráo riết tổ chức các đợt tiếp thị, mời gọi những doanh nghiệp có năng lực, có hiệu quả kinh doanh khả quan, luôn trả nợ gốc và lãi đúng hạn. Song, nhiều chi nhánh ngân hàng TMCP trên địa bàn thành phố chủ trương “tiền dư…gửi về hội sở”, nên không tích cực cho vay. Đến hết tháng 11, dư nợ của các tổ chức tín dụng trên địa bàn thành phố tăng 36,5% so với cuối năm ngoái. Trong khi đó, đối với cả nước, đến cuối tháng 10, tind dụng chỉ tăng trưởng khoảng 20%. Lãi suất huy động vốn hạ như hiện nay, nguồn tiền đổ về ngân hàng có thể giảm. Tuy nhiên, với lượng vốn lớn huy động từ trước với lãi suất khá cao, có thời điểm tới 18-19%/năm, nếu kỳ hạn dài, ngân hàng sẽ tiếp tục phải trả lãi với mức cao, nếu không tìm “đầu ra” sẽ bị lỗ nhiều hơn. Ngoài ra, các nguồn tiền tăng do tỷ lệ dự trữ bắt buộc giảm, tiền tín phiếu được thanh toán…nhiều ngân hàng sẽ phải tích cực tìm đến khách hàng hơn. Đầu tháng 11, lượng vốn khả dụng dư thừa của toàn hệ thống ngân hàng ước tính  tới 100 nghìn tỷ đồng. Cuối tháng 11, việc NHNN giảm thêm 2% tỷ lệ dự trữ bắt buộc, nguồn vốn của các ngân hàng sẽ tăng thêm khoảng 15.000 tỷ đồng. Vì vậy, mới có chuyện ngân hàng khuyến mại cho  vay vốn, thay vì chỉ áp dụng cho các chương trình huy động như nhiều năm trước. Tại ABBank, người vay vốn tiêu dùng còn được tặng thêm vàng, tăng dần theo giá trị khoản vay. Giám đốc một chi nhánh ngân hàng TMCP cho biết, để mời gọi khách hàng tốt, chi nhánh áp dụng nhiều ưu đãi, từ lãi suất đến các dịch vụ trọn gói khác.

Song, nếu tất cả ngân hàng đều chỉ nhìn vào các khách hàng hiện tại, mà không tính tới khách hàng tiềm năng thì dễ dẫn đến cạnh tranh không lành mạnh. Ngân hàng nọ chèo kéo khách hàng của ngân hàng kia. Một số khách hàng do nể nang, nên chia sẻ các khoản thanh toán của mình với nhiều ngân hàng. Điều này cũng tiềm ẩn nguy cơ bởi nếu có vấn đề, nhiều ngân hàng không nắm được thực trạng khách hàng để quyết định các chính sách tín dụng của mình đối với khách hàng đó. Một số ngân hàng chọn giải pháp đẩy mạnh cho vay đối với chứng khoán và những dự án bất động sản có khả năng thanh toán, cho vay đối với học sinh, sinh viên, người lao động đi du học, cho vay mua ô tô và nới rộng hạn mức cho vay đối với khách hàng…Song những khoản vay này chưa nhiều, do thị trường chứng khoán ảm đạm, thị trường bất động sản đóng băng.

Thời gian tới, lãi suất cho vay có thể tiếp tục hạ, cùng với các tín hiệu tích cực hơn từ phía ngân hàng trong việc đẩy mạnh tín dụng, doanh nghiệp sẽ có cơ hội tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn, xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh phù hợp, để tăng trưởng và phát triển.

Mai Hương